GUILLIELMI

BALLONII

OPER.A OMNIA

MEDICA

rOMVS T E rt ivs.

GUILLIELMI

BALLONII

MEDICI PARISIENSIS

CELEBERRIMI,

consiliorum medicinalium

LIBER S E C U N D U S.

A JACOBO THEVART

Facultatis Medicje Parif. DoiStore,- digeftus ac in
lucem primum editus.

‘Prodeant/ecandaemeniaft^mi, &Griscaram diciionam f
occurrentium interfretationibasirifigmter auBi .

TOMUS T E R T I U f. 1

In js» pleraque continen
preptfitis exempli! ad
& Galeni, & «

r qaa ad morhorum ce^K
'em accommodatis, & ohfc
nrnm Scripto

V E N E T I I S,

Apud Angelum Jeremiam,
Via Mercatoria fub figno Minerv®.-

M DC^XX .

SV PE RIORVM PERMISSV,, dC PRlJriLZG lO.

BENEVOLO LECTORI

GULIELMUS DE BAILLOU
Do£i:or Medicus Parifienfis .

LLI femper aiihi videntur prasclate de fe , dcque
Rcpubl. mereri , qui , cuicumque arti nomen dede,
rint , & ad eam nobilitandam amplificandamque
animum adjunxerint , ita fe gerunt, ut omni cura,
& cogitationes novum aliquid quaerant , quo utili,
tati fuae ferviant , & artis illius dignitatem tuean¬
tur . Quod taroetfi citra valetudinis imbecillitatem.
& nonnullum rei domeftic» cafum jasSuramque fieri nequeat ,
non debet tamen vir induftrius recufate , quo minus vel ia
extremo fpiritu' , & aliqua rei familiaris offenfione , fi quam opem
hominibus fuis afferre poteft, id omnino experiatur. Numquam enim
quantum proficiat efficiatve , eum pcenitebit . Nam quum prteclarura
auguftumque fit pro Republ- mortem oppetere , nedam privata com¬
moda deferere , non tam hic genus mortis qusritur, quamcaufa ejus
obeunda, & voluntas, eaque honefto aliquo facinore, ac conatu ere-
iffaac incitata; Quum is folum non dicatur pro Republ. animam pro¬
fundere , qui medio agmine , incitante tuba , conferendifque ftrenue
manibus id faciat, fed qui aliquo prsftanti confilio, aut munere, aut
umbratili aliqua exercitatione in eam curam incubuerit qute uberes ex
fufeeptis laboribus frusftus Reipublies demetet & afferet . llt qui in
cura& meditatione obeundi muneris e^ vita .exceflerit , fi. mcxlo in
Rempub. id commodoruiti retulerit , idem facere credatur , ae qui
Hannibalem jam ariete Urbis muros quatientem ac ewrtentem fuga-
rit, & fuperarit. Sed qui domi fimul militiaEque-aliquid poteft , tan¬
to tum ceteris, tum fe ipfo pneftantior eft-, quanto du$ virtutes uni,
non numero , fed pondere antecellunt . Atque de Republ. meretur
Medicus, ut ceteri artifices omittantur qui ad nos hic nihil attinent ■,
quicumque non erit iis contentus qas fedula antiquitasqutefiverit, co,-
luerit, ac limarit, fedfuo marte aliquid vigil fedulufque inquiret quod
ad prifeam illam fedulitatem adjungat . Sic quum fiW ingenio confi-
lioque auflore dignitatem repetierit , tum prteclaro eo conatu ceteros
^ id aut imitandum, aut perficiundum incitaverit, ut non tam affe.
ao ,' quam perfedo opere contenti quietCant . Maxime vero id erit
fiilltmi Offr. Tom. lll. a ? glo-

;;i 'A D L Z C T O R E M.

gloriofum , fi fufcepti hujus laboris ftudius ad Rempub. emanabit i
• Quo magis non me abftineo quin hoc loco eos verbo appellem perfe-
quarque, qui fatis effe 6<ftum putant, fimodo fibi ftuduerint, Cbi ce¬
cinerint, ac vixerint . Nihilo enim a brutis differunt , quorum cura
in eo omnis pofita eft ut ventri obediatur , immo tota in eo vertitur
ac confiftit- Atque eo- modo , quo diximus , aliquis publicam utilita¬
tem ampledletur , fuain vero non deferere dicetur , fi primum ma¬
gnam aliquam ex fufiinendis laboribus ceperit voluptatem, & aflidua
cura ac animi contentione ita tempus fefeilerit , pundlumque tempo¬
ris punfto nexuerit, ut more eorum qui Endymionis fomnum dor-
tiiiverunt , omnes temporum moleftias & taedia facile vincat & de-
muiceat. Qute enim uberior anxenitas. majorefque deliciae, quam ap¬
plicando defigendoque in rem aliquam animo explere omnem exfpe-
ftationem diuturni defiderii , & omnes rerum acerbitates jucundo
ftudu otioque temperare? Quod fecilius in iis ufuvenit quorum nulla
umquam futura eft fatietas. An non is de fe mereatur, gui ita in ne¬
gotio vetfatur , ut ejus honeftus juftufque labor honore , praemio at¬
que fplendore decoretur? Sufcepti vero in rebus non ludicris labores,
fi quis modo inde fruftus redeat , honore debito audorem fuum non
fraudabunt, quin eum contra omnem invidiae tempeftatem afferent,
atque vindicabunt. Quod iis non contingit qui exiguo lucello merce¬
dulaque contenti, aut rudi adumbraraque retum cognitione,, mollitie
diffluentes veluti vieti , diffoluti , exanimes ac emeriti fegni otio ,
tamquam pigritiae fuaefomento, voluptuantur. Jam vero locus poftu-
lat , ut de inftituto aliquid dicam : tametfi fcriptio ipfa fatis indicet
quo animo id fiat , vel ut is qui fcribit privatis fuis ftudiis confulat ,
yel ut aliqua ratione aut paucorum , aut multorum defiderium levet ,
Vel omnino id, quantulum & qualecumque fit , ad Rempub. referte
videatur . Verum lie cui admirationi fit hoc novum & infolens feri-
bendi genusj fi de noftro Confilio aliquid explicem , non erit forte a
retfto aliehum . Hippocrates Hiftotias morborum particulares fcripfit ,
quod & nos hic facimus , fed more noftro feripta non illuftravit . Et
non Thucydidis more multa idiotis cognita propofuit vulgoque trita ,
fed rara & fcitu digna curfim perftrinxit , quibus aut certum pericu¬
lum sgris crearetur, aut aliqua falutis fpes illuceret. Commentarium
in fua feripta edere indignum erat tanto viro , indignum ejus otio-
Credo enim illum tanti temporum fingula momenta teftimaffe , ut ne
minimam horute ufuram fibi ipfe ad res ludicras concefferit . Quo
magis a Commentario. in fuas hiftorias fe abftinuit , quod forte hoe
ridiculum ac puerile exftitiffet. Facile eft enim aliquid narrando con¬
fingere, ut confido quoque in id commenro aliquid novum afferre vi¬
deamur quo auram popularem aucupemur . Qute quidem materies &

AD LnCT O R • vij *

feges eft uberrima iis qui fefe iadlare , & ingenioli , argutiarumqife
nonnullarum fpecimen aliquod oftentare volunt: necnon fi miro quo.,
dam modo iis placet Afiaticum fcribendi genus fiifum, profluens, di¬
latatum ac diflblutum. Hoc enim eft proxime Poetas imitari, qui re¬
bus confingendis , & pro libito excogitandis longe uberius &fitifque
dixerunt , quam fi vera , & ad fidem hiftorire- referenda confcripfif-
fent. Veritas enim ipfa per fe lucet, & intra quafdam orationis an-
guftias coercita, ipfa tamen fefe fuo nutu fuftinet ac tuetur. Qus ye.
ro finguntur, ea orationis divitiis funduntur, rrianant & aperiuntur,
nec in legentium animos prius influunt , quam ornatu oratorio , fu¬
co, veftituque infigniantur : quum res fiift2,mut:e, inopefque diceiiT
di fui feflidio quemqueafe abalienent. At fecile mendacium

felfitatemque praetexit & fubornat : quod nuds , apertre , conttafli
ac conclufe orationi non contingit. At Hippocrates concife res def.
cripfit, fateor, fed peculiari in didum quodque commento opus non
diiit, quum ex reliquis libris explicatio eruatur. Praeterea quodammo¬
do praevidebat ( ut quifque fapiens confcius fui , nili animum

perftrinxerit , rerum fuarura judex eft & arbiter ) tanti fua fcripta
pofteris futura, ut omnes gregatira, pro fua quifque parte, de illis iL
luftrandis decorandifque laborarent . At de nobis longe aliter eft.
Nam ea virgula non obtigit , ut credamus fore aliquos qui fetus in¬
choatos abortivofque ingenii noftri perficiant: nec item nobis licet ef.
fe tam politis. Pteterea non eft ea noftri ingenii ubertas ut plura par¬
turiat , nec ut a pofteris id ^fpedemus quod divini Hippocratis vis
ptene fuo jure vindicavit. Idem in libris Hippocr. evenit ac fi quis in
locupletem domum venerit non explicata vefte, necauro, necargen-
to, nec tabulis propalam collocatis , fed magnificis omnibus rebuscon-
ftrudis ac reconditis . Sic in Hippocratis libris divitias & ornamenta
illius ingenii folum per qusdam involucra & integumenta perfpicere
licet . Maxime veto id nos impulit ut ftilum noftruno acueremus , ne
fcribendi inertia &negligentia obtunderetur ac hebefceret. Proutenira
in quoque eximia quadam eft indoles ad aliquid agendum . ita eam
ipfam explicabit : ut fi quando educamur ex domeftica exercitatione
& umbratili medium in agmen, in pulverem & in palaftram , noti
modo ingenii , fed & oracionis vis aliqua appareat . Ad idroaxime
fumus incitati Ciceronis hortaw , qui ftilum praftantiffimum dicen¬
di magiftrum & effediorem eife ait : Nam ji jubitam ii forluitam
crationem commentatio & cogitatio vincit , hanc ipfam profeSio a^
dua & diligens feriptara fuperabit . Et qui a fcribendi confMtudine
ad dicendum venit, hanc affert facultatem ut fi etiam fubito dicat ,
tamen ea quee dicuntur, fimilia feriptorum effe videantur, atque et¬
iam fs in dicendo feriptum afferat aliquid, reliqua fimilis oratio con-r
a 4 fequo-

%Bj - ADLECTOREM.

tequetur • XJt concitato navigio quum remiges inhibuerunt , retinet
tamen Ipfa navis motum (S curfum fuum iniermiffo impetu pulfuqtie
remorum -. Sic in oratione perpetua quum fcript a deficiunt , parem,
tamen retinet oratio ipfa curfum , Jcriptorum fmiKtudine & vi con¬
citata . At eloquentia non pelluntur morbi , liec etiam abfurditate
Verborum & balbutie, fed honellumeft omnes artifices, infuoquem.
que genere , propriis & aptis ad. id quod tradant , verbis uti : ut ta-
metfi quis arte & ingenio valeat, culpa tamen non careat , fi lingua
halitet , fi voce fit abfonus , fi vultu motuque corporis vaftus atque
agreftis. Qua nos dum cogitaremus, in id ftudiura nos conjecimus e
quo tandem aliquando & frudum maximum capi poffe putavimus ,
& lingua volubilitatem, verborum flumen , rerum & fententiarum
uberratem manare. Non quod placeat eorum medicorum induftria qui
tales ex Commentario evadunt , ut fi liber deficiat , jejuni & tenues
appareant, fi fuppetat,. uberes & abundantes, fed quum ipfi thefau-
ro memoria credere multa oporteat , qua in, apertum ufuroque ali¬
quando depromamus & efferamus, non alienum quoque erit in libris
penu promptuariumque aliquod ftatuefe, e quo brevi tempore id com¬
pendio comparemus, quod in ampliffimo voluminum pelago non nili
longo tempore colligere ac venari poCGmus. Hic nofter labor, fi quan¬
do in quorumdam manus devenerit , eos obfecro obteftorque ut aqui
confulant. Atque exiliiment nos id propofiti inftitutique habere , ut
in feria magis ftudia operam noftram convertamus , fi quando ( cum
DEO) pax conflans otiuni majus eft confirmatura . Quis enim in
tantis bellorum tumultibusi animorum ardoribus, & fludibus, tran.
quillo pacatoque animo effe poflit, quum vix Rempublicam regnum¬
que totum refpirare poffe omnes intelligant , nifi armis aut condi¬
tione pofitis, aut defatigatione abjedis , aut vjdoria detradis ? Si
tamen Deus tantum impetum repreflerit , flammam iacefijue ipfas
ardentes eftinxerit, dilCdentefque animos compofuerit, firmoquene.
celBtudinis vinculo copulaverit , dum Mufis fua ferenitas & tran¬
quillitas reddita fuerit , optimo freti otio majora prteftantioraquc
prseflituros nos pollicemur. ' • - ;

Vale Odavo C^end. Novemb..iS7S- : •

■JiD LECTOREM, ix

j D 'm o n 1 r I Q.

UI libris cohfcributi^is: operam dare folent.dutn
varium hominum judicium fubeunt, faepe nonnihil
de fama detrahi fentiunt, fepe f^fo accerfuntur . Et
fic quum varie quofdam diftrahi videant , malunt
otio & Iktefis abuti quumGrtece Latineque doiSi

_ aliquid praeclari edere poffint/ quam nomine pericli.

tando, ingenii fpecimen efferre. Alii in eo laborant quidem , fed ti-
midiufcule, dum opinionum fludus pertimefcunt . Aliis plus anitni
fupcteffe videmus, fed quum praefraftius audaciufque aliquid moliun¬
tur , fupercilium nimis attollunt, &nimio fui amore capti , dumina,
ni gloriol® vento feruntur, ridendi fui occafionem porrigunt. At
placet magis eorum confilium, qui timidius aliquid aggredi folent .
Qui enim libros fcribit , five parietum anguftiis coercitos , five ali.
quando prodituros , in eadem eft ipfe fortuna , in qua is qui fpe.
flante Rofcio in fcenam prodierit , fiquidem non raro hominum
fellit exfpeflationem . Quamquatn audendum aliquid , prEfertim
quum non mordeantur fcripta ab iis quibus natura meliorem quam*
dam indolem indulfit . Quis porro dubitat non effe propenfionem
ad maledicendum homini ignorantiam & infantiam, quam pauco,
rum coflam prudentiam? ^d porro ignaro , cum homine polito
& fapiente? Nec enim licet cum eo jufto facramento contendere .
Nili nos magis movet quorumdam improbitas & vafrities, qui am.
bitiofe triftes in alienis sftimandis omnia fufpendunt, quo plus aliis
fapete videantur . Edant tandem aliquid ut ambitioni fuse faciant
fatis: nam dum eorum aftimabitur labor, habebunt forte quo fua>n
ttiftitiam leniant . Alii minime boni funt , qui in alieno opere ni¬
mium ingenioC effe folent. Nec mirum , hercle , fi ut quifque eft
indofliffimus & infulfiffimus , ita dofliffimum quemque & politif-
Craum petit , & traducit . Id vero majore licentia fit , quoniam
nulla lex conftituta eft in eos qui felfo aliis contradicunt : maxime
ifluum id de inftituto fit, ut intelligentiores ( fic enim dicam ) plebejis
& mulierculis effe videantur . At lex fanxit ut qui falfo aliquem ac.
cufarit, eadem poena multaretur , qua & reus , fi de crimine convi-
Aus effet: cur non eodem fine contendere licet cum iis qui aliorum
fcripta iniquius traducunt . Quod fi ftatuta lex eflet , hominum im.
proborum temeritas fic cohiberetur, fiodoflis via ad agendum auden-
dumque lecurior aperiretur . Lutetise Pariliorum Idib. Novembris

CAN-

C A N D ID b LECTORI

G U L I E L M U S

DE B A I L L O U,

Dodor Medicus Parifienfis S. D.

8^ RI MV S Apollineis veJligU prejjit in arvis
I k Hippocrates > fama dignus , & imperio :

1^' impreffa, fno vhlt tamquam jure, gregatim

Quaque diu raptol delituere^ -Duce,

Se^tandem emergunt ,& amesna /uce /ruuntur ,

'AP-

A P P RO B AT I O.

Hmc Confilia Medica Magiftri GU-
LIELMI de BAILLOU, Medici Pa-
rifienfis celeberrimi , olim Decani &
antiquioris fcKolae magiftri , erudita oratione
& fummo judicio confcripta , fruantur ea qua
diutius caruere luce , futura rei Medicae &
ornamento & ufui maximo . Datum VII. Ca-
lend. Junii . Anno M. D G, XXXIV.

FR. BOVIONNIER , facultatis
Medicae Parifienlis Decanus.

RENATUS MOREAU, Dodor
Medicus Parifienfis, & Profeflor Regius.

GUIDO PATIN , Dodor
Medicus Parifienlis.

IN-

HISTORIA SECUNDA, rfe >7/». rin!-.
firi Dcmin», corpore pituitofo , capi- Confilium l. De MeUnchoUa.

te porrigin^o , dysenteriis obnoxia, Confilium IL De &te f^enerea,

fluore muliebri laborante, & ia eant Confilium III. jPro Thefattrari

Commentarius. 44 thritico.

HISTORIA TERTIA , de nobili Confilium IV. De Epilepjia.

viro , c«i mfliSum vHhms transver- Confilium V. De Melancholia

^nida, punblicttfls chlicttm morftts re-
fmntibns , & aliis Symptomatis , &

HISTORIA SEXTA, 'de pnjione ^na-
drimejhi , torminibus vexato , apho-
»0 , convttlSo , & aliis Symptomatis ,
0 in eam Commeat arixs . iti

HISTORIA SEPTIMA , de nobiU
muliere fetum gerente , tenaSmo len¬
tata, 0 fiuxH velut dySenterico: po-

Confilium XIII. DeptyaliSmo. lyy
Confilium XIV. De febre quarta¬
na cum gravifimis Symptomatis . 1 4®
Confilium XV. Dt amblyopia . ihid*
Confilium XVI. i^o

Confilium XVIL In qm contine^
tur explicatio . Aph. 34. lib. 6. Aph.
Iis qui calvi fant varices magni non-
fium 5 qtiihus vero calvitio Uberanti¬
bus varices [uperveniunt , rurjas ca-

pilkti nunt.

Conliliura XWllU-^Dt

^‘"Ooamim -Kixfyidt

Coijfflittto XXVI. ProimpuentU
ad venerem. , i6^

Confilium XXVlI./ra imheeiWtate
vifuT f ant potius eaUgine . i66

■ Confilium XXVIII. Fro herpete
ctm ferpi^ine ► ibjd.

Confilium XXlX» Fro (emitertia.-

Confilium XXXVIU. I>e Hepatis
marafmo. . . ‘ _ 183

Confilium XXXIX- De purulentis

Confilium XL. De febre periodi¬
ca > &■ tumore ventris. iStf

• Confilium XLI. Ad Melancholica
Pathemata. 1S8

. Confilium XLII. Ad facilem meri
^{lat'umem,

Confilium XLIII. De Polypis, i
Confilium; XUV. De febre contU.
nua» cum gravibus fymptomatis . 15)3
Confilium XLV. Pro filh Confulit^

Confilium XXXlir. X)tf ;

Confilium XLVII,\P« Angh ar¬
thritico. 15S

Confilium XLVIIL De cerebri im-
becilhtaxe. v . zoo

Confilium XLIX. De jymptemath
hy^ericist. hypochondriacis ^ & catar.*

INDEX

CONSILIORUM MEDICINALIUM,

IN TERTIO ET ULTIMO' LIBRO

BalloniL Contentorum.

Prir fipremi fuero mokff»
rtmceoine Iriorrnte Cont z. 224
X)e fiWe uoSunue GonC 3. ia quo
queritur cur Empjici aoUuraes po¬
tius quam diurnas haheant exacerba-

JDe [anguinis mifione iri melancho¬
licis , & data occafione explicatur il.
lud Hipp. Cur [anguis faciai ad [a-

Be eaujo, ConC f. 25S

Be Impotentia coeunS , Conf. 6.

- Be fadis' coloribus, CbnC 7. i6p
Be Scelotyrbe, Conf. S. 271
Be Elephante pedum, CbnC p. ibid.
Be puella trienni nau[eam patiett-
te a nativitate, Conf 10. 272

Be fal[a [pecte /[chiadis, Conf j i.

u^d [erpiginem ia facie p[era pro-

Be [upprejpone' urina ,■ Conf 17.
277

Br Catarrho & [puto [auguinif

CopC 18. ibid.

Be Aure [ttppuratsf & manante .
[ante, Conf 15. 27S

Be eongrejfus impotentia , Conf.
20, ayp

Pro quodam juvene ad venerem
inutili , Conf i r. 2S0

“ Be vetere Arthritide ,. Conf 22,
2S1

Be paraphimofi, Conf 25. 2S2

Pro B.rtlkbois Sene[chalio aliquid
vertigino[um [entiente partim ah hypo.
chondriis partim a capite , Conf 24.

Pro muliere Eranguriam [eptennem
patiente, Conf 23.

Jean,CmCi<S. ' iS6

Be hernia pro filia B. Margefet,
Gorif 27. -^"288

Be SeriBtate an ex parte viri.

MEDICI PARISIENSIS CELEBERRIMI,

CONSILIORUM MEDICINALIUM

L l S E %, S E C U U S.

HISTORIA PRIMA.
\Oj4X^;eS T^SSINVS cgKd«:
I veneri indulgem ( ne ferebatur ) vertigine

-8 CONSILIORUM MEDICINALIUM,

H:pr.3. {e apparet efle quam «Mofw , quum vocis privatb , fub qua Sc fibi-

fcS.j.li. jnsj & fletus , & rifus continetur, quid fit deterius quam orationis & fermo-
j.Bpid. qaeaj «W» Grsci vocant. Et ea Homero citat Achillis equum humana
yoce loquutum quem mSim-n tiwoi vocat , non erat autem dp»»: , <ed
■ismScs. Eatremte enim aut imkcillitatis, aut oppteflionis cerebri , aut eaftin.
Cmm. ^onis caloris naturalis «jiuria eft argumentum. Itaque & lyncopas cardiacas,
adfmi- & apoplexias, & caros & catalepleis «'tdfmas , nomine & ambitu concludit,
dtlam qnod ^ communi tamquam fympcomate , nempe vocis ademtione ( id enim
I3.W.4. hfcc foMt I a«T’ intelligit, aut of&iGonem, aut abolitionem om-

CmTud ula® aSioMum voluntatis ntrflta: arbitrio fulceptarum , & ex aohonis auidam-
yi. dentiunt, alii non. Quum una cum mota fenfiis aboletur, i
ia dicitur, & e

Quod in Prorrh. abunde docet Gal. his verbis .- ^

tunc proprie apho-

:al. his verbis .- in morbis acutis dpam
, quidam horum uoa feutiunt ^ principii t^Ssonim, utrlfque-ipfos fe-
quentihus fymptomatis^ alii dumtaxat voce privantur , atque horum quidam
tofis etiam omnibus quo ex voluntate pendent aSionibus, atd fota voce ob-
lofa . Si igitur tum vocis , tum adorum funtiionum oblofio, efi , principii nero
vorumaffeBio efi, fi folius vocis, fotorum voci fervieniium organorum. At in
acutis morbis «>»«'« deterius quid eft , quam fi quis derepente voce deficia¬
tur. In acutis enim extrems imbecillitatis, & exftin(aionis caloris fignum eft,
in lanis aut longis morbis oppreflionem %nificat . Nam fi febris fuccedat- ,
litpe talis aphoniae occafio- tollitur, ut paflim Hippocrates annotavit . Ceterum
con&fio fequatur ex verbis , placet eorum interpretatio qui «Wfw
ant , utpote fermonem proferre nequeuntes , dfiiss!, aoa mutos, -fed
voce privatos, & defedos , ut nil plane obaudiatur , nec articulatum- , nec
alio modo Ibnans.

Gravi metu perculfus fuerat.

Metus gravis pratfertim magnas habet vires ad habitum corporis immutan¬
dum , & totam naturm oeconomiam evertendam aut dilfipandam . Immo nos
fetemur vidifle quemdam cui metus mortis a graflacoribus incuflus luerat, qui
inde in febrem continuam incidit , cum aIvi-& omnium pene partium cor¬
poris magna perturbatione.- fed inter cetera magna in lyftole & diafiole put¬
ius erat inaequalitas, immo terna quaque pulfatione aliquid erat inlblens &
anomalon, qualiter in moribundis fclet evenire- . Et nifi- de illa externa- occa-
fione, conftitiflct, certa potius mortis opinio erat, quam- ulla falutis Ipes. Ita¬
que externmoccafiones, quas pafltm Hippoci Tfotpdoiu vocat, & eonpit rpopd.
txiema. airto ecutpd , valde fiint confiderandae , prafertim quum quid inopinato
ruta con- ®rcedit; ut confler an intrinfecus lateat cat^ , an ferinfecus adventarit . Nec
jSdiratio, ubs re meminimus de metu inciriso huic aegro nofiro , quum , paullo ante
qiiam ^cumbcrerrin manus quorumdam gladiatorum forte incidi&t . Nam
quum illi, uxOri, cui comes aderat , vim afierre conarentur-, putavit vel uxo*
^ pudicitiam certo lubeundo periculo tegendam', vel delperatione abjicienda

n iftum cafum

bos morbus, contigit.- Juvare

rioque evenire. Sed fi eo die ututoi cecidilset, adfor-
ife referri poterat, at tribus aut quatuor poft die.

potuit plurimum ad tam infelicis morbj

INALIUM,-
ius elTec laudabilis.

CONSILIORUM MEDICINALIUM,-
lis ex capte initium capit, aut latere, aut manu, aut pede, fecilius cur*;

_ Et rutius diterunt hic genera, .nam qu* a capite funt , graviffima fijnt, .

deinde qui a latere; qus a manibus & pedibus , lacillime curantur. Quomi
do dicimus eos cito mori qui .fortiter ; fipe, & fine caufa manifcfta exfolvuti-,
tur : quafi vero fi exlblvantur a tuberculo in corde ( ett enim caufa quidain
manifefta prilertim quum fuis fc fignis exhitmit ) illud minus malum fit: iei
hatc per comparationem audienda, lunt . Nam id. fit ob curationem . Si enim
certo Iciasa.^pite.malum.cfiei aut a .-brachio, aut alia -parte, illud quo¬
dammodo' numerandum inter sk* prslertim fi compares cum latente lede:,

& latente caufa. At medicus in 'eo maximedebet laborare utr-ji-mwfet,
aut tuio^Kifa , ,aut ‘riWa&DV, venetur& exploret fedes affeSas. Non alie'-
na erat .fufpicio e tuberculo vaporem efferri horum au^rem. Nam quum dirf.
is aliquis lateris doior eft qui ordinariis remediis non cedit , is in fuppui.

abit, ait Hippocr. Et lib. de morbis adhatfum pituita ad coftas-. infiam
mationem inducere ait , dolorem .pitinricidi fimilem: Ac fi ea pituita valde
puri analoga inflammetur ,. «^is. dubitat quin non-, efietri polfit teter vapor ce. '
rebrum jfcriensMta. enim Icribit.f Si pes in wurre 'aOTxerar. tor«»> «jpas
m cakfeiti maxime partes vieinA . : Calefeexte. cerpare humiditas etupuatur ', :

caput feciie iacalelcat ob a&iiis pulmones, Gal. expli-

xlat xnkahrum puta
.Quia defipiebat. Sc ita:
.eam peifeus eum Ibllicitaret ,
a.s A-Hippocr.'

quafi punget

: flimulans aliquid cir-
^ nem illius morbi quem
^ , Huj.us vide' delcriptionem in hh

_ _ de morbis. ■ . • . ...

Vfiie, feSlio, matxrtaio flagitaiatKr . -t

Fere de crudo- tuberculo laborabamus omnes : ac tum quairebamus nunr
maturandum effet, quod a maturatione fee plus periculi . At HippoCr; lo-
quensrde pleoritide in qua crudirm -dl tuberculirmiaitt MeXas ejf fupptiraM
feri eti^m fi de&refxm fueris.- MiKes- e»im:ietaie xfi.l .Ef eodem iib.. quum lo¬
quitur .de.iis.qij.i jam fappnrati.erant, fed tianslamm.eft pus a loco m locum-,
ita dicit , oportet autem rurfum pus maturari: Nam ex eo ^Hod pus: ad am-
pHorem:bsHm.devenu,.perfrigerapHmefiy..&.ficrecrudstii. ■
ulUi Mphialtem & Hypochondriacum .fafpiiahaxSKr .

; . , Quum morbi tiun mfolenter invadunt , fe nifi- firis pathognomom-cis fi^B
“aperiant,- difiicile eft deiis lUtuere. Nam milita funt figna opoUSt
SV ™d'i“'<=°‘’''“!5“P‘^ '»0rbis., Incubo, laborantes-, & hypochondriaca paSio- .

Irorrh. ue multa habent f^na fimflia.. r Ceterum -quum olim tantum languinis rejeci^ ^
fet , St tamen calido Sc. ficco effet tempeamento ', illud humores fincerio-
1 reddere^ potuit., ideft. , . Iero fuo nativo:-( quod humores' manfnefecic').de-
” ' ’ ‘ ^ ’ 1 fanguinis , ' idefb-i.

. . Et Galen..- docet. 'ficcos non ferre _ _ _ _ _

. quibus alvus ficca , Sc.qui Iqualidi funt;6i hzmorrbagja
la eft . Multo magis , fi. critica non. lueric fio Ceterut

„ abs.'re; de Hy-

■, — - - . - - fere hypochondriaci

lympmhiam quamdam occultam thoracem dolent. Et Medici exiftimant ln:pUl-
coffis, quum id fiat tantum ratione- dilpbfitiorjs
Hypo-

monibtts latere malum » at

rit

kfufapim! Sm.^va <ii ^yx.y quamjuam i=i «»«pofi*oV , iu atlnhi-
tar qui fgfpirMty & {uperiemmit qxafi fpirim. intemfo mermptoque . ■

57 Hcc.omnin exmplh dppxrext ; & pkmiftme 'cap. 7. lih. x. 'de diff. refp.
n forte de iis fit dicendam t Cqnformile-r iis qae hop loco dicamur Gd. ttd par.
iS. lib. I. orto^raetxiir , ait dificilem ijfe/refpirationemr, fi.ilSip; oStmufor , aat
•vemricatam 'aitt hepar , aat denem tenet.

58 nt in primo Tomo Confilioram dnmtavimas A contetito.in remias caka-

lo difficilem' inferri refpirationem.-pag. Si. 'St. & feqaent. ■ - . '

55 Oicehamarhiarpipvhoi- y illi qui 'vel pythumem ^lmel damo-nem qaem»
■dam in 'ventre haieredicehantar/qm claqfi.homi/tdm-iore.rffipnfa. 'darent. - r:

6.0 Mppocfijih. t. Prorrhet.-lqq^ns de tahe-ir.hjdropeitiG^. reliqaU-m

Quibas morbi [ant congeniti s ii haud- facile d) iis exfolvaniar -.

61 Bipp. lib. ,de internis iffieWonibas loquens de hjdrope.d lierte' docet dolo¬
res in mammis capulis pboririx an.propterea ad phlebotomiam recarrendam '!

it Qai hjp'ochondriacifant '& flatibus abundant, ei craditdiihas-, utram-
que imaginationem piearitidds ffife-ne .poiei-, quia it in 'cradkatF.ipfa et fla-
taam copia facile thoracis dolor excitatur ). Qaod Aetius amplijftme traSavit ,
cap. iS. fermon. 4. Tetrah. t. et cap. defiitfldmmationeSomachi, cap. tq.fer-
mo. I. 'Tetrah. t,. et Fernelius cap. 11. lib. 5. Pathol. et revera melancholicas
hic faii morbus . Et omnino fimilis eli hffi.p. Epid. de quodam qui in olyntho

ifTjimen hic dubitabis,. an, quam.manei-anycietasj et gravitas eapitissium
potius' per alvum 'revelle-ndem. fit . quqnt per . vomitionem, vacuandum, contrar.id
quod fentit Bippocr. .Bam qiinis. vomitus, caput 'repiei i).

1S4 /n febribus fape exanthemata quidam: circum labia apparent, et tunc
yu^ut credit febrem exiviffe .-Sed.'id falfo -. JPuimonicis ( id qued bot locoans
notavi ) tfflorejcunt nonnulla iji cute 'circum peSus aut fcapulai , et. talia [unt
figna contenta materiei in pulmone, quum apparent pufiula in aliquo , vidett-
dum.nttm id [equatur vitium quoddam particulare partium internarum.

CONSILIORUM MEDICINALIUM |

acquirit, aliena tunc materia dicitur, & quali & quanto peccat ; Sic 'conci- 'i-
liandus Fuchfius cum aliis. Galenus aliud ftatuitdifcrimen inter asioan .

o-n , Quum txcemuntHr compta foitt , purgatio corporis dicitur , quum ■ ,
excernuntur ipue vi morhi fiunt , vacuacio r Quafi vero iymptomatice ideft vi ’ ,
morbi prava non poilint evacuari , ut in peftilenti conftitutione vi morbi de.
jeaiones varia: excretae funt , & purgatio erat . Sed hoc vult audor vi mor¬
bi propriam materiam, & vitium lacientem minime aliquando excerni, at hoc
xfwvKeft, non xSapov; Sed fi corrupta -fit , quovis _modo id fiat, five arte, ' ■
live -natura , fivt Symptomatice , per quemcumque locum , & a quocumque :
loco, generahter vSwt9,lpj« continetor. Etita Thucydidem accepifle docuimus.

Ut quum prava excernuntur languide & tarde , & vi morbi ob jecur male
affedum perpetuo tale quod generans , numquid dicitur ! Politicus

modus vocat ,

IO Corpore laxo i snolli , capite porriginofo^ dysenteriis obnoxia .

Hacc adduntur ut praeexatur aliqua occafio iftius fluoris , & ut ratio ha-
beatur corporis Ipfius ad medendum . Confideranda: Cint enim mulierum na- |
■turte, ait Hippoc- quoniam alia: funt albidiores & fluidiores. , alii fictiores &
nigriores. Illae fluori muliebri funt obnoxhe .

II. 'Caput sttraetiStf eft quum

- Immenfa pexum porrigine ningit,

, & provenit a vitiolb corjmris humore fal&ve pituita, vel a vitiofis lerofis hu-

ns flagrdnfque libido ,

5c corijeduraS multas attulit tam inauditus Sc repentinus hujus
maii oitus. Videtur enim nonnullis fieri pofle , ut longa equitatione incalfe-
dus quis iniens mulierem ob virofiimlemeni St Icrofum, incalfedum & a»»'»-
Stf quid habens ^‘drSil tooxpao/sa, ardorem mulieri injiciat talem, qualis go- ’
norrhza laborantibus evenit . Item cur non fiat, ut fi quis natura prafertim '
lalax, & coite' IblituS, diu venere prohibeatur, quiri ejus lemen corrumpatur,' ; j
tanto fecilius, quanto & difficilius quis a venere abftinet , & femen tutgeu- ,'■[
tius habet ! SeiMri enim , .ut res benigniffima, fuppreflum , dum nancifeitur
■aliquid cacoethis, inficere poteft ac contaminare. Sed credibilius malum aliun¬
de accerfitum efle,

xilii contagionem fluorii tnuliebris adfeitam putant.

Qssricut inter medicos ari & quis coeat cum muliere alba patiente ,. dein¬
de fuam adeat , eam inficere po& aliena foeditate . Si , ut verifimile eft ,
fluor muliebris, prafertim qui aliquid malignum habet, at non Iblum fit fu- ,
perflua quadam ■fiumiditaS quam naturd evacuat, Icd virulenta excretio qua i
natura corpus eluit & expurgat, contagiolus eft , & concubitu , & congref- j
fu , & confuetudine praferfim ikmiliariore poteft ad alias ferpere . Immo & '1
vir poteft infici. Sed quia mulier' maheri proximior eft, & affinior, ut ocu- J
Ius lippus, afiicit non nares led oculum , Si phthificUS Iblum pulmones alterius ■
—m impura congreflb , impuritas in aliam traduci poteft-.

iCo CONSILIORUM MEDICINALIUM,

». quod corpus tooUius & humidius, iS: caput potriginofum haberet , Othhino au.'
'^■tem corpora humidiora natura funt morboCora, fi verum illud: -Queis natura
’• nares lividiores, & genitura huinidior, minus integra finitatefruuntur: qui.
bus contraria-, IHabrius degunt . Aliter in Epid. Quibus natura nares humi,
diores, genitura humidior Sccopiofior, hi morbofius fimi funt . Plurimis au.
tem quibus ex morbo (fuppl. natura humidiores) nares, vice verfa, ideft, Ia-
ni etiamnum degunt: fed fani xW sr. TJbi notare oportet Hippocr. opponere
humidiorem r? feVa , humidiori r» Ix lisx . Quid hoc fignificat : An qui a;

tur! Secretum aiiquid hic latet. Duplex eft humiditas , una naturalis, altera
contra naturam. Rurfum naturalis bi&riam, una humidi primogenii ubertatej
*&h$c omnino bona eft, quamquam omnino in natura exceffus malus : unde '

' prifco quodam modo philofophans Hippocr. de mixtione aquz & ignis, docet .
eos morbofiores fore quibus plurimum eft aqua. Altera naturalis humiditas, ■
eft exceffus cujufdam excrementitia: aquofitatis, & ut fic loquar pituitofitatis a
deprimis parentibus orta , & dista non correfia , fid potius fota & aJita . Cu-
jufmodi plurimas Scytharum mulieres Hip^r. demonftravit ob naturalem hu-
’is effe. Et de hae humiditate Hippocr. hoc Aphorifin. intel- '

loco eft vel ex morbo. Vel e* dista. Nune intelhgamus cur anteferat humi,
ditatem ix lisx humiditati x? rhi (fica, quali fanius degat humidus ex morbo,
quam qui natura talis eft . Ita fane . Sed ablblute pronuntiat & generaliter
omnes morbofiores effe quibus natura nares humidiores : quum de humidita¬
te ex morbo ait , fcribit , Plurimis humidis ex morbo non tanta valetudinis
imbecillitas. Itaque noii abfolute pronuntiat . Quod fic intelhgo fieri poteft ,
ut quis propter caufas aliquas morbificas, & femen & nares, &eerebmm hu-
midiora habeat, fed dui

n tamdiu

etfi aliquo tempore valetudinarii exfiftant ,

quamdiu ii qui jam a parvo puero iftam ^ .

traxerunt ii . Item quum naturalis eft humiditas , fere totius corporis

quum morbo fir , fepe — ' - - ° - •' -

corporis fit, ut corporis

- J.. dicetur, atque fic

corriget ,

bo, five es
judicio utu:

Ergo qui -humidiores lunt vel m

fine°MorffmD iion ^dienduu

E inftituto, prifertim fi ex-
luas conceditur. Siccioribus contra. |
ai locus lubricus eft . Primum au- I

iV tiHlk efl fxptrftuit,

w five toto corpore five cerehro tmtura , continuo defiillMio-
nes ex parvtt occuiione ohoriuntur , ttngine & confimilU ii. Contra tamen j
ea qua: dicuntur a Galeno de natura ficcioribus , quod nulla omnino fuper-
fluitas & finfibilis nec per cutim , nec ex cerebro effluat , objici poteft iliud
quod vulgo obfcrvatur, natura biliofiores & ficciores ob calorem acrem adu-
rentem fiepe cruditatibus abundare, immo & pafiim deftillationibus ferinis ten- .
tari . At dicemus id non fieri per fi , fed ex eventu : vel potius quum ha- -

Diatragacanth. frigid. pulvere ireos , pulvere gly. & laccharo cando , vel acci- .
pientur lape tabella: eleift. diatragacant. frigid, vel diflblventur jufculo & acci-
pientur. Litus- fiet ad (pinam ea, oleo maftich. myttiho addito benjoing: Tan.
dem applicabitur Empl. contra rupturam, aut fimilia parabuntur. Sub 'finem
utetur fyrupo, ex rofis tranfmarinis . Ad extremum valebif fudatorium.

Nunc autem figiiiatim magis de curatione ifta agemus fumto exordio ab iis"
gur ante ditfta fiint. Nam docuimus alium fluxum biliofum efle, alium pitui-
wfum, alium meiancholkum : Item alias totius corporis mollitiem laxitatemque
incaulaeffe, ac prxfirtim pituitofi aquofique fluoris s alias hepatis pravitatem »
przfertim ejus qui biliofus& lubviridis eft, aut alius deterioris coloris. Et in
hoc morbi idea a^ojdtur, cujus notitia apfurime ad medendum confert. : Quis enim
dubitat quiri aliter lele gerere oporteat toto . corpore aifcaoi.quam fi vel pars
una, vel uterus iple laboret; C^inetiam di^fitionis varietas rem quoque va-

CONSILIORl
Mam in quihufda® cft. fr
i cau& hujus rei , in aliii

Eotum corpus confluit . £c ita in iis moderate agendum eft ut habita & corpo¬
rum ratione, &. materiei, /«ycemmittcndsdiftindionc, modo diureticis utamur ,
modo pilulis & coniimilibus vias relerantibus. Quis enim adio jejunus ut cunte
per uterum maceria &- cdidiffima,- & hepate ficciiSmo caljdiflimoque. exfiftente
ad catapotia concurratJ .Quis.eadem ufurparet, fi ventricjm cccohomia pr* im¬
becillitate labefedetur: nifi forte folo hierarum pulvere utatur j Rondelctius ve-

L I B.E R. S E C tJ N D 0 S. . «5

irnelarum Mtcleumm mejpyli. an. % f. fiat decoll. in aqaa ,.in ^a incoEii
fatrint fafcicali dao rad. farfeparil. per horas duedecim, addito nodah % i^.
Cinnam, adde foMorani fena \ iij.' feminis fatnicxl. dtslcis. 5 «;• niolarstra &f}o-
rtsm Jlxchados. an. m. j. uidde expreffionem 5 6. - agar, inft^ in facco nt^ifa
& mino albo, asa facco mercurial. cum 5 j. radicis hifio. & tnsduloltstriophyl.
aut nucis mofcata-. Item addi poteJI exprejfam rhaharh. adde fyrup. fdf. pat-
lid. I «j. facchari bagloffatk lib. j. fiat fyrupus , yel ,

Aquarum betonica , aut potiat faccorem betonica , nsellffa , urtica mol¬
lis , plantag. mtrcusrial. an. | «Vj fucei lupul. | ij. macera agari. aSl.%-iy cin-
nam. & nucis mofcata. an. 5 i. f. fpica nardi 3 >h xidde expreffionem. | j.
rhaharb. infafi in vino albo', & aqua cardui dsffolve fyrup. rof. jolutivi. | <j.
oxymel. fimpl. | i), aliquando tantumdem mellis rofati optimi, & cum facch. ~

Valent diacarth. de .fucco roE & fimilia , Numqnam omittentur cardiaca :
Quoniam in ifta humorum eluvie &cile vapores fummittuntur qui faiunt cOrj
& inquinmit Ipiritus, -- -

- Maxime vero pulveres valent , & 'tabells.

Pulveris coriandri & fgnicul. dulcis conditi, an. | j. puh. diambra &,
latitia. an. g j. putv. rof. cinnam. gr an. diomarg. frigid. 9 f. rafura eb. cor.

KU cervi, & corniculorum cervi an. 9 j. margarit. & fragment. fmarag.Q j.
pulveris lapillorum . in capite cancrorum .reperiri folitorum gran. S: pulv. rad.
angel. & bijlorta. an. gran. it.. cum lib f facch. fiat pulvis addito pulvere lum-

Pulv. radicis diliam. & fpica nardi, a», gran. j. diamarg. frigid. diamb.

& arom. rof. majoris, an. 9 f. rad. torsnentil. & angelica, an. 9 j. raf ararum
folemnium. an. 9 j. pulv. lumbr. terra praparatorum. g f. lacchari dijfoluti in
aqua cardui infttf. Cinnam. Jslffcieniem quantitatem fiant tabella. Potefi addi
corallium utrumque, anibra, mtfchus, lapis hamatiles, fphragis, & eleBabo-
'lus armena. Item rof a & fantala.

. Si a capite malum eft , pilula: fortiores imperabuntur , & utemur ea me^
thodo qu£ obftrvata eft in curatione p5 illius mulieris de qua egimus. Ca^

- Sed

&, quod diligenter obfervandum eft, alvi qusdam
& imbecillitas longioris illius fluoris caufa eft. Itaqi

1 laxitas & cruditas -,
raque & providenduin

,„«».1,1.., a quacumque Caula. ortum malum, quoniam 'vel primario vel

fecundario teditur ventriculus, perpetuo profpiciendum ei hac cautione, ut fi
hepar incumbens, &vilcera cahdiora Videbiinturi-a Calidioribus abftineamus.

1 convenient ex oleo nardino, maftichino, delpica, de nuce mor

i fed in poftica ad

His fnperfedebimus, quoni’am ufu'ifiSuTteruntUra -
Multa ex aliis . capitibus de diarrhoea, de fluxu- immodico hienfium , de im¬
becillitate ventriculi, & jecoris venari polTumus. Reliqua tantum ad rem per-

70 CONSILIORUM MEDICINALIUM, 1

Ergo quutn .corpus legitime erit repurgatam , tum ad adftringendum coii;
curremus tum fumtis, tum admotis iS.

Safamm tranfaannar/im. m. «j. radicis confoUdit majoris. % i), radicis
Vtflme. i \. ssriica mollis, m. j. firapinelk. m.f. Telcph. polygMi, M^tsifeii. an.
m. j. rofarssm ficcariim m. i), foliorum faticis , plantag. tij/mph. an. m. j. lanu. •
ginis (^florum faticis. an. m.]. pentaphylli radicum, foliorum, & florum.an.

tj, ialauSiorum , capulorum gland. fumach. an. 3 <)• rad. [ana munda regat,
f. herierarum. 3 «j. mumia & conferva [ymphyei. an. |/. fat decoH. ad lih.
j, f. difot. facchi rofaii Uh. j. madeat nodulus ex famatis , aut jSCarabe , aut
hio armena.

Radix biftorfx additur, ijuia uterum valde roborat. Quadam calida adhU
bentur, qua aut &cultate occulta fiftunt, aut fifteutium vires devehunt.

4c. Fumi ajinini m. 4. macerentur aqua rofacea , magma rejiciatur , &
cum faccharo fiat fyrupus, Ctcpts admirabilis vis efi , .

Item lyrupus parabitur ex fucco rofarum trahlinarinarum , fi poteft elici ,
ex fucco urtica mollis xp. fucco polygoni, plantag. centinodia, & confimi- ■
lium herbarum cum faccharo rofito.

Item conferva fymphytn] rofarum , addita particula conferva lad. acori va¬
lent ad idem. \

Infinitus numerus efi; rerum adfiringentium.

Interea decoaum rad. chin^, aut Srfeparilia, vel in paftu, vel extra coH- '
veniet . Bonum efi prolicere fudores . Stuva live fudatoria ficca quadrabunt s
& in eam rem coquentur chama. melilo. majorana , pollium mont. chamad.
chamapith. artemiC betonica, mehlla, laurus, ebulus, flores ftoechados, &alia
id genus.

Pofiea inungetur corpus meile ao modo quo & Boethi uxorem inunxit. Gal>
lib. ad Pofthum.

Encathilmata, fulfltas primum aperientes, deinde adfiringentes convenient.
Encathilma tale fiet.

Oli. Radicis bijiorta, lih. j. rad. fymphjti. | ij. rhois balaufi. pjidia. an. % j.
f. florum & foliorum f alicis, plantag. an.m. iij. coquantur omnia addendo fe¬
mina adtlringemia , in aqu. fabrorum , vel aqu. extinSionis calculorum,
vel potius in lixivia communi, vel in lixivio farmentorum faticis, quercus ,
aut ficus , addes rofarum magmata , er rad. lapatk aCuti. & lib. ij. vini fiyp-
tici-. infidebit in eo decollo non calido.

Conferre plurimum ajunt excipere fiimum lixivii communis etiam ' vetuftio-

Item concha, & oftreorum tefia pofiunt coqui & in cinerem verti, & ita
parabitur lixiviam.

Rondeletius hoc probat ad injiciendam. Tamen non probo daphnoidem&u
laureolam, quod ea acrior fit & cahdior.

Ofi. Foliorum ckmatitis & daphnoid. an. m. j. hedera, m. ij. fabas integ.m,
XX. hordei torrefaS. leviter, p. j. rof. rub. p. j. fiat decotl. in vino rub. a-
qua artemijia , ^ aqu, cifiernt pro injelliene ia uterum . Deinde utitur fuf-
. .

Placet experientilfimis' chirurgis inanem elfe operam eorum qui per metren-

74 consiliorum Medicinalium,

j. Ferntlius (ap. 1 6. hh. 6. TaS»V . de madere ^ae licet mea/iraam

pargatiaaem aamqaam etfet expdtta, incolamis dixit,

i, Sant enim ecrpera ^aihas etiam fanis Jangais alicae ^aalitatis jecandt
exceffa vitiefat eti ande acrior , aat nitrofur

p. ' Skiflam fangainem effeminare ^aoiammodfi oporteret > at modffoe,, fy,
ret . Vpeie faihfdam mederibas appetit potias partes /apertores , (S- rabent
■valde gena, & peripneamoniit fant obnoxie - Ft mirantar tttedici cur taks
menflraa non fiant,

$. Faallo ante docuimus innocue /apprimi aliquando /anguinem men/iruum ,
jFJipp. ‘narrat de muliere cui per annos sjudtuor fapprejft erant men/es, & pe.
perit ddam , partu •vitaB , eamsjue nono men/e,, fed unam notandum . JSlam
puella ulcus hdbebat in coxa, longior /upprejjio menftam htiyas rei cau/afuit.

g. Proba/iSorem fraonm. opinionem ■veriorem adduximus in /eipaeni
tibas paginis,

IQ. Fluor muliebris nrdifouis nomine potius quam xa&stas donandas efi. Mul¬
tas his in regionibus mulieres affligit, potif/mamque albas , & quibus Itvisad.
modum, aqualis & vi/u jucunda [uperfleies ineff, cujus rei ratio hac eff, quod
iis catis, fit ddflriHa., excrementi/que fuliginojlt minime pervia : tum quod deli.
catioris molliori/que flnt habitudinis, eoque in morba/as: afeBionet proedvioris .
adccedit quod fint aqxo/a magis & tffemintua. quas vfamiioae.docat FSpp. Vn.,
de excrementorum moleOram dim non. facile depellunt, fluxiomhus fant obnoxie,
partefque principes quodammodo aqueas , laxas, uligino/as patredinique minu¬
tae obfjfientes. habent , ' ' ' .

1 1. Focus efk praclaras apud Gal: Com. in eunt oiphori/ i» qao- difpatat
de alatis ubi docet pityriafm ditia ipftas. capitis contingere -

li, alpud Uipp- feB-z-db, u. Ep, ed hi/loria: commemorabilis cujufdam. ma-
Beris, qua quum, dttar filias, peperiffet idque agre , 0- non bene purgata effiet ,
mo. corpore intumuit , deinde- profluvium fdnguinis; feme/f re fuit , ab eo./ecaia-.
ed toto reliquo, tempore albicansexcretio.. Quomodo, id.comigit..Stada-revocdt id.
ad ulcus: atiquod. in utero, conceptum at folia fuerit fuppuratio. . -Aliquando, ta¬
men rubra fuit excretio. -An id. fit veram vide .

l Videmus multas. muBeres. excernere, urinas, in qsiarum fundo- vere, efi
materia fios.yousritlo, /ed. tamen non per uterum talis materia fuit , fed per ve-
ficam. ut uxori viri, nobilis, cajufdam contigit-

14. jNsfi. dicamus apparente menjlruo. venas , immo. &■ uterum- turge/cere:,.
0: fic ifla. aggreffione natjtra. qua aliquid, criticum efi naturale- cefsat. aut fat¬
um. itidftciasJat fuor muliebris qui fymptomaskus.ejl. toto genere - Deinde, quum
illa, molio. & inclinatio, naturalis ceffavit. dato tempore , tunc- jymptomatiest
excretio repetit - Vt facultAtis expultricis & fecretricis vis appareat . .Ar¬
gumento. id. efl , quod mulieribus. ob/Ss. intereuntibus pofl longam corporis ex¬
tenuationem, mlxiim promifeueque & ea illuvies , et fanguis excernatur , na¬
tura jam everfa., facultatibus ejus dJffipatis ac profligatis .

I j. Quema'dmodumpleriqueeiiamJat.!sficci,funt catatrhofi, &iismaltano-
tao pituita, ventriculus, tt os. hume/cit quoniam: eliquefeic cerebrum , &■
f gestitate retinendi non plet, ita pleraque. mtHeres fiunt paStt; , quia hor¬
tus corporis , et cerebrum ipfum tiqacfcit. . Vndt. msurefaint atque eontabe-

L 1 B E R S E,C U N D U S. ■

feunt Creti) fiaturiaii cerrohorari t eli ecct^ncM

I «. KtoUndum i/atde tjuod aif', (emorihn! fltur ei alhtcmtior j jttsiorihui
. Qiiia reverti tjeidum jlloS e,? fangxmetts & eavevdttm

ne decipnmur exiniemuf^xe idem effe cum men/hM , Nam nec per eafdem

venas fis, nec eodem modo, XJnde Rondeletias Cap. de ftaori muHebri annic¬
tat ifium fanguineam fluorem ■& i^lpibpa) videri in gravidis mulier Aus ali¬
quando, & iis quihus [uppreffi, fune menfes . Nam pro legitimis menflsus.ifle
fluor fanguineus ferofus fupponitur. Qui vere fluOr efi , nm menfiruum.

17. Hmc Htppo. ait lA. i. ymai . Quum acetabula funi plena pituita ,
menfes funt pauciores , 'quod defluit mucofum & vifcofuni efi- , & in menfi-
bus quum purgari defitrit , per duos aut tres dies muci ex uteris prodeunt ,&

I S. Quibus renes funtfiurulenti , per inaffuetaS vias in uterinas partes hu¬
mor fluit p'e> provocaturus.

15. Prafe-rtim fi ulcusi mnf ft fola acetabula plena funt, muco non efi ne-

«/«-

16. Prafertimfihumiditis fit -cumfrigifiitate ; nam fi cum calore , fluxu
temporis facite dilfipareiur aut fahem corrigeretur .

ii. Ex morbo humidior dicetur , ui quum quis infolatur , Ct liquefcii cor¬
pus unde corjsua & fimilia . fPandem enim id corrigitur, & non in tam muU
tot producetur dies ut humiditas a natura -.

ii. In eo numero fenes effe poffunt . Iis Corpus ficcum efe dicitur.- Et-tao
men quanta excrementi 0- muci, & pituita copia i Sic aliud efi excremen¬
tis ficcum , aliud ipfio habitu . Efi tAi facultas partium retentriX imbecilla
efi i vel expultrix qualitate & acrimonia humorum irritata , Sic f ludio mul¬
tiplex. Gal. Com- ad uiphorif. i i.Eb- 3. tuffes -, dolores capitis , gravedines &
fimiles sffeCiiones repleti capitis ffimptomata efie tut : ubi male legitur nomen,
tioiimoaproooiairriilimtl, "

15. Omittitur pars und. Symptonia enim omne capitis aut efi , Vapaftet-tit ,
aavtqoofrSi , xieuppoixh . aut KtfxT-axpKot. -

13. Litus ventriculi eXol nardiaO in kipothjmiis bonus,
i j. Ptres habet opinione majores betonica , unde natum Italorum provir.
bium. Tu plus potes quam ipfa betonica , ad nuilum non ufum potefi aptari ',
uterum purgat, corroborat, conceptum retinet , utilis efi pragnantibui quibus
alba fordidaque illuvies eX usero manat, menfes ciet , jecur & cerebrum ex¬
purgat, putmonicis& calculo fit ut, lis efi , podagricos dolores levat , dolorefque
dentium demulcet, adverfus toxica & morfus venenatos vaSet , fimui abluit
maligna ulcera & curat , ad pefiem mirifica efi hujuS flores & betonica al-
tUit ( utrumque idem efi ) condiuntur , fit ‘conferva util^ima contra pefiem,
ia. Bolut ex terebinthina fi frequenter devorari poffet , prapurgatts cerpo.

27. -Eelix feu ofmunda regalis in fenioribuS muUerAusta patlentAus coni
veniet , quia et fi ad hmC valet efeclum , in 'junieres fterilitatem induce¬
ret , Maxime -conveniet clematites quam vincam per vincam mtqorem vcu

7« CONSIilORUM MEDiiGINALIUM - 1

23. Sunt quibus [slemnis & familiuris efi pituitst preUpfu in pines fuhiei
Sus a capite , & ntaxinse ad uterum , iis tamen non convenit pilularum'
fortiorum ufus. Nam is defcenfus^ & «wppafw ellobficci.

tateta partium, & proventum excrementi. Unde per quamdam liquefaUionem-,
aut potius d^uftonem continenter pituita a capite fluit : Has validis medicas
mentis agitare , partes erit colSquef acere .

. 2^. Jnter cetera valet fyrupus folemnis ex ad/lringentilus & uterinis, ad¬

ditis %ij. rhaharh. commun. aut potius , fi e]us copia effe potefi ,' rhapontici.

30. Vrtica fifiit fanguinem cruflam fere inducendo , & poftea nefcio quo.
modo ad adfiringentium , & fifientium claffem revocatur . Laudant alii de.
coelum rofarum : aut rofas ipfas prafertim id quod rubet , fumtas cum po.
ic a. Plinius.

31. Maxime ad fluxum muliebrem , & fuperfluas evacuationes Londelt.
tius laudat probatque pilulas de bdellio , five ladano . Earum deferiptio gra¬
phice ab eodem faSa efi . Addi potefi terebinthina . Immo ex ea bolus cen-

32. De Anthera fi legere vis videnda epifi. 3. lib.^ epifiol. Jldanard. ,

33. Lubenter qutrerem a doliis an non pauca quantitas pulveris ligni f an- .

ut decet faccharo , ('^conferre pojfit .

34. Ad fifiendum, & repurgandum valet hic bolus, 'if. T erebinth.Vene-
ta 3j. mq/(iches pulveriaata Bf- facchari rofati 3/. cum fjrupo myrt.fiat bo-
lus^cap. bis in hebdomade. Falet plurimum terebinthina in hoc affeSu . Item
ha pilula qua parantur ex mafsa pilularum fine quibus rheo & cafioreo . •

35. Enula Campana in primis commendatur , & revera omitti non debet,.
Item quum adfiringere confilium efi, valent ramenta loti arboris , Gallice Ali-
Cer, Viofeorides in primis commendat . Syupus de floribus mali perfica in
primis confert . Credo autem quod inter primas obtinet aqua rhaharbari pra.

H I.S T O R I A T E R T I A.

Nobili ptiro vulnus infligitur tranfverfim paullo fupra articulum manus',.

Tendines defecantur. Tulnus magnum, propterea futuris indigebat fed
hiantibus, quo puri ac faniei via pateret . Nullum commemorabile accidens,
ut narrant chirurgi ,■ vifum efi. Sanefeebatin dies-, aut nulla aut pe-rexigua
febris. Audio tamen eum perpetuo finiiffe. Cacochymus erat valde, calido &.
ficco hepate, , vino deditijfimus . Cicafricem contrahit malum ad diem x. Nol
ile fequente febris infignis, duusitot , projeiliones membrorum, deliria, infom-
nia, oculis apertis dormiebat, tertio pofi die delirus , palpans, tremulus, ac
parum convulfus mortt^^ MMENTARItJS.

H.<EC nos Hiftoria accuratos & iedulos efle jubet > ut in omnibus vulne¬
ribus, fed in nervolarum partium, & articulorum, & articulis .prppin- ,

tina omnis fulpeSa efle 'debet , ut magis vereri debeamus fi vulnus expers &

LIBER S E C U N D tJ S, n

.alttratiffliis in cerebro, led ■& alienaaonis; ut pauUo poft docebitur, (^od ad
primum & fecundum attinet, id quod tam rublti erat Cauia Interitus iiiit Vene¬
num tum prius in coipore latens , tum a vulnere . Hippocrates in -explicandis
vulneribus -captis videtur id expreffifle dum ait. In minerihi capitis cdtifett
non aiiffe febrem , nifi initio ■& modico tempore : ^t incipere 4 aut Jept,
aut Undecimo , -caide ktak . Ceterum 6 in principiis febrium feu delirium
accefferit, {eu alicu)us membri fideratio, periturum hominem /ciendum efi, /t
non omnino ex optimis figtis aUqmd adftt , aut vires adfmt . Qua: propofi-
tio tum univerfiliter de omnibus mOtbis audiri poteft, tum de vulneribus par¬
ticulariter. Et Hippocr. illo loco ad vulnera capitis accommodat . Revcra om-
nino hoc ^u^)C(^udi cft TJnde Gslcn» jnirdtur v^de cur ^uid^iQ ifk&us fit 5
phreniticus primo quoque tempore. ^

Terdum reflat . Ja&batur, delirabat > tremebat , deinde taciturnus palpa-

delirium aiSduum, indecora corporis compofitio, cuftodibus petpetUo egebat,
infultabat, & multa erant confimilia. Galeo, omnia ligna propria accurate de-
Icribit, u-Ee» «Mas alio loco dicetur. Tremoris cau& aut infirmitatem magnam
alfignat Galen. aut affeSum animi, aut copiam &onuS-, vide ab&lUtilfimam

hafebat, alterabatur cerebrum, quum fedus eft tremulus, & ConvulfiUnculas
habebat: item erat , jam alienatio erat in cetebro, & velat heiaica
diathefis, ut plenius infelligerc licet ex Comm. Protrh.

H I S-T O R 1 A Q.U A R TA.

N obilis virgo Delphinus annos nata iZ. fere hirfuta , jtirmSrf^ ^

sl^auitts, haiiiu & gejlu falis melancholico , utroque fata parente mas
gnis & calidis vifceribus pradito , menfe Martio corripitur febre continua .
NoHu & vefperi eXacerbMtur . Inter diu axiftooi fere erat . Paroxyfmum
medicus non animadvertebat, jic intempeffive ccenata eji, & pota. Progrejfo
morbo natura fanguinem defacare condnti , aut crijin aggrefftera , 'e ndribus
■{anguis prodit, & ad id temporis men/es qui illi non bene refpondebant , fe-
fe ape-riu/it . Male confultus medicus , ^ falfo hamorrhagia induBus venam
in gibbero ferit . Menjiruum refilit . Caput tum dolet magis : perturbatur ,
rapitur materia furfum, aut in cerebro commovetur . Dubitabamus an a lies
ne fufcitaretur. Sed, quod iniquius multo fuit, dum [omnum arte conciliant ,
papaverum capita aqua incoquunt. DecoBo vinum diluitur ■. Datur potui in
cana. Dum placidus fomnus exfpeSatur, perturbatur, dejipit, kBo ex0it&
media area [alit , fibi la/um caput ac quodammodo perver/um queritur , ad
dqultatem non adducitur , quicquam non vereretur , ahfurda & loj^itur &
facit, Aliis hoc pbreniticon videtur, aUis potius melancholicum , alii furorent
uteri id refipere autumant, alii fpomta morbum Hippocr. alii veterum Catu-
huth 'effe j&i perfuadent . Aliquando ad /e redibat : numquam placide doro
miebat, refr ollaria omnini erat ', quum tamen ea bonis & moderatis moribus
imbuta foret . Quum qtdefcere malum videretur , ajius in Capite percipieba¬
tur, vena in temporibus pulfabant , febris folum caput adoriri videbatur , nil
tale in cetero corpore apparebat: Pulfus- tardus, aliquando frequens, fedqua-

fef 3

■ Sed qupniam. incidimus, in cam. diftin®onem,, ut diceremus aliud efle mem¬
branas, cerebri afiSci aliud fubftantiam, cerebri ,, aliud caput , aliud cerebrum,
affici: (quod utrumque eodem pertinet ) /an id verum fit ex veterum opinio¬
ne. expetamus . Sed. hic auSpritates veterum .non. tam. fiint numerande ,,

',4/i f«rt..quam expendende. Galen.! ita loquitur in. 'Brorrh.. Captis. doAr , ideft ,. Gre-
55./««.i.cC. jsfsxexj-ii!, «pKf iffam. affeitum docet., Caiofhs.. aiitim. cerehrtm ipfttta .

!• Et alio \cxa-.'l)iaum eH ante. oi.Ttiita., sfeSum filum ipfats. cerebri effe' r\

Et ®'<o. loco, clarius:. CepW/t^M capup. afei docep, itelti- r
c,. fis. i,.ii & feitfits. auditorii kfio. cerebrum, ipfum . Colli, dolor ,. & matius tremula/
lihr. I. «ervorum principium, affici demonfirant .. Celius difputans de. affi/Sdonibus ca- .
tjtrr.h.. flimine capitis, nunc. Jignifico. eam. partem cjua, capilUt. tegitur .,

fiam, oculorum, aurium (fi dentium, dotor ,. alias, erit explicandus., la capi.

,te. autem interdum acutus. .^ t^fii/fr morbus eil. , tjuem ta^tomla, vocant ,,
.At dicet, quis,. Cephalea-eftne.. morbus ejus, partis que capUlo tegitur i ftlfiimi i
id efle videtur, nam membranarum eft. '. fod illo, loco Celius; non inteUigit .
eam difiimSlonem quam, nuper elicuimus ex. Galen, de morbo capitis & ce¬
rebri.» led, nomine, capitis &, pericianium», & meninges», & forte, cerebrum, au-
dir,. Tantum nomine. 'capitis non inteUigit. conipicuas partes, nares, aures», den¬
tes. & fimilia,.. Ergo, aliu.d. eft. ftatuere. morbum. »5 ai?»x%.-.» aliud rS. hrifite..
,4/i,f/!f/.-<^iamquam; alius, locus, apud Galen., quo.deftruas. iftum. diprifmum., Interpre-
tans enim, illud :. £x. Cephalalgia., aphonia., ait , Ueo. httC: dicit. Hippocr.. tjuodl
rorr , velit ejfe fignum efeSi. nervorum; principi, non. autem 'localem-,

ipjius. aphonia, .^elimem, ejfe- in. eo.-.. Hac. enim, aphonia St fipe cb, tenfionem;
vehementem », vtl oh mufiuhrum 4r nervorum, voci: injerviehtium; 'exfilutio- i
nem Sr,- laxamenmm .. . Quamquam, aphonia, tepe, localem, habet in. ipfe cere¬
bro, mulam .. Ex. bis. apparet nervorum prinapji, .morbum, efle Cephalalg» ner-
vnrnmi autem, principium cerebrum eft,- J { ../ Valere, ergo jubeamus diftindiici-
Jje®; illam. ibpe.tiHS.3ddudam,. Nifi, dicaroui' contra, mentem. Galen. ut lervetur-
jpla. diliinaio Cephalalgia, eft, capitih-affe/Slio. », membrana;; enim, teduntiir »,'
qus. .nomi.ne. cerebrij non, continentur. Aphonia autem », eft. ipfins, cerebri, affe-
eio. Sic. enim, a. membranis», ad. cerebrum Jplum ». quod. non. tam: promte af¬
ficitur atque. ilte», repit, afie®o. Juvat quoque, iftam, diftinaionem», id: quod:

Ai. em. Galen.. conaituit », durii, ait t. Ho/or. colli, fit vel oh, getium.- ipfum, eereb-rum , .

irotrh., ^ ipfips; retebri, aliud, omnino! efle», ut.iiiarnm- .affeflio.numrtO- morborum ca-^^
pitis.j hujus, autem, morbus», numero, mcuborum. cerebri, accenfetur-. Sed' ItecT^
di&. fint». ut. doceamus, nos nil, hic. obEurum. velis,, Icribete». quod' legentium»
animos, fnfpeufcs, tenere poflrt..
ailii furorem, uteri ..

Virgines, yiro, matura, ob.. quamdam; uteri' ipfiirs **<5vn'«»,&; earueiteAtcF-j,-^
vaws. ujcnrrunt affe^iones ^uis. non .«idem. »tetp. accidere, eadem, dicat-,. qnS;

& .pep5>irUi,, quem, videmus fiepe. turgfifcer«i,&inflari;».utqua;dam inde»^
ii!i>i7«i: ,i)jieqi)atur, >, forte., de; furore, utcrj;,a»dien<lum.dliud -Hipp. Leonid* ffi-

- LIBER 3 E C.U D U S. - yi , ^

ibcbitan concitSta avettk feft. Aver^ in iramexc^duit. tJbi itai^anduit
reconciliata eft» M©Jicus non inteUexit^ Pudla taortiia eft . f » no’piU^i^-7« ^P»
ne uc^am intelligit, politico lo(^endi modo-. De 'caufis fotoris ttteri> &quo-»
modo menlCT perturbet > pleniflirne didam eft in Ebr. hoftro' de roorbr mu-i,

efw-T/i'a.

Paullo poft dicemus, caput totum. & corpus totum veluti quibufdam acu¬
leis (ibi pungi narrabat. Et tamen eam extra fe fuifle ante diximus , .Unum-^'^ ?f".
autem ex fignis defipienti® , '^emadinodum ex .Galen. , patet j/efl: quum
lallas quaflam dolotum ima^iationes habent -, qui 'noft adfaati^ tamen.. Sic in
'hac puella hoc videtur forte inane 'quod pundiones fe feniire narraret. Tamen
quum ad fe redierat, in eodem .ftabat difto . Tamen lociis eft immemorabi¬
lis, STEa! epniufvs apud Hippocr. iS In Vilceribns velati Ipina effc videtur, aiiAifum
Mppocr. anxietas corripit , lucem. & homines.-fugit . Timor invadit , feptum
tranfverlum foris tornet, morbus vere corripit. JitcdlaS eft vere mdanchob-.^"*
cus. Et qu® eo loco -Icribuntur , ea omnia pueli® tribui pofie videntur. Ce¬
terum meo judicio , qUod in corpore eft , & i>-vm , .id in animo Jptras
effe poteft . Eft’ aiitem qu®dam anxietas mentis ad rem aliquam nimium at¬
tenta . TJt in amafiis evenire poteft . Quamquam iixvM & ad animum' referri

fecerit inepte inedicus territus quibuElam fymptomatis-: lauguinem miferit !

Illa enim qu® & in non menfttuis mulieribus , & virginibus adfunc fympto-
mata, perturbationem a motu natur®, aut potias Conatu, in ciendis menfibas
Cgnificant. Unde Hippoc. ita Icriplit: QHihhs ex rigore, fehres Idoriofe-, nx-Pm.so.
Hebria his decurrHnt. Et cervix dolens hemorrhag. fignifient Et pauUo
Qmhxs per nares Spes, efi ut per caput ^«atiemiat & fohitxs fdngitinem pra^^'^"" '
fundant , profundunt hi , & muliebria deducuntur , maxime fi circa {pinas
aius fuerit . POrte & id dyfenterias facit . Sic quum febriunt inuliefes , &
inetus aliquis aut opinio eruptionis eft, eave ne quid temere tentes. Immo&
in plerilque poft illa lymptbmata eruptionem meiifium tempus praftitUtUm an-
tevenifle vidimus . Nunc audiamus Hippocr. qui afieSionem hujus pueli® vide- Liir
tur depinxifle: Morbi circa caput &. viris & mulieribus vehementiijimi funt &.P'<irrii.
diuturni fiunt & adolefcentibus & virginibus i in tempore pubertatis, maxime’^
.cjuurnmenfes appetunt. Mulieribus in capitis dolore eadem omnino fiunt t

& viris. Perum, punauri illa prgriginofa, &j^eaiones.atrabildria, hismmus'

^uamvirls, nifs menfes omnino ahokdntur.

^lii Catubuth veterum, ip

Arculanus de ea affefiione ex Mefuei opinione abunde edifsernit- Et nonette^'^. iS>
ficco pede prstereundum id quod de ea affeiftione!di&m. eft :. Melancholia^ -
duas famofas {pedes habet, una Catubut dicitur; altera Eros, Catubut nomeP‘”'‘'’-
invenit a quadam {pede aranea qua movetur Juper aqua diverfis motibus; &.
fine ordine . Catubut efi {pedes melancholia plurimum eveniens men{e Februa¬
rio non expeSans ad ver ufijue ob {ubtllitaiem humoris melancholici ; Nam ge¬
neratur amelanehoUa genita per adufiionem cholera ; aut metanchilii; in qua

51 CONSILIORUM MEDICINALIUM

fme caliMtas m«hma MHrtm nmanfit. Et fic /itet fit cum metu pluri,
me, nen e/i tamen cum rixa, tmmo cum umere. Signa & caufa: amplius ea.
plicantor, ut ad librum recurrere eum oporteat qui plura defidcret. Hfc fane
^eaus quadrare noftrE virgini potuit in multis fignis ipfius morbi defcriptio.
nis. Eo tempore morbus apparuit quod ab Arculano defcriptum eft, & quum
in ea meniium efset fuppreffio, qua; quidem ut lib. de virginibus edifseritHip-
pdcr. horrendorum fymptomaton caufa else Iblet , non formidavimus iteratam
venx letSionem. Quod nunc dico valde notandum eft- Etenim quum in oinni
morbo melancholico luculenta venx fiiftio fufpe&a Iit, in hoc Iblo catubut
Ipecic melancholix eximia ad fyncopin fanguis mittitur . Quod arguit aliquid
clse in eo morbo quod in ceteris melancbohx morbi formis hon animadverti,
tur . Si enim liippreffio aliqua Iblemnis fit , prxfertim fanguinis aut per mari,
fcas , aut nares , aut uterum , qux hunc morbum invexerit , non erit extra
ul. rem copiofe languinem demere . Quis eft enim qui ram audaSer fanguinem
* mittat li ejus propria generatio fpedetur, ex atro videlicet fncco per aduftiof
'f' nem bilis generato! Plura vide apud Arculanum cap. deCathubuth. , \

uitujuando ad fe rediiat.

Prxclara eft qux&o, quum ex antediSis conftet & diathefin , & caufam iu ■
cerebro efse , cur non malum perleverabat ! cur non femper delirabat !• Cur
quies ahqua concefsa eft ! Et quod mirum eft, etiam flagrante malo quum
moveretur de quibufdam amicis qui eam deberent invilere , quibus ifta occu¬
lenda erat inBrmitas, virgo illa cc^bat fefe, & quod nos obfervavimus, de¬
mordete videbatur labium , quafl vellet vocem continere ne quid inlblens effu¬
tiret. Egreffis illis amicis, quorum prxlcntia verecundabatur, paullo poft mo¬
te ifto garriebat & jaSabatur . Ante quxfitum eft , an quum in parte aliqua
dilj»fitio aliqua eft, &imprefsa infirmitas, nec non materia adeft , malum &
doloremperpenfum efse necefse fit! Hoc enim diffinduntur vertigines per pro-
topathiam' natx, ab his qux compatiendi lege eveniunt, quod illx diu perfe-
verant , hx fugaces fint . Sed illud verbum , perfeverare , & fugax efse mar
gnam habet latitudinem . Nam quum dicitur malum perfeverare , non ita di¬
citur, ut quamdiu tidSici; adiit, malum quoque urgeat, fed per comparatio¬
nem cum eo dolore , vel eo malo quod vi fympathix fic , dicitur diuturnius
efse, quam id quod ex eventu accidit. Item fi vis ipfius diathefeos /pefietur,
quum in parte aliqua eft, minima occatione malum accerfit. Et in eo IpcSa-
tur perfeverantia ifta . Accedit quod dolorum & morlmrum alii funt acuti ,'
chronici alii: quoniam acutorum breve eft tempus, ideo fi caufa in parte fi¬
xa eft , malum quoque figitur & perfeverat ; Si chronicus , figitur quidem

fed tamen non femper affligit. Ut in febre continua efsentiali quoniam cau-
fa delirii certo tempore furit, & Jipndum parenchymati ipfius cerebri inuritur., .
ideo fugax eft delirium, fed in febre fymptomatica phrenitis ipfa delirium ha-
'M far- hcc afsiduum, quoniam afsidue caufa 'fovetur, & ut loquitur Galen. in cere-'
tital. rj. bro oierflffrai Jiditcis ffami . Quum autem caufa diu fixa eft , & morbus
fi3.sMi. ^ fe chronicus eft, quoniam habet quxdam momenta & inclinationes , non
Vrlrrh. {«rpetuo affligit . 'Nunc fententiam Galen. audiamus de diftindione affciftio-
num fugacium caufam , & fomitem in parte non habentium, & earum qux
perfcvcraut;\g«*» wdew quempiam, ait, cum ferocitate defipientem, & fi
paullo

CONSILIORUM MEDICINALIUM,
tumnltoaretur ex aleo cecidit , & offenfiis eft pedis

iX.

Forte quum tuc

Illaque laborem (enfit & dolorem, & tranquilliore coepit animoi effe . _

fiis ifte. novam mutationem afferre potuit? Galen. eft locus valde preeclarus ^
ubi docet morborum quamdam feri /omirTaTu^ jdeft permutationem , ut mu.
tuo fefe excipiant morbi 8i lymptomata . Narrat enim fe vidifle quemdam qui

de delinebat convulfio , deinde redibat paraplegia , & fic deinceps . Id quod
quum raro fiat . mirandum fuit . Sed id quod hoc loco dicimus magis mi¬
rum effe debet . Nam noftris. temporibus vifus, eft phreniticus qui per novem
dies infigniter- & fcbrierat & deliraverat. Quum n - - -

a miniftris deinde, coercetur . Fingit Ibmnum , inopinato, exfilit e lefto , &
feneftram appetens. , eamque perfiliens , in aream locum altum valde deci-
dit. Forte aderant quidam colloquentes , qui decidentis corpus: Ibftinuere . A
calu ifto, quum alioqui fere illaefus effet , delirio, eft ablblucus , Sic difeuffa eft.
miraculo, materia morbum feciens, . Et apud. Hippoe. Cuidam aderat crurum
rigor diuturnus, . Forte in. lapidem cecidit , telum caput eft . vertigo oboritur
Deliit malum vetus . Sie crdibile.huie virgini eveniffe , ut calum. ob iftum paut
lu.m. refipuerit ..

Maium aKxHU eludeiat . ReUSu: fine- remediis^ cmivahit potias.
Melancholici vulgo Medicomaftiges , &: flagella Medicorum dicuntur : Eft:
enim is humor indomitus & efferus-. Sed dicat quis , an qui fuppreffus humor
mehftruiis fuerat tam feva inducere potuit fymptomata? Ita herclet quamquam id
hon. videtur Galeno . Contra Hippoe.: hic enim: ita. fcripfit Qat qmm tamaUt
' ferocitaie ( Grate od.hd o\'iya, cajat vim fmlto antecKpofaimat'). in de/ipien-
h tiam. pellam ,. meUnchoUca , p vero, f •)vmxdo>r.f aerias, ferina .. QaoMode-
coriarii filia evenis . Gafen. ili Com. ita, ait : Qaam aatem ii melancholice:
'delirant promti fdnt ad inferendans propinftis: mtdam ( tjaod naenHt vocat )
//£}■*« 7tw«0;, idep , pimakpci magis faerint vafonficK SaawSffe.-
vocitmtar . Sed.qaod talis defipientia ferinaoriatar ex: papprefioneipargationii
mengraa , nec; prorfas verans , nec magna ex parte . Nam 'p meldnchoUcas
faeril [angait & in cerehram ierit , talem affert ■nafarmchd ■. if' pc in ceteris ..
Sic non negat quideni deliria & alienationes mentis ob unam menfium fiippret. .
fibnem evenire poffe , led illas negat effa. ferinas. ,. & maniacas . Quod fi
habile eft . Nuncaudiendum cur dixerimus tam- efftcnemalum remediis te
fe. , iifdem lublafis ceflaviffe-. Idipfum multarum rerum, gnara- ai
1,0. vavit . ita enihi Aetius fcripfit : Opera pretiam ef noffe. maltoi
agrotantes in tempore curationis: nilcommoSfenfffe. Dimiffa.vei
fit uti fant ,, natura ante curationem pravalente contra mortos- dehiles ex medela

fanes . Sic remigonem natura dare oportet . Nam ar - .-i... —•j,

tur affligi .. In ijaiete.vero invakfcere, t
aditte djfenteria. cradeSs eam iffRix
Tenafmus fedyfcnteria.eam: valde duobus anterannis afflixerat. Etih reiftoin-.
•teftino, ulcus:dcpafcens obortam fuerat quod: fere asianoj erat . Credibile eft im
la reftagnare & fuccrefcerehumoremindomitum, five pituita falfa fuerint , five
j f.. , , Et (j quis .non. credat pituitam

. 1 I B E R SECUNDUS,

fairam pofse cantos morbos accerfcrc 5 audiat Hippoeratcm. de Iccunda Ipecie taufi
a pituita laJfa dirpatancem , In caufo.non legitimo pudendi livor fupervenic , &
te&cuios. incenius judicatorius eft .'Et-Galen. ait Igneam calidicatem & urentem
excitui ob fumolam iubftanciara a pituita falia excitatam . Et Hipp. TenaimosSc Taru ij,
inflammationes fedis ab ea pituita ^Ifa excitari fatetur. Hh.^.

. yerebamur de fphacelo cerebri. Mut,

. .(^id fit [cerebrum , diximus in noftris definitionibus medicis . Ce^

terum obiervarunt primarii Medici poft diuturnos capitis dolores fiderationem
ningon ipfius cerebri evenilse. ’7iAulis

Id congenitura. . . '

Rclcivi enim cx parte patris rnultos jfuifle tjul ftulti fiierint, Sc ad deliria >■
melancholicalque perturbationes' proclives; iS. An autem morbi fint congeniti,
in prima hujus libri hiftoria ample difpucatum.eft i , .

. Muka remedia ultro tentata. funt: quorum capita ftrjdim percurremus, &
corum^formulas aliquas perscribemus . S^pius feda. vena : data pharmaca &

tU^ fpeciem

voye de fcn entendt

etiam mplacenmlisfemim paptmeris utUfitienoxuulU
trtintt prohknm ^phrodifei. Cur tam w/mm ijiiai
» inferat} Aqua id facit eitrudeade, ej-c. Legatu

II. Liippoc. fere initio lH. de morbo (aero nere melancboUcorum figna ex¬
hibet, & quomodo fatim refipiant , rurfus perturbentur . Et Arculanut do¬
cet mulierum melancholiam deteriorem efe , fed rariorem .

I z. Arculanut decet viros potius melancholicos fieri, quam mulieres : [ed
deteriorem in mulieribus ejfe ^eBum, quod a fortiori fit cauf a.

1 3. Melancholici vocantur non folum ii qdi nigram excernunt bilem ; fed '
& ii qui ]am h,d>ent in folidis partibus talis conflitutionis jhuBuram. Jdeo-
qw qui funt corpore fquAido , ficco , macro, quique curis, vigilas , agritu-

iq, /n unior ia prima ytm annotavimus /ape efferri 'tetrum vaporem ef
inflammabilem in plerifque, qui fpiriius capitis incendens intemperiem cali¬
dam, & valde molefiam infert cerebro. Quod & huic evenit & plerifque ,
ut alibi annotavimus. Et puella hae nobis narravit afRrmavitque quum Poif-
fiaci degeret, monialium imprudentium confilio effufam efe fronti calcem vi¬
vam ad capillos exurendos. Nec enim efi quod quis dicat aliud efe rU qtjq/.
fteAl, aliud fmyuoiiStSahaa. Si quidem pro eodem fumuntur a Gal. Et¬
enim Com. ad part. 1 3. Sb. i. Prognofl. ait rubere oculos aliquando ob phkg-
monem cerebri-, lib. vero 7. Aphor. de eadem caufa loquens ait, rubere ocu-

part.fi.lib. I. Progn. docuit loquens de pulfu Hypochondrii. Secundo
io pro delirio five febri a calido humore, aut calida difpofitione cerebri .
■tio modo pro quadam mania a frigido humore . Qmd autem a calido
tore fit etiam fine febre , er diferafia cerebri , ita Galen. qui locus huc
de pertinet cap. ultimo lib. z. de caufis (ympt. keliqaa quidem omnia de-

£allomi Op;r, Tom, 111.

CONSILIORUM MEDICINALIUM,

t& Na» tfi ^md i}uis ftiherfugiat , dicesdum 6: mtmhrimiu cerehn po(.
te pyiitcipin nervomm ScK Num in pregnoflicerum Cem. f «"'f« cere.
byum HicitKK .

ty. /»eer loeos ceteros efi quidam commettJorahiUs lih. i. de morbis mu^
Iterum «hi difpntnt de quodnm rfeSit <jnem veciu atram bilem ia aeert , Et
eint edit Jigna.

i S. PunSioaem iftam melancholicis propriam velati ejfe Arifioteks. cap.
uU. lik .7- Ethici proponit : Qai natura atrabikrii liint , ii ientper requirunt
deflderantque medicinam quod eorum corpus continenter pungatur, j. & vehe¬
mentes femper habent appetitiones. AriEot.Mlo loco docet femper nos dolori
contrariam appetere, et fi ilbtd S§cile jit.

ifi. Scribitor vfi Catabat fine h afpiraate, vel Cathabath.

I, 0. Qaomado femen vitiatam parentam , idetl , labe aat epileptica , aut
arthritica, aat confimili infeclam , ifiam imbecillitatem ad poHeros transfe¬
rat, ad finem Comm. in Aphor. iS. lib. 6.

II. Fandam ventriculi deprehendimus fubrahram -, & .maculis rubris per-
fperfam, ac fi iOam aliquem vimfiie pajfas' fuifet . Admirationi nobis id

> loi CONSILIOKUM MEDICINALIUM,
adeffet febris s nulla jaSatio, nullum malum fymptoma;. Sed quum hoe nS-
eligerent, non impUne tulerunt. Nam non ita longe poft- febre 'correpta funt
d- taali moris..Si nobis fides derogatut, Hippoc. advocandus. cft. 'Hic enim me¬

minit cujufdam pueri cui 'fine febre exantb
tempore convulfiones fccuca funt ,. & inde
tura etpellentis , qua. -irritata virulenta t
excitetuf-i' quovis modo, fefe .liberans in cuti
feffus>id dicetur, licet hon lequatur. ad fel
virulentas ' fit. -malignas . eruptiones. ; .mon Cc

themata paruerant . Sed. ali^o poli
de mors . Quod fieri videtur vi na-
materiei qualitate, antequam febris
utim aiiquid eru<3at . ..Et tamen ab-
febremi Quoniam . quod pertinet rad
Iblet oblervari crjfis , .rae dim, nec

jo« eONSILIORUM MEDICINALIUM
. prjcfmm: Aderat tauann Iqualor & adios multus qui extorret . & afiat:^

• Led aliquando, non accerfit ptftredinem infignem . Sed in tertio Epid. putredinum
infigjuum ■ multi, inlignes. efeaus narrantur, ; Item excretiones erant potius lym-
.ptomatic»,, Pr^erea. partes naturales valde aflefis erant, &'fic perennitas ge.
nerationis erat- Propterea, addit: Hipp. quod valde notandum nam in Jioc diL
;Scultaii yertitutt

erunt 'ci>r.pmf..piinei

■ ... Secundum, .illud quodju contextu,. lit>. de atra bile- notandum erat» eft, quod
, exanthemata, nigra dicat empifle iis,, quibusalvus hou- fluxerit', quod' hercle mi-
.tum-. eft . ■■ Natura, eiiirn, quovis, lele modo. Jibcrat iis. qua; ei molefta liint . Sed
-quum varias difj:rentias, dejeSionum. flatuat , cur non, exanthematpn tot fecit?
Sanecreibile eft aduftionem omnibus, eumdem aerem calidum & fqualidum fpi-
Ctmm -t^ntibuscontigilTe y at quum pecttliaris.putredo.non eft . fid pro corporum natura va»
nefm. > alias, longe, ratio, eft. ,: Et nonomittam quod, fttibit Gal, Quiia, aliis. , in
ssj5a|,p,e^<^»«.«.^ar». afor ahmdaret fuccus. a fata aeris hane aaxit. ,. tandem
ii^'S-''^pi>.patredine.. excipiente y ptet.refailio. pro.ha/noram cpiieBoram dtfferentiavariahat »
•Quol ex. Ioco -patet aeris : ftatum augere,- humorem c, quod non tam dre^
.dibUe/a quamfl dicam.ua acris, impuri, ftatttin . proprietatem; poihis putredinisSe qua¬
litatem, inducere,. quam augere7. Quod, fl auSio & cumulus humoris majorfiet»
id, ab,aere.fitlecundario.tantum,nempe,, quia. per contagionem quidam humor in-
feSas, & alteratus alium affinem &. contiguum afficit , Quamquam, ut tempeftas;
aliqua.dicitur.procreatrii,, itaatconlervatrix.cire.Iblet, ' ' , . - u

Tertium notandum, m tcxtulib. dcatrabile. Non febricitantibus' multis,, ait,,
talia..exantheroata. apparebant,, expurgantis naturm vi :. Ideft,, cteU. inclementia,
luccteyetat talis humor,, cujus natura quum non effet potens, ad evincendum,, ad
excludendum, valuit ,. Itaque, in cutim refudit , Atque, ex. hoc loco uliam diftin-
Sionem:exantbematon.cliciemus.,. Alia, cum.febre. apparent , alia, fine febre >
fl: cum. febre ,. fi, dic.Critico.,,. bonum,, fi: modo. ablccffus fit par- morbo : alia,
fine febre.,, illaque aut lequuntut peculiaretemperamentum hominisi aut condi-.
tj-onem temporis,, Temperaroentum aut. tetius, corporis ,. aut partis.. Totius, cor¬
poris ,, ut fi; totum corpus, fit atrabilarium , dum enim defeeantiir humores, ter-
tninthi. ,. aut confiiniles papula apparere poliunt ,. aut partis; , ut fi quis: fit Iple-
Bicus. ,. Quod: pluribus demonftratemus, nili jam.ante hoc in libro docuiffemus qui
fiat ut in qnibjjjlHam emptiones fiant-jn eutim alis, atque, alis pro natura aut par-
tis.alicujns, iniis, .aut totius. corporis. Temperamentum, explicavimus. Reflat de
natura, temporis ,. E^o. fi tcmpeftas.-aliqua fit acervatrixalicujus. humoris, mox.
fcbres afa>eo. humore deteriore 6(9» & putrefeflio. , mox fine fotibus eruptiones:
exfiftunt , Sic quum- tahs, eruptio apparet ,, non ftatim de mahgjittte vereri opor¬
tet, nifi: adiit foris, .&. comitentur fymjitDmata Tertia eft quadam ra¬

tio. ejufmodl eruptionis. Vidimus enimquaflammuhcres quibuslfetis temporibus
- papulae- veluti. nigricantes-apparent,. mox in toto>corpore ,. mox inpartealiqna -.
Et. in. noftta, vicinia cui; corpus Jqualido.&ficco videtur eflb temperamento , qua:-
cdim. ab. equo, decuffi, pro mortua reli(9a elb, .& per os, ,, nares » & ffmiles partes;
%g,irinem:reje(93vit.,, huic em- papula, cum, pruritu; apparent, fine.’ damno, ullo. -
^Ntaraus an id; peculiari: temperamento tribui debeat , an quod; junior vidiiafe-
tta fit» aa decufius ab,cquo:caula fit , ut interna quadam fiigillationis telinquaii-

m

peccat quam qual
eft in qualitate, di

CONSILIORUM MEDICINALIUM

cujufdam nomine Andreae, cui 25. die morbi
It: Et diebus praecedentibus haec aderant: os

_ _ - . Imittebat, multa injucunditas circa os erat ,

lingua ficca, inarticulata, alperitas efflorefcebat vigil, anxius, ex-

iolutus , quaffatus Sc fradus , & infinita alia, pofl: quz.tandeia

puftulamin emptio paruit. Et revera depingit vere ea omnia quae erumpen¬
tibus pullulis, malignis apparere Iblent.

. . Qiod ad pulfum. attinet, ille calori non eft analogus .■ nam fspe frequens,
parvus, nonnumquam intercalarem habet intermiflionem . Atque
rubiolis, & rubentibus puftulis ubi potius quantitate res
tate, 6t fanguinis fervor eft, pulfus altus, magnus, plen
& tunc phletetomi^ locus eft . Sed quum vitium potius, efl .

IO. itaque in ejufinodi eruptionibus cautos ^e oportet. Si ante morem ap-
pareant, continere le ledo oportet, ut iCiittflfimi fiat corpus, &; nil move-
re, nili forte blandum . encroa fubjiciatur. Interea liqua urgent fymptomata ,
ut vomitiones, tulEj, & oculorum dobres, ea lenienda lunt. Bonum eft dare id
quod luderes provocet.

. ScAkhf. morfus.a». m. 3'. -radicis diSamm, & foliorum e;«t. 4»». |, j. .
lentium., p. f). f CHS & paffKlas. m. IJj. glycyrrh. 5 i.J. {ermes xi. feminis
citri). 3 j. -radicis fquind aut [arfepar. | [. radicis angelica 3 j. fiat decoHiu
.inaquameliffa, & fluvialis, an. f. quantum fuff. addes vinum aiium , fi mn
Adfiifehis\ .incol. diffolve. pulveris, diamarga-r. frigid gran. q-theriaees g /.
facch. parum Hat potus. .1

Valde conferet, fudorem. provocare, ut maligna, qualitati -humoris via, pa-

Si -fub, finem, febris, talia, appareant,, 8t (aris le^tima quantitate ut ablceflumi
feciant, theriacalis aqua, remifta aliis aquis carnis conferet. Si in vigore fe¬
brium, a, calidiotibus cavendum, fed. fi infra fubfiftat ea excretio ,. non. alier

pithemata regqiu -cordis, applicari poliunt ;• non probo, ad, regionem hepatis j,

e poteft celebrari at

Epith.

emptionem. Nam quuia apparent jam, J . ^ . ..

nero..,, ut. ea. libi quali; viam.obftm!ens ,, & naturam premens, liberam eximm-
prspediat:, non alienum erit venam, mndere;., Q.aum. tamen malignitas fumma;
eft, languida fecnltas. vitalis, cum meditatione, .omnia, agenda funt. Annota;,
■vimus. innoftris; Epidemijs,, in eadem familia liberos, multos; exanthemata, palfos ,.
quibus quum nii tale expeftareWf, data; medicata potione, ii melius habuere , 8f
perfedius. curati: lunt, quam, quibus, dare, medicamentum, ne excretio, impedire¬
tur, rehgio.&it Iromo,, dato medicamento. ( nili forte validius. fuerit Jl & aper-
.ta vena, . eruptib; citatur, Ss accerfitur-,. Quidam, primarius; Medicus; affirmat le-
fine,- ullo, damno, cuidam famula:; jam- apparentibus, puftulis; larga copia, venam,
apcmilfe , finguihemque- plena manu detiaxiffe,. quum fn&cationis effer peiicu-
ftm.. Cur- non idem, in ceteris, feiftitari poterit, przfirtim fi quid fit quod ur--
geatr. Eqlfiisidtcftabitur-. Qui li parvus & frequens, -cnnflantiusid fiet, fi ple-

L 1 B E R, secundus. tii

HttSj altas, & magnus, audacias. Ncc imbecillitate puflus terreri oportet, fi
ea ab oppreflione fit.. Sape enim tanta eft opprcflio, iSC ob plenitudinem con¬
culcatio, ttt fele pullus non explicet. Sed an imbedllitas pulfus fit pet fe, an
ex eventu, propriam efi ^utote teici^diligmt»

I. Tamen apud Mppoer, Progmji. 'am; ali a' inyiiuimi iStiia /«.

z. uipud Mppocr. z. Epid. feS. ita legitur , fiebant in febrihui circa ‘j.
S.& nenam rfa^laitaed utyxidSsa culicum mctfiut maxime fimilef, ha per\e-
verabant ad crifin uf^ue: diullt mafcuic eruperunt: Nulla mulier obiit cui id
contigerit. Et gravi auditu prodita & foporofa erant . Legatur locus totus tjuia
preclare facit ad traUatum de exanthematis .

5. Quis enim dubitat ^uod non fit aliquis morbus ipfius habitus corporis , non
repetita a corpore interno origines

4. Celfut pufluUrum nomine comprehendit . Plinius vocat papulas

fudorum: alvicennas plantam noBis. Manard. Ep. z. lih. 7.

f . Epifi. z ab. 7. Man ardus docet fub notntne impetiginis & papula traBa-
ri eum t^eSum quem Ttchenem vocant, /ta tamen ut papula fit quid levius
quam impetigo.

6. in daltaZou, idem efi quod alio loco, JeS. i. iib. z,- Epid. dicit abfieffui
fieri ipipfootas >q pi m‘a%ltis as TtssfioXK . /ride pag. ij'6. Interpres vertit ,
non pro rationis excretionis morbi dignitate fit ahfceffus.

7. rin aer potius qualitatem invehat , quam copiam augiat. Efi enim illud

animadvertendum qua ratione tempefias, & aeris cbnfiitutio humores & fpirU
tus affeiat .. De fpiritihus quidem nemo ambigit , fed de humoribus mayor du¬
bitandi Occafio. Tamen hoc exUiimofieri bifariam -, autpotius tribuSmodis; pri¬
mum a parte, quia aliquis -, fed is paucus fuccuS ratione tempedatis gigni. po-
tefi , prafertim fi corpus fufcipiens aptum fit , & paucuS hic fuccus alium au¬
get , ep- velati Creat contagione quadam, qua opinio 'Galeni efi in hoc loci ci¬
tato. Secundo modo afficiendo partes . Nam -Aufirina 'tempefias nervos afficit
& cerebrum, qua effeliio peculiarem fuCci generationem facit. Tertio, per mo¬
dum imprejftOnis. Nam ht imprejjio caliginis, aut fquahris -, aut icharis , etc.
Et ided aliquid divinum effe. Potulenta quidem et efculenta afficiunt corpora
ut aer , fed ea difiinciio. Nam aer promtius et faciliiis -, alimenta longiore tem.
pore-, fed imprefpo etiam contumacior . , "i

8. Notandum quod talis eruptio fuerit fine febre , et quod iam favi ei peffi-
feri tfieSius fupprejfionem fue-rint confecKti .

Su Sed & miandnm quod obferVavimus in nodris Adverfariis , nimirum
puellis quibus Ifsozhm non faBa efi excretio , dolores & tumores articulorum
contingere pane immeScabiles . Nam materia ifia benigna non ed , & prius
fere offa, alterat quam provifum fuerit. Nilenim in fronte - hoc malum por-
tendit . Tefiis filiolus. 1. Pujhommi Notarii, & Damifelltde Mmmor filiola .
Item filius D. della Terraffe .- Quod & Ambrofius Paraus in Traclatu de
exanthematis annotavit. Simile- quid animadvertit. liippoc.feclio. Iib.}, Epid.
particula zz. ij. qr fequiatibus , loqtiens de condit utione quadam pedilenti
in qua ignis fstcer formidabilis in fenes prafertim in eorum capita faviret .

CONSILIORUM MEDICINALIUM,

adfcri0t :■ mtem fluxio ^uo, ttlltU» erat ( Srace ®' pH

! puni affimiRs , fed aUa quapiam putredo , ipfaque fluxio
<S- varia. Et indomm. Galeti. ait, a communi putredinis caufa
putrefcens, propriam & peculiarem putredinis fpecii ' '

, ■ apparent , Gall.

_ _ j efchanboulares . xlliquando enim fimplex incendium & ardoremfan-

gtonis declarant , eliquando aliud quid. Vnde annotavimus aliquo loco ohfer.
vafle multos qui graviflime, immo letaliter agrotaverint , quihusineunte mor.
to, talia eruperint.

II. Si exanthemata apparentia xplmm funt , idefl febris aliquam afferunt
imminutionem, quiefcere Medicos oportet . Si. xploipa fune ■& apparent »»5!os
rii; TtfpiRoXris , idefl, non eH digna excretio ea qua fle ad circumferentiam cor,
poris, quandoquidem natura vief0a&ii.. idefl, rejicit in haJntum corporis, quod
aliter dices moliri rld oneteoxlo) , tunc naturam juvabis . Juvabis aut medica,
tnento in cutim pellente, aut medicamento eccoprotico , aut phlebotomia . Si
' : febris magna, efl , & non fefe frangit , ac mitefcit aliquantula ea e.xcrt.

ijro oti

•n efl . Sed cs

ris quoad febrem. Nam aEquando augetur fe^is, fed id flt ratione fuppuraii

pedita dif dationis . alliquandjs ita continua funt exanthemata , ut videantur
eorpus incr udare. Et tunc impeditur difflatio, &quod diximus tempore 'tpflus
conatus febrem videri auliibrem, illud vulgo obfervatur etiam in fudorihut .
Fulfus enim elevatur, citatur natura velut ft~

Accingente. Et quod fudoris excrttkne idei
diligenter attendes- ne decipiare . Item an flat y* _
pus fit, dohr fit, & febrii\augetur . Eorro itta formula loquendi , adbjceffus
fit iicipfJvlKiqitiala^nsviS/floSs igitur ad i. Epid. feU. l.

H I. STORIA SEXTA.

AMORRHsEI Confulis pulso quadrimedris torminibus vexabatur, ut col¬
ligere erat. Non longe pod aphonos, oculos intorquebat, convellebatur.
Mirum hoc, repente facies mutabatur, tamquam conantts aliquid excutere :
deinde velut comprimebatur , tuncque occurrAat in os fpuma, & fpiritu velu-
ti comprejfo diu, quafi ad fe rediens magnum fpirabat , eorum more qui con¬
tentione animi aliquid intuentes f piri tum cohibuere. Eer totam noBem convel¬
lebatur tantum brachio pnidro, & illud convulforio modo agitabatur . Deinde
cejfante hoc , idem brachium dextrum paffum efl . Et ex Intervallis occurre¬
bat fpuma magna copia , & aphonos erat , & excreta fpuma falivaque ma¬
gna fpiratio, tunc reftituebatur . Epilepticum hoc fuit: provifum ventri aliquid

c&t.

ANNOTATIONE S.

1. Error in hoc maximus comittitur in pueris , tjuod /larim ah ufu pultis&
UUis nutrices eos dormire faciunt . Quid enim ad cruditatem generandam fdcU
, /ius f Hinc EpUepfia & confimilium morborum occa/io .

X. Caput mollius & \ufio rrajftus habet i XJt mirum mn fit fi Epilepfia
obnoxius valde fit etiam ante otorrUen . In ea enim familia non dentiunt ante
decimtsm vel undecimum menfem, u4c verum illud Arifi, Ub.de fomn6& vi.-
pHa: Quum lupernarum partium magnitudoin prima scate infernas excedat» non
mirum fi prima statula Epilepfi® obnoxia fit .

3. Circa fidentium Luna Februarii idem malum repetiit fere ausius i et num^
quam tanta in pulju mutatio obfervata efi . Statim a paroxjfmo diffluebat muU
tafaUva ab ore vi excernentis natura. Aetius in ejufmodi morbo pulverem ireos,
aut cyperi capiti afpergit , caput aut irino , aut anethino illinit t meile quoque ad
litum utitur . Nec non delingendum mei dat^ paeonia radicem appendit coUo ut
contingat fiomachum . *

.14 cON5ItIO^tJM MEDiCINAlWM.
deiat fed imnis erdt cm»tHS , JJe xhrm mtus fnit . MMam fovit maximo
a regiont hepati) collavies hamoram delahe») . Rheohariaro locas fait : item et.
[oli Cajpt . Varia cfyferam genera imperamur Sts [ecatro- vena , injeWone,
fiunt iu reUum imefiinum , Omnique moda noSa dmepue dolores lemumur dor-
tionis metu. Convaluit.

COMMENTARIUS,
fecundo libro noftrorum Epideinioruib animadvertimus circa menlem Janua*
A rium maximam mulierum partem, morbis affefiam efle j iromo & per totam
hiemem s quum tamen pracefliflet ..Eftas & Autumnus fere Iqualidus & lic-
cus. Immo per fex fere menles pluviarum carentia fuit . Citavimus ex Hjppo..
etfiftere aliquando tempora in quibus fere mulieres laborant. Nam loquensde'
puftularum eruptione in Iqualoribus ait: JVtilli mafcxlo tales erupijfe vidi . Et
kpii. eo loco qu«fitum > cur in Iqualoribus, & poft Iqualores tanta morborum ilias ,
prxlertim corpora muliebria afficeret.' Deinde cur non potius viri, quum mu¬
lierum corpus frigidum St humidum in Iqualente ftatu , tamquam gavilurum
-a modico contrariorum ulu , meliushabere- pofle videatur. Ubi notavimus ex len.

Ul. u tentia Hippocrat. exfiftere pofle tempus in quo mulieres , & junioreJ viri

Wii, fimul laborent: quodabfurdum videtur, quum contrarium utrorumq; fit tem-

xii. consiliorum MEmCINAtlUMi i

If^lc V:, eitra periculum acciderit . Piura legere poflis, de iftis. retus loco- eic !
taro ; fi quando, de iia deliberandum, fit . At morbus, agti noftri Autumnalis
erat, & ut colligi potuit, multa cruditaS; fuit in. univcrfo, corpore.. Et prout
■jf; thoracem expurgavit» minui coepit illud fjmptoma..

Tandem ifive. ratione particularis, in thorace congeftionis, fiye etiamnum re-
dundantia luccorum in. univerlb, corpore opprefiio fuerit » ea fuperioribus cob .
Ijgere ell tremorem efle a plenitudine quod Hippocrates confirmat qui
:s- TOt« wa^eahamorrhagia etiam- protofiore Iblvi ait . Quod ad: locum pra-
^ lentem pertinebit .. Et eodem, libro. Galenus, convulfibnes. quoque qua: fiatim-.

^ ab, initio, oriuntut , a, .plenitudine effe- contendit. Sed & locus eft valde, no-
■ ipocratemt ubi animadvertit manuum torporem & lignitiem
1 in thorace varicolam. difpofftionem , pralertim. fi. malum ad
j n. tandem pervenerit.. Ut Cepe manui ipllremeium apphcandum non.

rfei. fit,, licet pars ipfe laboret..

Cetera qua- in hiftoria continentur- narranda non funt ,. per le. enim fatis
ficile, intelligentur..

~ CONS-i E l:U M r..

DtrMehmhoUa. Ad D.-imlMJ Mtiicum..

BELevibus quidem, verbis magnum morbum » quo jam dies aliquot nobis
mulier domeftica calamitatis tadio afieda » conflidatur,. explicafti .- In quot
partim defiderio.noliro, latis efle. fadum! putamus, partim aliquid aliud expe»
damus ,. ut ordine- & methodo, meliore nofira. hac procedat commentatio ., Sedi ■
quoniam, nobis cum, artifice res eft » minus laborandum putamus ,- quum' con¬
cepta. in. nobis de tna- eruditione opinio, fatis noflirumt-defiderhim; lenire poCit:
ac ielevare-.. Melancholicam alftdionem efle belle quidem, definiviftib srp.»«®p-t
«ali; exphcaftiV fed quum- mteror- &. agritudd im cenfu: externarum- caularumi-
ponenda fit ,. potuit explicari an corpus naturm in talem, afiedionem-. propen¬
deat» an,- aliquid' Sttoyjxrlc, quod: corporis- cliarader-» moles-» color,, pilus &:■
antea^- vita- ratio- aperire potuerunt ,. :ut minimo: mteroris- vento tanta' im--
prelfio &da Ct-, ut aut externa caulk. raticc ineunda, foliim fit-, ant- jam cum, .
ipfis natura, ptincipiisi. ut fic dicam-, pugnandam- 6ret. Omittis an fcdio ve— ■
na celebrata- fiierit^ans non,, quod: tamen; hoc primas tener. Sed' quid -nobis;-
de morbo, videatur ,, quoque prafidio oppugnetur, fi, &, morbi , &. agra in;-
doles ihgeniumq.ue patitur, paucis aperim '

lieribus id fit. Non quod non- facile le fiiis.fignis- -prodant ac- promittanc',. led'
primus- morbi fons non, 6cile: aperitur. Et?ii hoc Medicorum viget mduftria-
Si Hippocrati unus uterus morborum muliebrium, parenss, quid eft quod a-
liunde fontem & iedem- inquiramus?. Sape deliria melancholica vidimus qUa-'
nos ad; furorem -uteri cum Aerio revocaremus .. Et- nuper occurrit Hippoc. lo¬
cus quQ adumbrat afiefium melanch. cujus caufi in. utero, exfiftit , vocat au¬
tem Bilis in. nttris> : ^

cvftctte.H» laboret-. Sj: quid' ingenio valemus , morbus illius mulieris videtur ac¬
cendere ad; eum- quem Hippoc.. eporaTc: vocat.' Cujus fi ideam defcripram -iife-
Ipexes-

tc trthtitndum videtur, una enim cum recejfu, & incUnatione (olis, dt ne*
fcio ^ua mutatio in humoribus, rect{fusi& 'per quamdam , eo-

' ruMdem ^^prvca fuccejfio , qua potijjima videtur ejfe cau(a . Quid fi dica¬
mus arthntin quamdam efie febrem articulorum, & particularem ejfe febrim
velut vflvaiSuf, unde videmus eos qui horrent & rigent dolorem nefcio quem
' inexpHcdhilem perfentifcere in nervofo & mufculofo genere . Sed notandum
unum de fuiginofo excremento quod Gal. Comm. ad uiphorif ly; lib. y. ait
natura operationem fubierfugere quum nee ajftmilari ', nec agglutinari pojfit
corpori quod nutritur. £t illud eji forte excrementum fuligineum quod Jup-
preffum^ dolores excitat & varia fymptomata.

■ ,38 eOKSa.IQRUM MEDICINALIU-M,

sJiquis, fafpicari poffic, aut lienis extremum obduruiOe, aut corpus ipfir

diis piacet, laxatis veluti vinculis illuc provolutum . Sed' doloris vacnits _

declarat uuHam effe relaxationem , imrop funt argumenta lienis & bene habu
ti, & litum pofitumquefuum retinentis. Ceterum» quum durities, fublimitaf.
que ventris ( quat /cK-Mesarws Hippocrati- dicitur ) aut Hypochondriaca fit , aut
piypogaftrica aut Hyfterica., nullo exfiftente argumento , aut Hypochondria- •
ca;, aut Hyfterica, reliquum eft ut fit Hypogaflrica , & proprie ‘dStpo, .
Contredlanti Hypochondrium utmmque rnollet&s , & squale apparet . Sic &
jecur & lien omni culpa vacant. Menftrua purgatio convenienter latis fif, fic ute¬
rus in vitio non eO; . Reflat, ut tumor in melenterio. ipfo fit , aut in Epiploo . Si
quis, contingat, fere fele prodit, ut credibilius fit ad Epiploon quam ad mefenc ,
tumorem pertinere . Indolens eft tupot , durus , digitis non cedens , invetera,-
tus,, fic Icirrhi. magna fulpicio eft , Quod pertinet ad repentinam eam a. finiftro.

^ o-*Hypoch. ad umbilicum devolutionem , rd novum non eft, quum & Hipp..fcri-
' Itat : Timorem i» Hypoch. fi reeexs fuerit y & fine infiammittiity

ne, filvtt murmur circn, Byppeh. Maxime vero fi. cum. faciiut. Ci; wina: ex-
„„l,(ernitur . Si vero, non tr.anjeat , ]uvM: eum. ad inferas partes.devolvi.. li'apa~-
. ■ que expheat Hippocrates, •• Me» elevatus & impletus difiriiuit id ^uod conti¬
nebat per venas corpori , maxime, in omentum efi- locos, circa ventrem ^
crura . Et quum, agra noftra. fatis, intemperanter- aquam hauriat , & pravo,,
utatur viiftu , non mirum fi Iplen &cil^ colluviem, fulceperit , cujus partemia
omentum, depoluerit. Et quum fapius diarrhoea ac. cholera, morbo, tentata. fit ,;
declarant id interceptionem! aliquam, chyli , qui moram trahens. Corrumpitur ,,
& dum. per id tempus id. quod tenuius eft excernitur , id’ quoct remanet: -vef
intextum 'partibus, indurelHt facile ac lapidefcit. Unde in. iis partibus & ftea-
tornata,, & fcirrlii, &. cancri, denique ipft fedtione corporum deprehenfi. limt ..

I'

fi

Nunc, curationis, capita perftringantur . Ex. intervallis, corpus repurgetur , prat-
ftrtim fena» ne eduSa tenujori. parte humorum,- corpus illud indurefeat.. Ere-
quenti ufu. enemat. ex capitibus vervecinis, decoftis cum multa mercuriali. &
malvis.. Ufus, fotuum, rcmollientium.non. ita frequenter convenit, ne feirrhusir-
rlat. Spes, nulla, fuppurati eft .. Ita enim tumor fubter- um--
in pus vettituf: ,. contra, in fupejdoribus partibus ob. loci: caloremi

Ceai..VUal. Et quum afet febris., minor luppurati fpes. eft ut ex. ideo Progn. patet 1,
*" i- Quod fi, educi, polfit aut clyft, aut. profufione urina:. crafl*, '& veluti ymouSis.y
moliendum -. Ita enim Hippocrates obfervat, in. Pernitho excretam u: '

moliendum -. -,i --

.qu* contenta haberet, genitura;. fimilia,, i ^ _ _ _ ^

^otidie mane, illinetur, pars butyr, recent., vino alboeloto,. addita portioneme-t
duU: cruris, bubuli ,, aut vitulini. Quod, ad, pr*finfionem attinet, nili atg-a mo¬
derato viiftu utatur,, verendum, eftne: in Hydropen incidat. Facilis enim cumulus;'
erit, humorum,. &. carnium, conlumtio,. unde Hydropis metus..

L I B-E. R S £• C U N D t S.

attfiJiit huviiditMem f»4 raritatei d* o6 t/ifnen) fnim crifpam & iurtitianu
ut lotjmtur ^phrotUfii Interpres, reteres u^uum In, liene pefuerunt perfynec-
dechen, ah eo qmi confetjuittsri j^uia hydrops fepe a liene eji . Mefemerium
a lumhis ducit originem i fi ea -.parte .fluxio St j bine rudimentum Hydropis
ejje poteS.

” . * tra alium efi, .quod tumoris materia retiBis Hypochondriis

partem minus mohilem depofita fuerit .
periculoftot qui Hypochond. dextrum occupati indulgentiorveroi Grt^
cis entuxssepo; , .qui finifirum opinione Gal lic qui relilio utroque inferiores par^
tet Ucejfiti toiinus formldahiBs et.

CONSILIUM VIIL

De Fehre tenta & Hydrope.

^-Ger ifte febre lenta tenebatur , cum lentitudine 'totius corporis , oflenlid
/E vocis, & veluti ^ -

imbecillitatem

femilopitui, zgre movebatur ,

init

tequam conflantem attatem attigiffent, perierunt. Facies etiam lano pt. _ _

coloris , nalb erat velut gutta rofea" latentis elephautiafeos lignum . Virium it.
effetarum caufe erafobftruftio, aut partium cOrniptio., aut IpirituUrU diflipa.
tio , aut cruditas ■ fumma , aut caeochymia , &. penuria alimenti laudabilis quo
^iritus illuftrarentur as recrearentur. Magna horum pars concurrerat. Reve.
ra ■& intemperanter vivebat, & eodem modo fele habebat quo & mulieres. qui
malacia laborant. Et quum cibum appetivirfet, eum oblatum aveWabatur. Id

Hippocr. idonmaltos Rxct ‘ofis . Sed Sc.^aliquid gentilitium eram par¬

te' patris. Mater loijgsva vivit, & fieri potujt'i,id q.u^ ex parte matris vi¬
riculis emerferit . .Ejus enim morbi inlblenteS fuerunt , & Medicis p?ne admi¬
rabiles ferunt viibs effe eofque terruifie . Credidimus ab imbecillitate cerebri
fecultate tetentrice imbecilla feSam fliilfe magnam pituita: prolapfionem s qum

& labverfiones .ftomaehi attuhflet. -Talis occUrfus.& IidxSi; pituitae & veluti
vAwlx , eum reddidit velut ■uxf.i^otou . Hujus vocis qua fit energia libror.;.*
'Epid. meorum annotavi. Videbatur effe lethargus ex pulmone, de quo Hippife.
Cujus effenria confiflic in ahathymiafi crafforum'& malorum vafrum a pul¬
mone pituita putri pleno elevatorum . Tamen non fuit magna i iomtii , unde
colligebant in pulmone vitium non -effe.

Febris erat lenta fymptomatica, qualis iii vitio paTtlum ipfarum hepatis pra-jj^‘
fertim Iblet effe. Unde Hippoc. iu uteri corruptione non requirit magnam fe- '
brem, srSp , inquit,' . Quod notandum ne febris fimplicitate , &
iM» qax apparet, decepti, aut in diagnofi, aut iri prognofi labamur. ,Mec
dicus primarius requirebat 'febrem majorem quae folvendo, & coquenda crudi¬
tati latis- cffet . Quod Hippocrati apoplexiis febris lucedens aox\o^ts ifepe ma-

140 CONSILIORUM MEDICINALIUM,
teriam coquendo conferat. An tamen febris aliquid proficiat in morbis , aliis
jam locis explicatum eft.

Ceterum quum noacs inlbmnes haberet , & jaSationis plenas, aufi fumus
venam aperire: fluxit &i^is corruptus . Et quoniam videripotuit quibufdaia
in tanta cruditate & rudimentis hydropis minus lecuram efle phlebotomiam ,
defendimus- hoc noftrum fadum auSoritate Tralliani quam expendit Laiigius,-
Trallianus in curando analarca venam referat, non ratione quidem frigiditatis.,
fed quoniam detradfio copia: confert, ut quum ignis fuffocatur a lignis viridi¬
bus, ligna detraliuntur . Sic detraSi» fanguinis levat naturam parte oneris de-
'trada. Tamen, ut ingenue dicam, ifta ratio Tralliani &fimilitudo, pace ejus
'dicam, inutilis eft . Non enim animadvertit in cruditate opus effe multo ca¬
lore & fpiritu. At per phlebotomiam ejus fit evacuatio. Unde quibus in ifta
cruditate mittitur fanguinis , omnibus corporis lentitudo & immobilitas qua:-
dam advenit. Id quod e.xperientia docet. Et in lib. 2. Epid. meorum annotat
vi de Domino de Cofiigny, cui in conCmili psne cruditate , & corporis ca-
tarrhofa difpofitione fc& eft vena: ac ftatim immobilis & .fendi impotenvfa-
dus eft. Salubre quidem & pjmclarum eft remedium vei^ fedio. loco h6a,:
ac intempeftiva homini necando, aut morbo protralmndo fatis eft . Et in nd-
ftro mgro painituic me fedi , quod eventus aliter rem effe docuit quam nos
exiftimaviffemus . Et revera nos dehortabatur crudiras , fed cacochymii nial
gna fufjsicio, & dolor nodurnus ad id incitabat . Ac mirum luit quod fta¬
tim a vena: fectione dolores quieverunt , & fuit «faiSwin , & fandi impoten¬
tia, & rii5}X<Mew«i|jaTOi2 , quod & ab infirmitate erat , Sc a copia pitiiift
qum a cerebro liquelcente manans proluebat radicem lingua: & quodam modb
afferebat Trapoxiwn. Caput in fupdrficie adeo erat ficcum & fqualidum utexii-
ftum plane videretur & extabefeens.

Iftius lentitudinis caufa relata eft maxime ad hepar & partes naturales in
quibus quum plurima fortt cruditas,. & febris leiita, plus excitabatur cralTo-
rnm vaporum quam diflipari pofl^et . .Eropterea ii major fuilTet febris , fpB
elTef aliqua dillipatum iri craffos iftos vapores qui fpiritibus viam obftruent^ .
corpus ita ignavum & .lentum reddebant . Videmus enim quum ligna viridia
funt, & ignis paucus, plus excitatur, fumi quam fi resjta non effec. Quain- .
quam & accufabatur & pulmo & caput.

Confultum eft' ventriculo fotibus, ex. nardino oleo. Nam Galen. fyncope opi¬
tulari ait 'litum nardini olei. & fi.milium ad os ventriculi. Clyfterum frequens
irijedio ex: aphalicis & detergentibus. Bolus ex confervis anthos rofarum, bu- '.
gloffa: & theriaca . Purgatio ex rheo cum aloe . Decodum origani , betonio: ■
cum femine, & radicibus -poeonim fub forma oxymelicis . Duodecim poft die¬
bus interiit veluti parapledicus . - -

ANNOTATIONES-. - .

r. Antequam fic affeBus e/fet , pedet intumefcehant & demntefceham : pej} ■,
as4jor pars materia in ventre . -.Incus eft praciarm lik de affeUiejni- ■

deinde nen -fit 'fugax tumer ir.qmmeM initio vapor f anguineus eft caufa Mkc
ret. Sed quia, fuccejfu temporit pituieefeie magtj materia , ideo manet rtic
id quod chrifioph. a ftiga ahsotavit in lik 2. Prognoft.

141 CONSILIORUM MEDICINALIUM,
qnemqoe turpiter labi & decipit & miferos sgros, innocentes tamen,, tanta:
aliorum ignorantis .potnas luert itvNam quum materia alias fit tenuis & ef¬
fera, alias, mitis, &. ctafEufcula-., non parum intereft ad falutem, quo .quis re.
medio utatur . Et turpius hic peccatur , quoniam frigus omnis deftillationis
au&rem fiatuit. Errandi hsc occafio inde , nata eft-,, quod tiiflim excitet fri.
gids. aursc adfpiratio . At hsc ratio languidbr eft- & enervatior } ^Et dum
fello hoc utuntur fundamento, quicquid fuperftruitur vacillat ac corruit; hinc
manavit quorumdam neotericorum error r qui a frigido deftiilationis cau-
£fm arceflentes, vinum, idque generolum tulftculofis pratlcribunt'. At hic er¬
ror, ut apud Homerum Ix,V. «s. t/- 5.

Iteds

ideft , mHltasfmes axiians ad inferos prtmifst .

Sed ut his prEtermiflis fanitatis tuat ratio «leatur, capita hicc breviter per-
ftringam.

. Non Iblum prscautio , led & curatio neceflarta eft . Pracautio quidem
ut longe ante obviam eamus iis qua: fera in pulmones deftillatio afferre fo-
tet . Curatio.,, ut quod ptsfens eft tollamus . Symptoma enim prsfens eft
tuflfe partim ficca, partim- humida , cujus caufe deftillatio eft . Deftillationm.
autem fovet morbus quitfem & diathefis morbofa in cerebro jam firmata - Id
^oio dicitur; Eflr enim perennis generatio humoris efferi ia

cerebro qui malus ut Cgnum, & ut caufa;. ut fignum, nam fignificat imbp^ .
cillifatem. quamdam in cerebro i & latens vitium cujusoccaffene illud exetemenr,
tum , & ferum acre luccrefeit fecultatem expultricem irritans ut- caufe., quo-,
niam non folum male afficit partem a qua manat, led eas per quas' influit , ,
in quas fabitur. Unde ejuCn^i fluxionis comes eft fepe exulceratio feuciam i‘'
gurgulionis marcor ., pulmonum pruritus quidam , ut placet Hippo, valbrum;. ‘
erofio,, aut apertio, _hinc excrratia CTuenta , aut varix in - pulmone { ita enim
Hippo, ^xssss) hinc tabes . Nec tabis nomen ita turbare:

debet. Reperio.-enfoi , apud Hippocratem, eis tabem quamdam effe femiliareni
quibus- pulmones Udiores., fiinc . At- taltm tabem, praelatim fi ejus cura fta- .
tam haMacur, annuam, led' -curabilem ftatuit Hippoc; Nec enim ab ulcere eft,
nec a venenata aurai Omiffis multis qu« hic narrari-poflunt id totum in quo
feboratur, ftatuo effe -ferinam deftillationem accite jam vetere infirmitate pne>
dito. Nec fqlam hic acculb caput, fed & partium inferiorum cuidam intemr
periei conliilendunt puto- . Omitto, multa- quar a primariis Medicis- praferipta’
fimt: nonnulla tantum- adpeiam ,. ut multorum virorum, de tua felute fetagen,;
flum conlpirationi tam- efferus' cedat morbus- 4 . A medicamentis validioribus:
abftinendum. Alioqai- corius materiei tam effera- citabitur m^is . Nec fi do-,
lor capitis oboriatur- , propterea' ad pilulas veniundum . Has cave , & angue
pejores vitabis;, prafertim. aloen i^m qus eHafas-^ira*». Nec fecit illud quod
ex, 5.. Meth. med. ex Gal. quis objicere psteft , qui catarrhofis colocynthide®
prtelctibit.. Agitur enim de- e-velfenda materia contumaci . .At hic potius tem¬

perandum. 5 eft.

- Ufiis fyrupi diacodyonis, & de papavere: confer^..

: In auSiore tuffi" pilulas de cynoglbflo non formidarem .'

■ Gonferya roferum , violatam ,. & cato cytonterum , conferva nsnupK. Ifesc ,

z. Ad finem capitis «ndecim* Uh. 5^. paifsdUgU FerntUus ^unnm commem<M
rabile annotavit ^nod pemnet addignofiendurn- an ali^Ho tnjfiente e^eUnscan»
■fa fit in pnl/none, an in capite.

Catarrhus omnis ant ah externo efh aere ^ aut a nobis ipfis , ut ^uum
meracum bibimus i aut ah intemperie partium . Is autem morbus non efi , fed
confequens morbum. Aut enim cerebrum laborat ut parsfimilanSi vel ut pars
organica i ut fimildrisi ut ^uum calidius y frigidius i ut organica , quum ple¬
num efi . Quo erdf» modo fe habet diarrhoea ad ventrem , eodem & catar-
rhus ad caput cap, 4. lib. i. de fjmptomatum caufis. Hipp. Hb. de loc. in haa
mine c at arrhum ait fieri a carnibus frigidis» & a calidis . A frigidis per com*
prefionemi a calidis per colliquatiomm . Et Comm.ad Aphar. ti.lib. i-Tufi
fes & coryz.as fymptomata effe ait repleti multum capitis. Duretus interpre¬
tans Meth. medendi HoUerii de 'tujji multa eaque praclara- Sxit . Vnum efi
maxime difijci/e & quod Medicos torquet, quid fit ifiatuffis qua vulgo Quin¬
ta dicitur. £>e hac abunde in z, Uh. meorum Epidemiorum . Dstbitatur enim
an ifia tujfis fit a capite » an a pulmone » an a partibus vicinis 'veluti fufis
& Quatis. Non quod fit vera fyntexis. Omnes enim vulgo ad caput ipfum
recurrunt , Galen. Comm. quodam in Epidemia alias partes quam caput ac-
cufat . Sed id ohfcure facit . De ea re diximus lib. z. mearum Ephemeridon .
Revera inexplicabilis efi modus quo fit catarrhus Nam quid efi, quod quis
in cellam vinariam» aut bcum ftmilem defeeadens fiatim defiillatione Uboratp
Vbi

4- Nam tfi nhi heus efi valiSs medicamentis, efi ubi non. Vnde Ce/fus
cap. de phteiriafi palpebrarum ita fcripfit lib. 6. Medicamenta intus leniadan-
da funt ne tjuid acrioris pituita concitent, &c. Et in Ophthtflmiis & Capitis
dolore fape nocent pilula . Quam oh eaufam . iit ^ui dedillationihus funt obno.
xii, O" in metu tabis con filium ed Hippocratis, m incrajfentur impinguentur^
que‘. Ita. enim fiet ut ^uum hamoptoici fiant benignitate fret^uemioris alimen¬
ti, fanguis biliofus contemperetur. Quod diligenter annotandum efi. Nam hs
excretione f^guinis per ospkriqi Medicorum exa£iam diotam praferibunt. Sed

s^efiis, lib. z. meorum Eptd. nempe perperam eosagere^ui humeBantia impen¬
dio magis ufurpant in morbis thoracis. Corruptionem ipfius pulmonis i^erre vi¬
dentur . Vnde nimius potus, & rerum liquidarum ufus implere pulmones vU

detur ,& fanguinem feroftorem reddere ,

5 Tamquam a caufa fit frigida omnis difiiMatio, calefacientibus remediis ,
pilulis liquantibus omnes pane Medici utuntur : . Item agri ipfi perpetuofof
vent caput linteis ad ignem admotis: contra aliquando caput refriger are opor¬
tet, & humorem a capite fiiUantem incraffare. Quod -fetius adfcripfit > dum
loquitur de oxyrrhodini ufu in ferina dedillatione , ait tenuitatem defiiU atlonis
infpijat, exserentem & acrem qualitatem in capite refrigerat, tujfim [edat
fomnum inducit, hoc pauci Medici animadverterunt.

6. Pofiquam primarios Medicos confuluit , iifque vifum efi ex 'ufu ejfe le¬
nientia ,• mitigantia , cqtarrhum compefeentia , tandem nofiro confi/io /yruporum.
incrafantium tfus vifus efi neceffarius . Lutetiam venit tujficulofus , curis im-
pRcitus . JDehebat enim fiffere je coram Senatu examinis ergo , Et quum hinc

filii. E Pharmacopolio fyrupum de papavere quarit. Eo copiofo ufus efi, tum
ad catarrhi levationem, tum ad fomni conciliationem - Sed fua imprudentia
poenas non hnge po(l pependit . Obmutuit enim , manfit per duas

horas integras. Etiam valde^ aptatus vocem non recuperavit . Huic febris, kp-.
paruit ingens ( ante enim d'nvp6oa$ non erat) fequentibus diebus velssti balbu-

interiit.^ An ufus i/lius ^rupi tamopbre obfuit > an materia^upprejfa qua

cotica ? an non, dum fymptomati occurrimus, caufammorhi fomitem adauge¬
mus'* Etenim in talibus fluxionibus ferinis fit quadam ^ retinensde

Natura fyriteBka, talis humoris fupprejfio quum aliquid venenati habeat ,
permeioja e/l . Commode per halitum & fuUorem exhalaret & digereretur -
Sed (i hydrotieis utimur , metus efi ne corpus ca&ftat , ^ humores com^
moveantur»

CON-

Tranquillitas animi > Sc incitatioris curfuum animi iedatio in primis qua-

Hare facilius obfirvaret quiliite Ipntiseft, & nullis obligatus eft legibus, cui
licet modo ruri efle, modo in urbe, noirexada obfervatio, led mediocris qua:-
ritur. Verum oculorum dignitas fatis caaSarn legem indicit

Quod ad externa attinet , cucurbitularum applicatio frequens in. humeris
edo. i

Clyfterum magnus eft ufus, ne ventriculi offcnfio ulla a.medicamentis confequa-
tar , quamquam in blandis confidendum .

Procurant femper veteres alvi libertatem , quod ea unica fit morborum
ocularium medela, qui alioqui alia remedia. eludunt ni alvus aut fponte, aut

cafio'afurpaBdi illius remedii Iblennis, quod ut ferius ufurpatur , ita manifeftio.
reni ceteris pratftat elSaum 5 .

Si Deus noftris vocis annuat, brevi oculi ferenitas recuperabitur.

annotationes;

I. Qxam ^uis queritur de tmbecMrate vifm , mn iu mulus ejfe epertet
in puegnnde, nam aliquando potius eS corpus reficiundum quam mec^camen-
tis agitandum. Quis enim duiitas quod aut incerehtofit infirmitas, aut cru¬
ditas i Si fit alterutrum, hnignius efi traSiandus ager. Unde Hippoc. Acut.
+ in catalogo eorum qui purgari non debent, cenfet eos qui ohfcure vident .

cat^a efi. Alter error qui committitur efi , quia vimis Uieraliter utimur fri-
" gidis et repercuientihus. in morU/oculorum , At vim , et id. quod efi athe-
-reum exfiinguimus et membranas magis frigefacimus ,..etc. Ztfi aer frigidus
ocuhstladit,.-.eur non aqua frigida: Jtem.mtandut^, efi humpremqui ophthal.
miam facit, ratione quidem crafioris et humidioris pin-tis frigidum ege, ra-

Aalhnii Oper. Tom III. K 5 medium

«Igi remcdU-fipe pUts profuniquam methodico

ctfnqttiJita.priJUU..

iVaWrfpw, otvpiTaShtm.^ox^^lcifa .
\ tifituaiilv fa-

repktlo-Sitfhii^ci-qmidda

CONSILIORUM MEDICINALIUM.

generatio . & mania: Iblut/o j ubi duo n9tanda funt , prius quod faomor va^
ricem generans fic craffds Sl melancholicus, j pofterius, quod inteJligatur de ma¬
nia a lucco liielancholi^ fimplici , non de fiirore quiabileeft f. C^amquaaj
& meo judicio' -folvcre poteft maniam a fucco melancholico a bile affata gene-
rato . Sed tamen hic nomine <Ss lActna? rho it£Ka.y\fKl<tx> intelligendam putat . Itaque
magna vis. eft derivationis humoris & revulfionis a partibus in partes alias.,
ut mirum non fit fi varix obortus defluvii capillorum occafionem tollat.
mor enim concluditur venis varicofis, qui fi in caput transferatur, radices ca¬
pillorum flia virulentia confu mens , capillos defluere feciat . Ubi duo notanda
mnt & quaftione digna: Prius an adru & liia mole humor craffus mclancho-^

^nt & quaftione digna: Prius an adru & liia mole humor craffus mclancho-^
licas 'varicem committens caput petat , & rurfiis a capite dclabehsad tibias &•
rVura fefe curfumque faum infledac . Et qua id ratione videatur fleri . Pofte---
rius, an non defluvium capillorum peculiari , capitis vitio contingere queat, ut'
quantusvis oriatur varix a cali morbo caput vindicare nonpofiit. De pofterio-'
^ re dicemus primo loco.- Galenus explicans part. quamdam Epid. ubi Hipp vult’
* flafulentam dilpofitionsra tamquam cauiam adjuvantem efle in propagando af-
fe<5a in alatis quos Grsci vocant, quod ubi'eft infirmior calor na¬

turalis*; flatuum fit proventus, & ubi flatuum proventus , major occafio ru¬
ptionis valbrum ac proinde fpuitionk languinis , unum afftit commemorabile ,
& ad inftitucum pertinens- -Ac primum reprehendit eos qui pr« le.

gunt wmppaJfitfj.ideft forfuroibs, ut fit hic eo;ruin fenfus, dilpofitio flatulenta
juvat maxime ad generationem furfurum in capite- Nam fi flatus cft multitu¬
do-, declaratur flaculentus calidulque fpiricus qui effert multos vapores furfum ,
liinc furfurum nata occafio. Tribus modis refpondet, primum mille videri mi¬
nime flatukntos, quorum tamen 'in capite prrigo eft multa. Secundo , quod
omnibus, calida- excrementa, contrahentibus mrflires multi hafeerehtur , quod ial-
flim. Tertio j aliquando c^pue peculiari quodam vitio fiirfuraceum eft, & por-
riginofum, quum alioqui bumores .naturaliter affed» flnt. Tertia haec r^tio eft
notanda" Nam quod- dicitur de porrigine, idem dicendum de capillorum de¬
fluvio. Siquidem tonus corporis humoribus, bene alioqui temperatis , caput

unum ita poteft effe-aft^m , ut in eo redundent pravi humores parapsis?
au<ftorcs. ^od etiam in reliquis affeSibus corporis confiderandum . ' Nam feu-
ftra coti corpori ' confuleretur ,-fl-in una tantum ^parte dilpofitio malumqne
inha:refeat. At in. eo cafo qui didus eft, varixobortus nil ad defluvium ca¬
pitorum tollendum conferret. Sic priori quarftioni fedum fatis.

Dc pofteriorc dicendum videtur pgne impoffibilis ea humorum melancholi- -
eorum mecaftafis, & revocatio ad inferiora, quum eorum motus piger fit , &
craflicudo magna d . Nam de humoribus melancholicis nos intelligere dixi¬
mus. Ac Galenus in Commentario iftam metaftafin a capite ad crura fieri di¬
xit . Et idem Hippocrates, quod mirum effe debet , vocis gracilitatem , ideft
hafitantiam, ut quidam interpretantur, varice .oborto in tefticulo alterutro tol¬
li feribit : imtno negat poffe folw five horum alterd varicibus obortis tenta-
- to. Nam fubjungit balbos , calvos, gjradli voceprarditos ^ fortiter «? fxxaj-x'-
5^7: quod fi verum, minime mirum efto fi varicibus obnoxii effe debeant , &
varix magnam ad firmitatem v6cis opportunitatem afferat . Prstcrea eodem loco
fcripfit Hippoc. dolorem in locis, infernis fortem fardit^ tollit, item-bKmotrha-

' IJ4 CONSILIORUM MEDICINALIUM,

«ecidmt , itu ntc hsBiorrhuides . Tamen mjlra atate magnamulitrum pantvar
ricofaeHf

3. feli. lih. z.Epid. ait Bydrepiees fieri ^ nemine etiam im-

^ 4, Ineitf eti apud Bippecr. ■vech gravitatem varix tollit . De tjuo loco
ahunde diximus Hi. i. ? ivihn&i. n^orum . Bgitur enim abunde de vocis
gravitate. Et lib. s. meorum Epid, Be vocis gracilitate ^uam varix tallae
plene. . ' _

5. Notandus: locus apud Bippoc. ad part. 34. feS. i, Prtrrh. Ad corporis
istius' intemperaturas fe^puitur mentis lafio , cerebrum enim non aliter affi.
eitur quam totum corpus . Q^i autem Uc paejt quomodo & bilis repat
t , & fuccut ater , alias in capite calvitium excitaturus , alias deorfum

translatus, varicet. Et, diSinClionem ,

, pia, una tenui, crajfa. altera. Et huc p
digniftmus apud Aphrodifaum ,

t duplice fubfian-

bilit in c.

i inducat . Zlt non videStnr ad. cerarum crajfior pi
re, jea tenuior, Aphrodifaus prob. po. lib. i.

e. PauHo. ante discimus , quomodo- atra bilis in mammis & cruribus can,

7. Id genus folutionum per apoHaEn, alium modum adumbrat Bippocra..

^Zarum e'^adT feli. s,. dis. Epil^ ,

8. Melanchoici. maxime fiunt fiatuofi. Et quum flatus [efe quoquo-verfum
facile- infinuet, nox. mirum: p a. capite: ad. tibias, & ab his ad illud. mAum
repat.. Maxime- vero, quod, varices [ape. a. flatu melancholicis oriantur. Pro..

’ ' ’ ratione ifiorum flatuum. Et ut aSis locis

is. formidabilis, efi excretio. fanguinisquam:

trt ants. .

p. Busf pertinet locus. 1. Epid, ubi fcripfii , iiarices calvorum fi' non ma,-
gns fuerint sfuidofi fiunt..

sv.Quod BeropyA hifioria: demonfiransit . Buic febre- continua laboranti
coxendix- dext.ra. laboravit , faSo. in eam. partem abfceffu. Deinde fur ditas &■
febris allevabatur, tum coxendix- magfidolebat, & contra. Quod notandum-
efi ut intelligatur qua fit. natura, vis, eir. fymptomaton [ucceffio,..

quibus: fella: funt ,: melanc

iO: difiientA .

ht{toTU

C O. N: S; X: L I U M XVJIU

Der Oculi.. ^Ihugtue.',. ' '

FUiii- Jbannisr Jofferii,. mercatoris Trccaifis , maculam ih oculo liabebat &
veluc: albu^nem quamdam- qus pupillam erat opertura: erat &, j^aetereai
palpebra, oculi, vi-ignis \telut.erora,. vulgo V&U trailU,. Ha:c;funt.mftituta., .

Purge».

t I B E R S E G U. hi D U $. Pf j'

Porgetur fyrupo inftituto ex agar, foliculis & thabarbaro cuta-herbis Cepha¬
licis '& Ophthalmicis .

’ Utatur decofto fcleparilise' bene dilato .

Ji.bradatur,capUlitiam, & fricetur caput ficciilis ex fiirfure & milio, utatur'
aliquando lixivio larment. vitis .cum herbis cephal. a^r. & fena.

Item opiata ex conferva anthos , ftcechados.j.rolaram, addico naithrida.

'Item defti diatrag. frig. ' . ' ■

Item feeniculo .condito, :&;dr^eca communi a paftu . Excipiat vapoccm fe¬
niculi, dauci, carvi, anifi, rorifmarini.

- Admoveatur cauterium inter mufeulom bicipitem , ,&c. ; .

Oculus abluatur aqua detergente ex plantag.' Iblaoo, rpfis, enfragia j.chell-
do i verbena, addita aqua alominofa in‘ parte erofa.

Paretur colyrium ex crochifeis albi Rhafis macore feminis feniculi : addita,
farcocolla mitrita in lafte muliebri , lapide.calaminari praeparato, aloe lau- .
ta . Interdum facch. candum pulverizacum . : . ...

Ad Epidermidis regenerationem admoveatur fuccus folani , plantag. fempet-

Item mucago feminis piyl. medulla pomorum redolentium , mucago .traga*

. canthi admitto ufto plumbo & loto, lithargyro, antimonio praeparato, & tu*
thia preparaca i . Item plumbi lamina .

ANNOTATIO.

1. In morUs oculorum & cerebri vulge ad ficoaiomm capitii, utimur frcr
Ruentibus faeculis ex furf. milio, fale. forte non ita conferunt , ut creditur.
JVam friSiones ifia pericranium, tunicam , & membranas cerebri, forte ni^
mium ficcanf. Item videntur portis objlruere. Friilio enim . frequens , .dura ,
& ex Jiccis tandem indurat & conflringit .

C .O N S. 1

U M XIX.

. Uliis. ladis a&nini , Eal-

Ontemperetur languis & jecur. Abftineat
V_j nea aqux dulcis.

Decorum frequens fen^ cum jufeulo prunorum, catholiconc, deco^ fiimi-
tetts, lapath. cichorii. .

Frequens abiaiio capillorum . Ablutio capitis .cum lixivio ex decolo radi¬
cis cucum, afinini, dracontii, ircos florent. feneSae ferpentis cum felUs fenz.

ScariScatus profundus poft dfeterfionem capiciscum linegmate duro, Ipongia,
lapide pumicis.

Quum plurimum manaverit ichoris & (anguinis poftfearificatum ungetur ca¬
put liquamine -lardi tofti in veru .perfuii inter aflandum avepa donec larduur
■exficcetur: dc totum quod liquatur excipiatur fucco fumiterra:,.; .

Si malum ad hiemem prorogabitur, utemr. pi!ul...ex biera diacolocynth. fine
-quibus, de fumoterrm, & hujufmodi. - .

Si ad -frontem ferpat , fiat levis litus ex hydratgyro paratas , ex 3 ij. mer¬
curii, pro \ iij. rolacei unguenti mef

Cataplafea valet ex ferina febacea, hord. cicerum, fenigr. lupinorum coefeis
in oxymelite, addito pulvere ircos purpurem. . , ; . ;

ER S E C U N D U

fi'e ex0imes qmd.. i
a Rquidis efi abfiine
Immo fi dejeUionis

164 CONSIILIORUM MEDICINALIUM;

Si humor fit obftniens , fique non fit , inflammatio magna , hi?» primx.
flebentur aut in potu, aut iis forma boli.

Indurata fetes hamo aliquando extrahenda:. Injiciantur per longam fiftu-
lam olea chalaftica: immo juvaret flatus excitare & immittere ut inteftinum
dilataretur, & ea dilatatione ahud ad fe fe retraheret. Frequentes clyfmi, Sc
acres, & exigua quantitate.

Aqua Theriacalis & vinum conferet, quia inficiuntur ipirhus, -unde animi
defetSiones & fudoresexlblventes. Sed dices, volvulus aneft crafforura, an te-
nuium inteflinorum tantum ut vult Galenas! nam ex Galeno elicere polfis
tenuium inteflinorum inflammationem non pofle viam prapedire. Nam cor¬
poris tenuis inflammatio non potefl fpatium efou dignum replere x.-
A N-N O T A T 1 O N E S.

I. jid matmaia de vthuKs pertinet illud Hippocratis lik z. Epid. peSi~
rmm ruptiones qnt circa puletu fiant, at plarimam fiatim innoxia. Qm ve¬
ro paaUam fapra amhilicam in, dextra parte fant , ha fant dolorofa , anxiofa ',
(fi Motstiptooi, ideli ffercoris vomitum inducentes. Owm locum volunt inteUgi
de coci inteHini interceptione circutn umhilicum oh ruptionem perdonai. Tumor,
efi quidem exiguus, fed exitialis ut in ea muliere ohfetvatum qua incoladomus
erat ad infigne fontis .

z. Ifle vefnulofus ]o: Le Charron, evafit quidem tunc. ExaBis aSquot po&
annis alio morho interiit, jiperto cadavere ohfervatum efi, mediam quamdam
partem inteSinorum, & mefenterii rupto peritonao in fcortum ampliffimum , sfir
omni Ede ma)us prolapfam , ut etiam inde retrahi nequiret. Et ifia prolapfid
erat iSi naturaUs, intefiinaque, tamquam in loco nativo & augeantur in fcor-
to (fi nutriehantur iffii. ' ; .

CONSILIUM XXV.
uid Ptyalifmum pro Comite de Chaulne .

ASSIS quam elixis utendum potias: Potulenta parca manu fuinenda: *r-'
'ni albi, & vaporofi rarior ufus eflo. :

Vitanda qum vapores multos fummittunt, luffitus & odorata, caput para
cius calfeciundum; a p^u moderate corpus exercendam, coena frugalior prana
dio. Crura & pedes fricari debent mane. Aliquando laconico prudenter uten¬
dam efl. -

Corpus validis medicamentis non efl agitandum, nec pilulis.

Conferva rolarum cum rhab. in ufu eflo. Cucurbitufe feise applicandz.
"Mane proleSanda pituita apophlegmatifinis parata facilibus. Etrhinis om¬
nino abftinendum non efl.. ■ ■

Tabellis utendum. Conferva rolarum frequenter utenda mane, & horafqmni.’
_ A paflu drageta communi utendum, aut miva cytoniorum fenfim hqtfefe-

Capnt fricandam faeculis moderate.

Suffienda capitis funt ornamenta . Decoeflum radicis chinz nonnumquam
ulurpandum". .

Exercitationes, chrfus, feltus, equitationes,, iniblationes ejufinodi molfftam

kfervanda , prius quod abiblut

qkn ratiarie vulgus dsciputur ratiim ifiam > homm ejj

n.-. Jtem docet- cur febris ijusi evunuijfe. videtur > revertutur .

Mter cetera hic locus anitopandus. Vnde hoc anno 15S7. Muhi
iitt fere nulla febre prdfenie ( ^uoad pulfum ) quia calor febrilis di
remanet naturalis ita infirmus ut prius exiUnguatur, quam febrili
ienuo reaccendatur. Sed efl falja opinio Remanet enim .

nefcib quis tp; Jiccitas littgua . Rt fonfim agri intereunt . Et Pellic
tlovius paullo poH feptimum vifus ^ refiitutus, deinde die undecinu
}us efi. .

. l^idimus enim plerofque e medio fuhlatos quibus Medici fpem ptilUc
falutisy fafo induSi febris lenitudine .& parvitate, ait parva erdtj

'is contra naturam victoria i in quo pulfus ad naturam rediijfe vid
> fortajfe doSlmam fphygmicam neglescit . Item eahris acris fenfut

CON-

gri^

nus erit, pradieendumque, annum, ut minimum, duraturum 3.

Et^uum duplex origo a nobis fuerit explorata , biferiam quoque remedia
erunt ufurpanda . Conciliandum robur partibus fufcipientibus , fit quarum tan¬
dem morbi longitudine funt convulla . Ventri' prolpieiundum & vilccribus a
quibus pendent tot dolores fugaces, & impetus facientesmodo in hanc, modo .
in illam partem. Id quod Hypochondriacis familiare effe Iblet .

ANNOTATIONES.

I. Pars estdem convsiififico modo poteS & puraplsj^ico . Paraplegia
^xatems nervium genus magis afficitur , convuljifico, quatenus genus mufeu-

1. Si dolores qui in fuperiores partes Javiunt minuerent eos qui in partibus
funt inferimbus, metafiajeos adeujus argumentum effet . Sed id fit per quam¬
dam iotiylnea . Nulla autem eayitson , allevationem iffert in prima parte '
in qua dolor efi . Sed ut etl propagatio cau/a morbifiee, ita & dolores, dt
njl^tt. m.mettfiaft contra fit . Levatur enim prima pars affiiaa dolore.

“v 3. J^etufliffimi morbi Cr pejfimi & qui revolvuntur graviffime obediunt ,

■ itemque hi qui funt in-vetullijfimis corporibus.

C O N S I L I 0 M XXxfvC ^

De febre continua , cum dolore ad fplenem .

MArg. Danieres, febre continua laboravit circa menfim Auguflum : Do¬
lor ad fplenem & -latus finiflrum. Splenicum id effe credebatur, nec ta¬
men febris redoluit naturam humoris in Iplene congeri Ibliti . Infignis febris
erat , lafStudines , genarum rubor magnus . Sed «i tetmtrotjofac haec febris

L I B E R S E C U N D U S. j;<»

De febre bilio(a ex fplene ita apud Hippocratem. Lycino Grammatico ex fe-

_ bre bilioia ex fplene i capitis' gravitas, &c. i Item alio loco: Poli plejadas bi-

lioli, Iplen^ -magni, duri, dolorofi, &nguinis eruptiones ( Gra:ce clegantillime
aexiiws. ) aliis fanguinis biliofus. ob fplcnes. Quod notandum , ne
'quum febrem biliofem videas, & circuitus humoris biliofi, Scmotuin, &(an-
gainis qualitatem, male accufes hepar, non autem Iplenem. Sie fruftra mede- s/ttiguis

In ea muliere erat velut rnxmv , quemadmodum apud Hippocratem exfflese.

■ ’ {il/csnr ilsraaos legitur.

\ Aderat lafltcudo rWiws , fit autem ob tenuium hamiditatum acriumniam ,

' &^quamdam . Calor enim^febrilis fandit & movet, fed non tiigttit,

- Lafiitudo fenorum efe lymptoma ob vehementem exercitationem ; fed qum

Hxe daraiSionem fenguinis ferre non potuit . Quam mox enim ab aperta
vena pnimo defecit, donec conlilio D, Magni' hauftu aqux parum refrigeratus
eflet ventriculus . & Ipiritus incraffati ,, ac quodammodo reprcfli . Porro a. de-
traSione fenguinis ficUe animo linquuntur quidam -vel quod natura imbecil¬
liores, vel quod timore magno percellantur vitelqueoffiindant omnes, vciquod
os ventriculi amara bile perfundatur, aut .quam maximeacri fenlu praeditum ac

' ttaciiane. fenguinis deliquium contingit animx, quum ptxfertim prima corporis
regio non eft purgata. Bile enim os ventriculi natat, quz quia movetur , &
non promovetur, deliquium animi afferre Iblet- Itaque ( nifi quod valde impe- .
diat) cacheSicis , cacochymis & biUoffs «m , vix fenguinis detra^io convenit ,

-nifi prius aut vomitu bilis exclufi; fuerit , aut eadem deorfum medicamento cho-
bgogo exdufe fuerit.

A H N O T A T I O.

r. Dixtmur ex Hippocrate tjua^dam effe fehres hUhfas ex~\fpk»e . Errase
Medici qta MapUacty “d HypocBoxd. fitiffram & regionem felexis oka cali¬
da, foms. caddos femper adhdtem , ^p«d Hippocratem locutefl de Mycrate
cui fomenta: ad. fpienem calfacientia oierant., r^igerantia prodxrant . Hic lo.

CHS mn ejt dijftmilis priori \am allegato in (juo mentio St de fehrihHs hiliojlt
ex fplene. Et Si. de internit tgeaionihas meminit Hppocratetmorhi cHiafdam
fplenis a copia fdngmnic orti. In eo fec at venam internam ' cnhiti finiffri ,
altotjid in eos incidit, exeretio fangainit facalenti mahi a qua intereunt , ut
D. Buron contigit , & D.Fdp>t„ & infinitis aliis.

~ C O N S I L 1 O M XXXV. '

£>e aihortu, 0- fiuore uterino.

NObihs mulier trimeffrent utero fetum-, aut paullo. feniorera ferebat. Ma¬
gnum quoddam confecit iter. Ac tunc magnaafifeSa eft- moleftia- Abor.
tiit- Ac. primum fetulum exclufir, deinde falfum germen' cum' grumis- fingui.
nis, ac fi jam nigrefeSus foret.. Ab eo aborfu' dolores: ad umbilicum , & oif
m-po» perfeverarunt. Alba ab utero proluvies , modo.fubrubra , Tandem alba
«)ntinno fecedunt,: Sc fingulis menfibus- menftrua apparent .

Man-

CONSILIORUM MEDICINALIUM»

Mancus hic libellus & narratio in eo explicata. Multa cnimalia funt cxpli.

canda, alioqui fruftranea et

Inter deliberandum didhim de eo Aphorifino . Qua: ablque caula manifefta
trimeftres abortiunt, iis acetabula uteri muco plena funt. Et in hac forteabor.

De «ludxoTe, languinis eft velut lividus in utero remanens tempore geftatio.
nis quem fetus non capit: & hic aliquando fh committit.

Morbofi meufes cum bono femine , & bonum menfttuum cum iUaudabifi
femine molam fecit. ' .

Hip. Quum acetabula plena funt pituita, menfes lunt pauciores. Quodde.
Suit mucolum & vifcofum efe . Et in meuEbus quum purgari deHerunt per
duos aut tres dies muci ex utero prodeunt, horror tenet, -febris parva. SufHw
tus ad id utiliffimus.

Mulieres biliofie *que laborant ac mulieres alb* & qute vulgo fWlaf

Hip. fenioribus fluxum album efle magis , junioribus rubrum magis ex fe¬
bribus £c aborlii, & menlium interceptione. Iu quo parum diflinSe inordinai.
ta menferua eum confundere videtur i .

CompaSa: mulieres non ita fS laborant , non fiint bon£ nutrices , & quia
ob fbliditatem impeditur curfus lafiis , & quia -.ablumunt alimentum in moleSi ■ .
corporis. Contra mulieres albz funt obnoxia: i .

Quoniam nil de peculiari legrz natura feriptofignificaiumefl, nil de ztate,
vidlus ratione, & iis qute prxceflerint , difficile eft aliquid ftatueri qnodmor^
bi caufem proxime relpiciat . Et tamen io re hac ancipiti decernendum eft ali¬
quid prudenter, ne fi, irrita medicatio fuerit, filtem nuUagravis jaSura confer

Htc fxeruM cifptta deUheratiems; .

Vidtus ratio ficcans ex ufu efti nili aliter/luadeat peculiare corporis teatfe- .

Si qua in venis cruditas fuerit, mitificanda eft . Si a capite vel aliunde flu¬
xio fit, repurgandum corpus^. . Revulfione fi opus fuerit, vel ad cutiroHjdro-
ticorum ufu fiet, vel vomitione, vel fputatione.

Cl)ifmata catliartica pituitam circa locos oberrantem aut fixam prolevantia
inftituentur, non omittendo fenam, agaricum in nodulo.

Si caput auVor mali ftatuetur, purgationes & remedia eapitt confelent.

-Si- ventriculus imbecillior, humidiorve fuerit, fblidioribus utendum, t, ^
diufeulis & humeVantibus nimium abftinendum erit.

Ut vifeeribus & mefenterio confulatiir a quibus forte focus manare vide-

t, fjirnpus fblennis ex rheo, agar-& fenavalebit. Item fyrupu; ex aq. mele-
,i«riac, cum agar.,utero mirum in modum confert.

Hiera clementiore calo dabitur ad eum finem. .

Confirmato corporis habitu , vel hytwcaufto fi catlum ferat ,- vel ficcatione
per hydrotica emplaftris utendum corroborantibus .

Pulvis conferet ex pulvere florum. & foliorum rofie tranfmarinz i conferva

rS« CO^JSILIORUM MEDICINALIUM,

4ocet cur p«s in tifcejfthm f((teat > & hypofiajis mn futeat . Suppcnit ama

f alium. Qttiapitsitpe mnfatct.

z. In huc muliere duc fune metum afferunt , viciffttudc caleris & frU
geris, & lenta feliris tjuadam. Et praffrtim neUe exacerbatio contingit. Galcn',
ad Comm. ad.part. 6o. lih, z, Prognoff. explicat cur Empyici febre lenta te¬
neantur & heSica , & cur noflu ineakfcant t uiccidit omnibus heclica febre
laborantibus , ut noUu intentiorem calorem habeant , non ^uod nox augeat ;
febrem ratione ipfius diathefeos morbofa, [ed ratione dati oblatitpue cibi-, in.

' calefcunt enim a fumto cibo & maxime dum diSribuitur . Quare de noBe
potius ! Nam & cibus interdiu datur . A y^ega mihi videtur pueriliter hoc
expSeare . Quia ( ait ) tempore Hippocratis non prandebant , fed ccendbant :
Galenus atjue. male . Nec enim omnino explicat illud Hippocratis : Noftii
vehementior. Melius, diceret', ^uoniant agitur de purulentis, in omnibus fup.
parationibus dolores ad noSem id quod non tantum audiendum dum pus fit,
fed dum. pus continetur aliqua parte fovens febrem lentam. Vel dicemus ,
^Hum heUicit partes foHda ignita, fint, non mirum fi noSu calor increfeat ,
tum tjuia nox humeBat, tum ijuia. revocatur calor & fpiritus intro. .Sic ca¬
lor crefeit non ratione ipfms affeUionis , fed. ex eventu. Vel dicemus, noBe
revocatur calor naturalis ad cenfcum tjui calor tjuia. igneus eff, & non
ndi-x,, dum revocatur i-ntro. non nancifcitur aptum domicilium, cfi quo loco
humeSiare debet, ficcat & fqualorem auget. Et tunc non fiunt accefftones
febriles., , fed quadam exacerbationes. Praclara efi hac quafiio, & videtmt
contrarium contineri Com. ad particulam illam Nofturna longa 6. Epid.

3. Lavor efi quum, calor naturalis fefe in omnes materia partes aquabil-

ter infinuaverit..

4. Sic pus non dicetur e. genere ea.rum effe rerum qua contra: naturam

t. Quoniam vulgo, tit, uftt. caffta-, & pilularum: commun. fiatim fumitur
cibus, id. non placet Galeno, cap. iU.lib. z.. de alimentorum, facultatibus .. ,~

“■ ^ ' CaNSI L I U M XL.

He Febre, periodica, et tumore ventris. Pro. D. Jf Aelia. Vefiali.

De diiobtts, agebatur-,, tumore ventris cum, duritie liimma , & de febre alias
periodica., fed incerta. St erronea, alias periodica. & certa redeunte periodo ,
Tumor efl; tamquam, fymptoma : febris tamquam morbus ,. forte- & tamquam
fymptoma. Utrumque. enim lupprellibnis. menlium ell eonfeSarium . Si enm
proliciantur menfes, <j«s eft: utramque. ceflare, pofife I » Porro, in, tumore ifto &
duritie ha:c lf«Sanda.. E genere fymptomatum cft .qus ad: ta<3mm: referuntur- ..
I.d enim qued molle,. & Oointiffii, diet. effe, intenliim & duram percipitur ,.
Durum, autem, tribus efficitur modis , congelatione-, repletione & ficcitate.. Vi¬
dendum. ad quod: horam generum, referri; debeat .. Tumor autem omnis aut eft;
Hypochondriacus,. iautHypogaftricus,,autHyftericusi&*m' taro
partes, qua; continent,, quam que, continentur- auiridebenu ea de, re. amplum
examen ante. Porro, nouidem durum & ficcum, ut nechumidum. &. molle .. Sic¬
citas, ebibendo, humorem, concretio infpilsando & veluti congelando, repletio,,
renitenefo. duritiem oftentat & indujat . Sed duri caufi precipua eft concretio St

L I B E R S £ C U N D U S. iS?

mattria.qusdani congelatio. At twletio potias tenitentjam affert. Et nOn qai-
cumque renixum afferunt ea dura lunt J, .

. De. febribus qui accidunt prsfertim virginibus a fuppreffo menftruo Hipp.

Smt, inquit , /'Wr erronei, a-^pSn.W^Et libro de fupetfetatione funt E-
pi^i', legendas Hterque locus. Et hic lucemus, efle fblet, (i acuta inflamma¬
tio. inlanic virgo t fi putredo, clamat; fi caliginofitas . timet, fi. malitia lan-

, ^Sanguis iuppreffus vel ad partes iuperiotes refert fe, ut cor & feptum
tranfverlum, vel ad inferiores,. Si in has, fecile ad fe redit, fi in illas lupe-. LSi-ii
tiores ob ambages, & obliquitatem venarum non facile redit ad fe. Et quUra fuferftn,
ad feptum tranlverfum rapitur, deliramenta excitat. Sed hate ex intervallis
celsant. Id quod noftrre virgini contigit.

De menfiruis fuppteflis ita Galenas : Si menfttua fluunt plus jufto , mor¬
bi contingant , fi non fiunt ab utero i & in utero morbi contingunt . In
utero aut difpofitib inflammationi fimilis, aut eryfipelati, aut duro tumori,
aut cancro, quibm denique comparitur tomm^ corpu^.

ciylmatis altera fephena aperiatur . Tabellae concinnentur trium iantalotum cum
rhab. triplicato, & eleauario diacubeb. & dilacca. Utetur cum dofi una apo-
zem. incidmitis, attenuantis ex tad. rubiae majoris, feenicul. petro, cum majo.

Interea tamen fotus adlfib^tur ventri ex maladucis , radice alth. liliorum
' coSis in aqu. & pauco vino albo.

. A fotu fuperportatur feutum ex bombace carpinato macerato in oleo Xei-
rino, chamarmelino, & liliorum.

'Utetur his pilulis. ~

Cnfinrei 5 j. myrrh. B ]. p«herts hteri recentis dnpta nbe 3 ij. mnfi
piUamns fine ,p,ihns 0 iiij. cum fyrup. de hjfcpoi fiat mafia, de cup. 9
j. cum dofi upoznmesis infiimi.

Fiant fotus ad uterum ex cahdis , attenuantibus & aperientibus in aqua
& vino codtis.

Fiat luflitus ex trochileis de myrrha pet infundibulum.

annotationes.

i. Quum omni ope udhibisu tum udniotis^ tum ujfiumtis, tumdeni magn»
copia menfes efflux^ent, omnino fihi refiitui vifa eH , & tumor iSe refitlire ac _
minui putatus eff . ^

a. Non efi novum Nypochondriacum eum e/e tumorem s Hypochondriacum
& fitu, & naturi rei. Immo plerifque Hypochondriacis venter tumet Oo modo
yua in Hydropicis. Immo pro Hydropicis curantur. Zt quum infiat tempus

y. Si quando incidet occafio difputandi de ficcitate, & duritie, & remediis
eo pertinentibus , kgendus Com. Rochonii cap. de feirrho.

I5Z CONSILIORUM MEDICINALIUM,
maUcia, & id genus tzdia imprzgnationcm comitantur, ita&puftula:fupprrf'
lorum menfium comites, effe poliunt . Accedit temporis ratio . Nam Auftrma
tempeftas qua: przceflit lori mali -parens eft , quam excipit pullularum , pru¬
riginis, & mille aliarum molelliarum fetura. Veftrum eft pro ratione ca^z re¬
medium ptseicripfiffe . De quo fi fofius dicerem, magiftros artis non fine lexi-
tatis fulpicione docete viderer. Tandem e re videtur effe fi ejus quod przcef-
fit, & quod przfens eft, ratio habeatur. Nunc graviditas eft, in qua gerendi
& nutriendi fetus opportunitas quzrenda eft. Si humorum pravitati ipfius ma¬
tris fitum remedium decernitur, fucco alimentoque legitimo fetus feuetur. Hinc
abortionis occafio tolletur. At hic etiam videndum ne matris corpus agitetur,
id quod fetum fiepe excutit. Przceffit peculiatis a&dio ipfius gravidz .

<nrnlc enim uteri eft. ilii moleftus. Is acetabula muco oblinit, lacitque ut ute¬
ro przter. rationem irriguo lubricus deciduulque fit fetus : At id nunc curare
non licet. Satis eft animadvertiffe, ut majore cum cautione lingula adminiftrim..
tur . Hzc quum, ita fint , conferre videretur luculos collo appenfiis ex Kara-
be. lapide magnetis & aquilz, additis foliis myrthi, Croco & nuce mofehatai
Grana Kermes ex ovi luteo magno profe&u jejunz exhiberentur , vel grana
aliquot ambrz eodem modo affumta. Tabellarum frequens uliis efto, vel pul¬
vis moderate exficcans & corroborans erit utilis . Ita enim illa proluvies f's
caufa effeminationem quamdam & utero, & rei in eo contentz afferens, pro¬
hibebitur. Jufeulorum & rerum liquidarum copiofior ufus interdicetur . Malt
lem in ufu rhei barbarici, Sc fentalorum loco cinnamomi confiftere, quam cor-
rigendz cacochymia: ftudio paulio vehementioribus uti non fine elifionis fetus
metu. Phlebotomiam prudentia veftra & ctiw.\,lx decernet. Hzc ego eo liben-
tius feripfi, quo milii dulcior eft hzc communicandi forte oblata occafio. Ac
velim fcias, Sayvze dod. diu latis me ancipiti animo fuiffe , num hoc comi
mentariolo paullulum luderem, an vero fine ampliore feriptione veflro confilio'
fiibferiberem . Illud hominis eft candorem tuum qui me ad feribendum provo¬
cavit, probantis, hoc inhumanum & illiberale foret. Tandem in animum ve¬
nit viros probos & litteratos boni omnia confulere , fi modo ab animo bene¬
volo & candido profeSa videantur . Qui me norunt , ita judicabant . Etia*
atque etiam vale. Et fi qua lefe offeret occafio, ad nos fcribe. Lutetiz Pari-
fiorum decimo Cal. Aprilis anno ijSr.

■ CONSI L l.U M XLIU. '

. De Polypo, Ai CurnutKm GerbkMiiutt Pontiffar . Jiieiimm.

Similitudines bonis & eruditis Medicis Izpe imponant : nedum nobis qui
nec ulu, nec doiftrinz ad prilcos: medendi Magiftros accedimus. In expli¬
cando affeau qui extremas nares piz -& honeftz virginis occupat , non mul¬
tum es fedulns & accuratus. Forte ‘enim polypus non eft : nec tam diroho-
fte natis oblidetur . Aliud eft Pdypns , aliud oS^mittL , aliud ozzna . Aliud
morum quod & intimas nares & [dpebras fiepe deturpat . Itaque ne eludat
fimilitudo , lymptomata vere funt explicanda quibus tamquam lignis affeftus
ab alio dignolcatur. Alioquin opera luditur, & perperam remedia adminiftran-
tur. Itaque hoc defiderarem, quando in curam tam pertinacis, & obftinatiafe
feaus incumbimus, ut quibus fignis adduAms de Polypo certior effes» ea no-

s

11,6 CONSILIORUM MEDICINALIUM,

dnim coniljtiim . Fri^iones . Ovum cum leta in Kermcs tiniSa .

Fotus ad lienem ex foliis lauri aBfintli. foolopend. rof Ipica nardi , lantalis ,
cortice capparum, lemine bafiliconis & linj. Item fitus ex medulla cervina de.
fcriptus in praxi Hollerii . , - '

Parti tumenti hic fotus adhibitus.

' MadUis eml cxmp. |j. nd. althen. %.f. fiitli,ram calend. [cabicfi , /«.
«lar. skfmth. vulgarii, chamapitjat. an. p.]. fiorumgenift. p.f. femims lini, f j
Remittis anifi , fanicut. althea.an. %{. coque in oxymelite pro fotu cum fpongla..
■ Deriium ad oppugnationem externi mali, fons internus eft- exliauriendus, &
vilceribus ipiis lua prima vis 8c vigor rehituendus.

Ad id feit optima vitse lex . Nec tamen leverioribus legibus stas adoles
icens eft addicunda, obliganda.

Vita tex in cibo, potu, corporis exercitatione , animi ftudio, ac inftitutovi-

Simplicior & melior cibus, larpe non gratior, u&venico, & tantam ca¬
piatur,' quantum luftentandis viribus, non obruendis videatur.

■ ■ Vinf&aqiise aqualis mixtio. Album in ulu aliquando efto: ft gravitatem capis

Aqua ufus' liberalior , ut obftruaSonis & corruptionis vifcerum parens de-

Nec deliciarum fuaram patrocinium , tamquam ipfius neceflitatis, afferre

Si- ‘mofeftior litis, non tam illius Icdanda: quam lenienda, aut follenda cu¬
ra efto.

Corporis exercitatio, friffie deorliim, agitatio, curfus, lu&, ludus piis
conferre . creduntur.

Sed hac ftatim a cibo, aut pertinaciore ftudio interdicuntor.

Qji crudus ludit aut exercetur, cruditati fomitem luggerere creditor.

Ut cruditas,^ ita & inedia vitanda.- Illa, obruis fpiritus, hac exhaurit, con-'

Ita ludere oportet-, ut ludus nos non hidat.-

Ut in cibo & potu moderatos effe oportet , ita in excolendo animo i '&
ftiidiis profequendis moderatio adhibeatur.

Animi relaxatio & remifl5o, non languor & exiblutio confuli putator. lUis
invalelcir ac roboratur, 'his emoritur ac eianguelcir.-

Dare & vita jucunditati pars fanitatis judicator^

Omnia denique quoad- licet, & fieri potelb, mediocria adhibentor.

Flis modis,' cum b a o , prima fanitas reftituetur , morbus ip(e elidetur,
qui plus ipfo fronte pra- fe fert metus, quam in reccffii, mali. Idibus Quin-

isS CONSILIORUM MEDICINALIUM,

majafenloram remediorum aggravelceret morbus, ad hsc. leviora itum eft.

Litus ex mucagine feminis pfyim, & lini cum aq; folatri, & plantag. Sao.
culi ex contemperantibus. Unguentum diapomphobgOs . Balneum. Lw afime.
Aliquando ad partem litus ex populeone. fotus ex herbis coais in oxycram,
aut oxymelite. Cataplafma ex farina hordei cofi. in iifdcm.

Tandem quum dolores multos fuffinuiiTet, & ad diartam a Chirurgis ma¬
le revocatus eflfet temporis fueceCfa tumor qui fummam natem occupabat in
fuppuratum verfc eft . Pus in profundilfimo delitebat . Excreta tanta copia , ut
omnem fidem & opinionem fuperaret. Tandem extabuit. Mortuus ell. Pulmo
inventus eft putris e regione ipfius mali.

CONSILIUM XLVII.

Pro ^«gb Arthritico.

DOlor qui nobilem virum Anglum afficit, a fluxione pendere cenfetur .
Oaupat hic articulum , pauUo fe magis diffundit pro humoris quantita.

fica eft . Quz enim aut diftendit partem materia , aut acrimoniam moleftamve
qualitatem habet, ea doloris in parte patens exfiftit. Quamquam fine fluxione
dolor excitari poteft, ut quum pars imbecilla , aut rnale afiecSa alimentum
, ii male conficit, & a congeftione dolendi naleitur occafio. Articuli porro dolent
iis qui feba & orobo vefcuntur, in fiocitattbus fummis dolor ad articulos per¬
tinet, in febribus laboriofis & Mtndine ulcetofa, non tamen id quicquideft
arthritidis nomen demeretur. Quamquam & doloris par moleftia, & aique lar¬
va fymptomata ac in arthritide glifeunt & apparent. Sed quum errOneo &
vagabundo modo hic, modo ille articulus inf^tur, quum aliquando certis
temporibus , quum incsrtis , tum ea fluxio arthriticam naturam & ingenium
refipit atque induit . Maxime enim vis ejus in impetu ipfo & inftabilitate cer¬
nitur I . Porro aliud eft articulos vere laceifi, ahud improprie ac leviter tan¬
tum. In arthritide enim vere dicimr articulus occupari : articuUque nomine
non folnm caput ollis quod inferitur, aut alteri 5 offis cotyle intelligitur, led
& ligamenta & tendines, & quidquid ad articuli firmitatem fttuduramqi per¬
tinent: ligamenta autem quum duorum fint generum, qua: a media offis par¬
te ducuntur, ea fenfu vacant, qua ab ipfo perioftio exquifite fenfiunt. Hinc
doloris immanitas & fevitia. His ita fe habentibus quum & motu, & perio¬
do, & doloris IJwcie, & invafionis modo morbus hic agrum opprimat , de
fluxione drthritica ftatuere .non dubitandum. Unde vero malum i an gentili¬
tium , an patrum , an vitio ipfius peculiari corporis contingerit , non ita fa¬
cile decernitur. Tamen, quo ftatu res funt quum magna fitincorpor? admor-
bum iftum propenfio, tum propter partium recipientium imbecillitatem , tum
ob peculiarem verhaculamq; feri malini natura gratiam vix recipientis genera¬
tionem , ut ne morbus invalefeat , videndum .

. Occurrendum porro in paroxylinis fipfis, qui acerbitate doloris- agrum domi
morantur, occurrendum generationi iftius humoris, exclufloni, partiumque im¬
becillitati . Videndum quoque ne quid in cura ipfii peccetur. Nam morbi ficvi-
tia lape ad varia & ancipitia remedia recurrere cogit. At qua vel fine methodo
auxilia adhibentur, vel qua paffim ab arte Chy-miga 1 qua impoftura plena

LIBERSECTJNOUS. iri"

> Hic fiint inftituta.

. Corpus purgetur caffia fine laccharo, & cap. cum fyrupo violato. Clyfteres
ex decodo nervalium herbarum cum capite vervecino addita caffia. Alias ano-
dyni ex. decofto Caricarum i fiminis pfyUii, piantag. cum vitellis ovorum. Ab-
ftineat vino . Utatur decofto radicis chinte. DetiStatur languis fingulis fere
menfibus. Lac afinm in ufu efto . Horddata & balnea , Et- eo tempore intro¬
mittentur balani ex metallicis, .exceptis mucore feminis' pfyllii cum paucoopio.
Pyrotica utrique brachio. Potiones vulnerariae & diuretica. In jcffioiies ex pian¬
tag. veronica, Iblatro, centautio minore, confblida minore , hordeo & iimili-
bus qua leviter detergent & retundent fucci melancholici malignitatem.
Illinantur turunda lenes & molles ex linimento conflato & unguento dia-
immpholig. ai9:o in mortariocum ol. nenuph. & violato addendo %!dii , Kara-
bes, utriulque corallii fiibtiliter pulverixati , & fupra marmor dufti fufficien-

Addetur huic unguento aUquid philonii romani prout neceffitas requiret .

Die I j. Junii ai

15S5.

CONSI L I U M LII.

De Sanguinis fpttto,

GOdonius ad tabem propendebat, cruentum expeSoraba

co res ejus conftituta' viderentur i. Quando autem filo. , _ _

poterat, dulcedo tamen aliqua vita calamitola nonnulla poterat . In eum fi¬
nem hac qua fequuntur infiituta funt : Dandum dilutum rhu. cum decofto
feabio. ung. cabaU. paiTul. & glycy. diflbluto fjrupo de unguL caball. & vio¬
lato-, In ulit fit conferva roiarum & de ungui, caball.

Operiatur thorax hapib imbuto ol. viol. & de. Keiri .

^ Pulv. puliaa. vutp. priptriai. g K/j. diatrag. frig. & ftcch. pesldhui
«K. I >ij. facchg. rof | iij. matKr f ape .

Parecuf iyrapxis ex fucco- ungui, caballinie, bjpin. buglo/I piantag. portui,
madeat m'eb n^ulus gummi tragacanthi cum %C feminis papav. albi. & cum
infofione roiarum liccarum in aq. xofarum. Hora fbmni utatur cremore hordei
foco cccnar> cum femine papaveris albi*

^ Applicabuntur pyrotica utnque brachio*

Balneum ex ufii foret, led metu ruptionis fubit^ vomicarum, in aliud tem-

ANNOTATIO,
t* Pauca (ptadam annotare nohis con filium efi . Ea enim de catairho n
Jeria & frufiuofd ed , & ^^uum aTtoqui vulgaris fit^ oppida pauci in ea. vi
fati funt . Mirahar ^uid ejfet cur f/uxionihus opportuni , iea morhis incen
periodos hahentihus impediantur. Zinde fehres ^juintana &feptimana, ^uark
I£pp. meminit ^ tahefientium fere funt. Efi enim materia longe a vafisfemi

ta tjua id felium genus concitat. Si enim ia vafa occuparet ^ua aiiarum f . .

Irium materia ■, non hts intervallis fehr es ifia reduces forent , ■

Tria vero funt qua. animadvertenda duximus . Primum efi y quod Galenus
knnetavit in Epifii de filia Euryanaciidis tjua flussiornhus acrierihur in febre
uit opportuna . /duic defiillationes acres , tenues , multe , parva > tuffis ,

;“Bppoc.

G U I L L 1 E L M I

BALLONII.

MEDICI PARISIENSIS

CELEBERRIMI, ;

CONSILIORUM ME D I C I N A LIUM>

LIBER III. ET POSTREMUS,
ITEM,

PARADIGMATA EJ HISTORI.^

morborum ob raritatem obfervatione digniffimsB , quarum
leftio non minus rei ipfius gravitate & admiratione ,
quam utilitatis ubertate eft ad medendum & prse-
fentiendum profutura.

STUDIO et 0‘PE%.A

M. JACOBI THEVART

■O. A^edici Panfienfis di^e^a , & multis hinc illinc ohfervstiMnih^s 3 ad
chfcHriorum locorum intelUgentiam , illufiruta.

VE NET IIS,

Afud Angelum Jeremiam,
Via Mercatoria fub figno Minerv®.

MDCCXXXV.

SVPER/ORVM PSR^^!SSV, AC PRI/ILEG 10,

APPROBATIO.

Ego fubflgnatus Doftor Medicus & De¬
canus /aluberrimse Facultatis Medicinse
Parifienfis, teftdr Confilia baec Medica^
& paradigmata a Magiftro Guillielmo de Baillou
Dodore Medico Parilienli & Decano celeber-
rimo, erudita oratione & fummo judicio con-
fcripta, atque a M. Jacobo Thevart, Colle¬
ga dodiiliimo digefta, & obfervationibus au-
ila. digna efle quae typis mandentur. Datunx
Parifiis Calendis Odtobris Anno poft Cbrillum
natum millefimo fexcentelimo quadragefimo
o<iFavo.

Perkpai/ DfidANtrs.

AD CANDIDUM LECTOREM.

opus lAueiorts laudare volumina nojlri.

Hoc opus auBorem laudat hic auSior opus .

J. Thevart, D. M. P,

Gvrit-

quoslibet oris.affeausj vitari etiam gravedines diftillationeique poffont, fi quam
minime eum qui bis eft opportunus, aerem, loca, aqualque vitet, fi caput
in lb!e protegit ne incendatur 'neve fubitum ex repentino nubilo frigus id mo¬
veat, fi poft concoSionem jejunus caput radit: fi poft cibum neque legit ne¬
que Icribit.

ANNOTATIONES.

t. Maxim* pars Anghrum rufatli capilb , vel artipch mangotiia.

9»e id fiat , f»>d ix xatwam tandem mutatum efi fluxionibus calidis &,
biliopi in articulos obnoxia ep, hac autem calidioris temperamenti fiunt argu¬
menta-. tjuod ad altiones attinet fiunt promti , agiles , acuti, fiuperbi , elati-
que animo , & tamen regio illorum e^ valde frigida, credo id efifie a diata , '
nam multa carne utuntur , zjtho fortiori , generofits vinis dr piperatis, aut
cinnamomo conditis-, hac omnia bilem generant, immo offeBiones cholertcas ,
unde apud Hippocr. De Biante pugile vorace, experiebatur tfieSiones cho.
lericas bile fiurfium ac deorfium exeunte ex carnis efiu , ( ait Hippocr. ) ma¬
xime utebatur porcinis, crudis , vinis odoratis, dulciariis , polenta , ita vi¬
vunt AngU.-Vnum autem notandum de Britannis, idefi -dnglis apud Cla¬
rem in Comm. . Ii fiucco Brythrodani facieitt & pilum infucabant , ut in bel¬
lo effient horribiliores .- hinc fo-rte ruforum capillorum hereditas ex infiitu-
to ad naturam converfia et , ut de Adacrocephalis notat Hippocrat. &.

'ArUl. proh. 1. lib. jS. quarit cur pificato-res qui mare incolunt'., & fieptem-
trionales plagas, rutilo fint capito . De iis autem idem dici pote fi quod de
■Scythis dixit Hipp. quorumaer efi frigidius valde, Scytha fulvi fiunt ob frigus caf. to:
ingens, non vehemens fiol ad eos accedit , a frigore vero albedo exuritur & ioaer.lo- -
fit fulva. as t5>

i Inter eos qui ita delirant ut fetucas colligant &muficas arceant abigant. ‘
que, quidem aliter atque aliter offeBi fiunt-. Nam quatenus f olfio fibi perfun¬
dent fefiucas & muficas adefifie , yua non adfiunt , eatenus imaginatio lafi»
et, quatenus vero conantur aut colligere aut nocivas muficas abigere, ut qua
■nocere p^int, 'eatenus ratiocinationis vis nonnulla relucet, bene enim in eo

3 Vndp in omni febre efi videndum ac providendum -ne vis feb-rilis ce¬
rebrum occupet , quum enim pars fit magni momenti , ubi fiemel offeBa efi
non nifit cum agrotantium difipendio efi offeBa.

4. Bo-num efi in quovis morbo ratiocinari, non quod proinde ager conva-
iejcat : fed ait Gal. in comm. illius aphorifimi & bonum & matum intelligi de-
bet quantum in ipfio et hoc aliquid . Nam quod ad vitam aut mortem at¬
tinet , oportet omnium fignorum vires perpendere .

' j. Locus efi admirabilis lib. de carnibus Hippocratis , ubi agit de cerer
bro, aitque pinguedinis parum habere, multum glutinofi & ideo 'non facile
exuri pofe-, id ad morbos cerebri plurimum valet.

' & Contra Jocum ifium de fiacro morbo alius efi contrarius plane lib. i. de
dista ,

HA cqnsiljortjm medicinauvm,

• hhi ait corpus aaximc [mum ejfe & niutetiouihKs m« iinoxium ,

aeris & temporum , fi hahet fium temperumemum ex rarijfima parte i^uit
0- ex. teuKijfima parte aijua . Eos jamjjimos ad quadraginta arnios nivere
a)U!tt, 0 iis morbis tolU. qui circa takm armum quadragefimum prehenderint ^
quomodo, ex tenuifima parte, aqua & tenuijftma ignis quum fit facilius epu.

B corpus.

j. Verum quidem iVxd Gakn. cap, trigefimofept^ tih. ad Trafyh. quod cogi,
tatio & vigitia magis quam fomnus intelleSum perfpicacem reddat , unde ij.
lud, Craffus venter mentis, acutiem non facit , [ei omnia funto mediocria »
nam notandum iilud Mppec. ad finem i. de diata acut. pertinax vigilia cihot
crudos & cbritrriic reddit , Crudos qui coquantur quidem cum tempore, Atarre
vero, qui vix natura gratiam recipiant , & inter cetera animadverti debet
Vltk tom, [edula. oculorum in rem aliquam attentio necnon ipfius animi vertigino.

SttUtmi. [os homines reddit, ut ex. Theophrafio fere [uh finem. SielU. de vertigine ap.

" Sed fi. cui efi animus inquies , & qui opere paficebatur &■ deleBabatur , tt
fiatim. ab opere jummoveri: debet^,. [ed amica confilatione levandus eS &■
aliquid [uffidendum. quod in otio negotium [blitum. nulUs agri difpendio [up.
pleat, animum.enim- [edulum & a£iuo[unu cefare mors efi.'

De labore mentis airifi.. in. pofit. duo [unt generalaborum ,.unum violentum,
alterum naturale, vi[us. labor, auditus, vocis , curarum . De vifit ita ari.
ma in. id quod, videtur, intenta movetur & calefacit , calefaBa. humido, eva¬
cuato, ficcatur, per auditum, allabente fona. anima, concutitur- ac. laborat Ia. .
borans calefit &. ficcatur..

Sequicur pofi-de cura, heus, perhellus v. de diota-, unde illad: PRnU , cogU-
tatio affidua occtcat, aiduBo, intus-vfia.r hic. locus erit pro. vertiginibus ..

S, Ad. hunc fcopum heus, ed Ga!en..ob[ervandus. cap. p, lib. e. fanitatis tu.
enda ; funt ,. ait, capita, quadam qua. pb. arteriarum- temperamentum. ,. in veri
tigines&.- capitis, dolores, incidunt . Nota., illud, arteria- um temperamentum ,
his, ait, arterias aperire, convenit ■. illa, loco, agit deinaquaft intemperie-, ina- '
qualis enim intemperiei magna- vis. efi ad. morbos generandos. & curandos hi-
tnaqua- fariam amem- interpretari pojfit- quis intemperiem-inaqualem , vel quod.pt ca-
lumt-UUrlidi 0e frigis quadam inaquajitas, .m. quadam partes fint 'ptffo eSiSores , alia:
K^’^a„fPi^oret , nam fatear, cerebri parenchj.ma.efe- frigidum arterias plenas f an-
fit, guine arteriofe.0 ferventiore,.u-ade. qdum temperamentum cerebri cum. arte-
riarum & fanguinis,ix iis: & venis, contenti .temperamento bene congruit ,. tunc
omniarite inoerebro, adminifirantun,. fi' aliter , nequaquam,, ut quum ventri¬
culus, frigidiufculut ep 0 hepar- caMiut; omnia, male geruntur-; tunc- enisi
quum. partes, principes.& ofiiciales.contrmia. modo, & temperie- fe- fe: hdbent ,
teconomia, male- adminifiraiun , vel: inaquaSem intemperiem imerpretantui ,.
quum, inducitur, intemperies, [ed, nondum, introdulia ed',.'& quafi. ' hellica: prio¬
rem interpretationem de. inaquali: intemperie foves Galen, hco. citato-, libi de [a-
Cmmtm, mfate tuenda .. Alib loco. Gjtlenus. efi [piricus humidi crafiique: in, cerebro, agita,
ad abht. tionem fieri 0: apoplexiam [ape- procedere. Sic hypochondriaci fiunt, vertigim-
u-i-tib.;. fi:, 0^ vapore- flatuque ah intepinis: [urgente , & peculiari in cerebro generatio. .
me- talix[piritU3. maligni, 0 ad. id.maxime facit inaqualit intemperies cerebr...

L 1 B-E R, T E R T 1 U S. iij

futmm m*x’me & mdorum fympuniaXHm Mor ■, hunc in tpU. heSe "Gnl. ex-
■prefftt )]Hum »it ; Calidis vaporthni jarfum elatis repleri & intt^xtliter cere- aif.S-

hrnm^ Ine^Halifer autem utit^nficitnr cerebrum ^uam qmditn pdrtes fecundum pec-.e.lil.
naturam fum alia non r^igerataipfit fecundum naturam habentibus proximi funn «■ %«■
hinc jiolefia fit diffributio frigiditatis. ^ a mate habentibus > ad reSe valentes .

Sed inter cetera omnia qua Gal. fcripfit ad eff entium vertiginis pertinentia toeui
ille pertinet, in pulmone ifle fpiritus cum materia dyfpnaam facit , in ventre me¬
lancholiam hypochondriacam , flatuofam , in corde palpitationem in cerebro
Echo , tinnitus i vertigines i Et quia cerebrum pars eS magni momenti ideo ah
eadem caufa eximium illud fymptoma. eX0it . Nam in cerebro flatus cir¬
cumaguntor & arterias venafque perturbant, in ventre tormina moverit, mo¬
tum perifialticum impediunt, ventrem adfiringunt, choltram ficcam excitanti
in cerebro motum impediunt & fpiritui animales perturbant moiufque fuos rac
tot, & (latos retinere impediunt.

0 Illud Hippocratis eli i. Epid. Excandif cenita valet ad bonos fiiccos gea
nerandos. & bonum habitum comparanduta ut Gal comm. in part. i li feli.

ih. 6, Epid. notat quod Ukd dicitur de tkefit ,■ pituitofis -, fegnibuS &. ,

ignavis, non de bitiops, quibus quies & tranquiliias potius confert, ahisve-.
ro flupidis cogitatio valet, unde illud rS -inxli vlpitsaibs ffiins Aipdvoi;.

Et quia elegant locus ille Bipp. y.- Epid. feU, 4. audienda Jum verba Hip-

tib. 6. Epidemiorum feci. 5. dum GaL citat Hippocrat. aliis verbis utitur
i^iiSu/c/» xP^‘/cos eis iOzeutdr nos xxod .puoir S^Us dvdrrKtir . Id quod IJippocr.
lib. ae ojfium natura docet dicens, colorum mutationes Sunt corde laxantes
unde florentes & pellucidi , aut confiringente , unde fubvirides aut pravi aSUi.
coloris, ceterum aliud eS lyx^/auis aliud ixxoliaris Gorr. in voce. hx'‘icu »? '
hXoEUUa. ''

IO Quomodo vinum iadat iferens convulfionet s deliria ubi inanito eorpor ■
re fumitur, aut non prafumto cibo Gal. explicat com. ad aph. 11. lib. 1.
ad aph. /th. 7. qui loci funt commemorabiles, tamen idem Galenus com- 'e',
mens, ad apho. quintum feBlo 6. Ub. 6. Epid. in doloribus capitis ep hemicrd- Aph. 1!

loco explicati id quod eS notdnduni , quoniam id communi omnium opinioni
repugnat, etfi ad sffeAus nervorum & cerebri remedia calfacientia & ficcanr
tia conferunt , cur vinum cafacient & ficcans non valet ? An quia fundit vi¬
num magis i an quia ui alimentum fuhit magis , & fi quid nocere potiti magis
nocet > fundit enim & non difcutiti quod duteni vitium \ejuno noti bibendum
fit Plin. libi iS. cap. i. jam citato de medicis qui commendabant fe novitate
placitcrum & cihh prafumi prabibique voluerunt.

II. Nota cur dicat arteria dolores, at id ejl confentdneum (a Aeno qid cdp
pite nono tib. 6. de fanitate tuendas ait quosdam ob pecuBare arteriarum tem¬
peramentum obnoxios e£e vertiginibus s & doloribus capitis , quibus drterioto-
tnia competere folet, quod notandum s nam illo hco agit de inaquali intempe¬
rie, de qua abunde agit & comm. ad pari, j. feli. 6. lib. 6. Epid. it

CON-

judicium i kgi

hydropici.

drope, ideft aqua intercute de hoo viderint qui audentius languinem detrahe-
re .voloerint .. At- alia etiam- ratio cft qua: ad liberaliorem fiinguinis detraflib- tu
nem adhortabitur j nempe & frequentia doloris &'fevitia. Si- enim conlfat & »»'
ex Ariftotele & experientia ipfa eos qui atro fucco qbundant, ut dolendi ,
ita conquerendi, finem non feere, quod doloris prafentius erit remedium ipfa “
fanguinis detraSione! At dolor non, ob. calorem, iion ob. frigus adeft, fedob m.
ineffabilem inexplicabilemque qualitatem ipfius fanguinis , quam a nefcio qua fh
viiorum afftaione & diathefi acquirit- Et natura eqm fuccum ut non mitem
& benignum refugit, relegatque& quoad poteft, fuis facultatis expellentis pritfi-
diis ufa, repellit ac rejicit. Hoc dum fit , dolores in partibus -nervoffs , quia
humor cietur, excitantur . Et unum notandum eft de iis , quod calcis modo tu
eorum calor fuliginem, pravam excitat etiam benignitate alimenti irrigatus : Se ”
a fumto cibo deterius multo habent. Immo quafifebricitare videntur. Nec eft
quod doiorin ii?- frequens ad languinem demendum provocet. Si autem quo-
ties de dolore conqueruntur, toties fenguis detrahatur, ut conquerendi, ut do- m
lendi , ita evacuandi fanguinis finis non fiet . Hoc tamen reUnquendum «ric /»'

■beat, intej^ant. Ut enim- in jute omnis definitio periculolaj ita generales pro- ™
politiones in arte medica liint periculofie . Nam diftiniftione & diorilmo indi- c
gent., qui eft vekt anima earum prqpolitionum generalium . Alioquin in ma-
gnos errores promtus eft lapfus. Hxc eft doSrina Hippocratis,. qui expendens 'f

i66 CONSILIORUM MEDICINALIUM, |

3. /it. 5. tpii. Qxihxt iit \ecoris & ventrij reginnem , tMxime ut ejHt «■ . ;
laxiyyittit iirepferit, hcs ardentes fehres follicitant.

(. inter ceteros locos ex gnibas colligas Cattji [edetis effe in habitu corporis,
untis efl com. ad hi/lo. 10. feclio. 2. /it. 5. ep. ubi ait febrem ardentem a bi-
liops ejfe humoribus, ideo necejfe ejfe ia ea muliere coaceritatutis humorem bi.
liofum ttaod 50'» Tjw, cs oiitaoo; . Per totam corporis molem . At in primis :
venis & fimo jecoris cruditates fuife , unde alvi profluvium & urina tenues .

Sic caujfi con')unlla ® xxcott erat in habitu corporis, non inore ventriculi , pri. .
mis venit & cavo Jecoris , quod tamen fieri aliis locis autumavit . Quidam ut
difiinliionem i^gntnt a\unt mtoo, Weilo ?Xs/?,V« confifiere , fitve toto corpore [par.
fa fint venu^me inunaparte. At alia febres ut fynochi& mtcxfis n viit f>a\l ,
idefi in. majoribus venis qua inter alas & inguina interjacent . /d Bippocrdtit
doSxina quadrare autumant : Quod an fit verum , qugUionis efi .

6. Gal, com. in particul. [e£l. q. lib, ^.epid. cur inCaufe qucdam fittant i
alii non, crajfitudo humorum & tenuitas aquofa acervata erat {[upple circa os
ventris quod eHfttis [edes ) utroque frigida efi fua [ponte r vel acquirit calo,
tsem a putrediue . Jn quibus calor putredinofus acquirit , in iis 'ficis , in quibus

7, Quoniam autem pituita [ape multa efi, & copiofior quam ut queat & d/

eahtre febrili tcT naturali calfieri tranfmutari, ideo in imo corpore manet ca¬

lor, in extimis non elucet. Gal. ccm.ad aph. 57. & 4.

S. Cacoethia in febribus. Cacoethia in ulceribus : non omntf humor muct- -
fi,s mnoi&uar- inducit , nec omnis putris, fed quem naptfVa corrumpit atque
depravavit. Et tam^en Gahnus apho. qq. Ub. q. ait in Cachexia [angmnenf.

p Quid efi necejfe partium esstimarunr refrtgerationem fignum ejfe maBgms.y^
tatis l: Nam: quia [anguis ih media corporis parte colligitur ( ait Galenus- }its >.S
Caufo ,, 'tdeo: eorevocatio- fit caloris [piritus ■, id quod ipfi Galenus: discet com,

at pare.. xs.JeS. 1. prorrh.uti paniunr internarum inflammationes magni qui' "H
dem facit „[ed ideo- malignat ejfe non- dicis,

1 a Si revocatio- caloris & fpiritus: ob internam phlegmonem caufa efi algoris,
partium e.uimarum, pbyfica efi hao ratio.,, & non itieo caufari oportet ma, -
Bgmtatem aBquam, Tamen Gal d,um in fecunda- fpeeie caufi pro Jymptomao~
te frigus panium, extimarum recenfet, ais y non perpetuo Caujusralisefiyidefip-n
eomiiatuf frigore panium extimiqum y fecb quum malignus, 'fuerit , Sic cacoe„ ■,
tjlia hoc lymptcm-q, cau fatur : vidie- ad. par: 16, & q, acus,- - ^i.

j r. Caufustqul hahet: [edem inpuimoney. hpmorrhagia liberatur , ait Gak--- 'r
BHS in q, acus. Tamen per eumdem peripneumania non amas hamorrhagtamt. '
fere par efieiratiq- videtur Caufi- focum- in- pulmone habentis & peripneumcniani :
vide de peripneumdnia- cap-,p. lib: 5.. de crifibus-. Pleuritis, amat hamorrhagiam ■
partim non- amaSy& inter caufpncjr peripheumoniam' ambigis . Minus enim.:
'quam. Cafifits amoty&.magii quam peripneumonia- Gali. ibidem-. Gal in epid:,
generaliter-, non-habita-ratione ipfius fickin-.pulmone pronuntiat hanorrhooiand
osnm' caufo fam'iliarij[imii«i , ., -

Morbi. lott^i funt trifariamt, vitio: partii ,. culpa,- «grl & ignorantia’ me.

i-jo CONSILIORUM MEDICINALIUM;

Purgetur corpus , aut medicamento femiliari » aut lyrupo (blenni j

_ multum aperientium metu paraiyleos. Non utatur multis jufGulis

fere fit » feiguis fit lerofior , & putris at ' ' — -

■alendo inutilis eft.

» Aflis utatur moderate affis, u(
probo decoftum rad. fcynE , im

5i ftbris adCt» venz- ledtior brevi etiam tundenda faphena, fedata febre bab
neiim aquae tepentis, item pedum lotio.

Confert litus ejc «xyrrHodino ad fievitiam doloris capitis femiliaris'.

Utatur Ifepe (emine fceniculi florentini, aut tabellis diarrh. abbatis. -

Pilulte ex pulvere hierxtartaro pauco, croco marcis agar.rheo, lemr. cinnam,
terebinth. gummiammon. (pica nardi, eleSi triaC trochile, demyrrha, fympo,
de hyffopo i fi refpuat pilulas. , fit in lifu medicamentum paratum ex decocb
rad; enul. camp. torment. fanam.eryng.rubiz-majoris, foheupat. polytr. blpih.
deab. beton; flor, veton. altilis buglo(t& geffiftz, coquitur (ena, infond. rheuiu,
cum ligno- aloes: & cinnam, (yrup. ro(a. pali diflblvetur , ex iis parari poterit,
dyrup. magill. aiifta doff omnium.

Purgato- corpore utetur (equentibus. tabellis.

pul. (cynz Sc faflafras. an. 5 j. limaturzr chalyb. przp. f j. lumbr. terrar
■przp. 3 ij. rafi ebor. cor; cervi „ diamarg; frig. an. 5 ^ pul. rubiz major; cort.
lUcTim: bugloit an. 3; ‘C ligni, aloes. & cinnam.. an. 5 C cum (ac*

/aat 'rharo. in. aqua, bugloii 8c rofi (blUco. fiant 14. tabellz , pondus fit fingul f; !*.
«fttrpsmr papiat; per dies. 14.

Crocus marcis hoc - * ■ ' •

■?'.';^‘:^''poterunt hz. pilulz.

• Croci

per tabellas, vef opiata feq.
''nCbugloffiviol: ’

5- iiij- ti

U

violare borrag;

, & granor* Ker; au. 3 j. fiat Ele^' ‘

i-yacintho- 9 £ fennz-pul..f, j,
a de. qua cap. adi magnit "
DecoSum Chinz- parabi

is 5iij. cum fyrupo' de pomis: fiet opht*

N n'^ T^a”^ T. 1 O N.'e

, r. X/nde- remdU que., crocum- murtis: recipime,, 'pnu/iurem vim- huheut u£
fcedos: colores: &■ vifcerum. iufurcius- contttmuceS .. Quidum infundunt certum'
huius: quuntitutem- in vino- ulho- cum femin .. coriund- uut ligno: Moeti, & de; ■
eo propinunt uut q^unciur fngulit- mututinis-.-

2.. De- »/» jufculorum- crebro: qusflio- ejfe potefl r quum- f unguit fit ferofut,:
«um quum- tumeut curo- &- leucophregmutium minetm- ,. freqmnt ytfcuU ufir
videtur- ubfurdus-,: fic efi quudum eo- in cufu- utTl^e^.numeUusinternusefi-i
m- {unguis Hk- [erofus & {ubviridit fit unte: febrem^ unpofi',: et

tt fJipp: fed febris.

ij. coque in oxymelite parato cum camatpyti at betonica , fcabiofa, chamamelo.
Adde radicis %illi beata: mari* crad* | j. £ ralveris rof cham^meli an. J.
j.£lreos j.j. cum oleo chamemcli , fiet cataplalnia. Aliquando addetur fapa&
terebinthina. . Aliquando parabitur cum vino.

Item fiet cataplafma ex furfure frumenti impolito iMtagini addito vino albo,
& aqu. deeod eam*m. Hirudines valent .

Si malum arte fuperius fuerit, utatur ad dies aliquot larlicparill* decoS vel
lod. fafiafraf. Vakt radix mechoaean.

ANNOTATIO.

I. Ekphdt /e« Ekphttaia& ; ,jn SMjrmfit & fipra Animm i

fioimiilMs dicitur . Tuacr efi fccHBdua medum qui accidit ix vexit varicum.

CONSILIORUM M£DJC1NALITJM,

Dleo amygi dulcium lofato, icrebinthma pauca, £mplaft. ex empl. ad fra&
offium, deCccativo rubro , terebinthina, addito pulvere Ircos, gummi Taca-
macha ft haberi poteft.

■ Cauterium .externa: Tibis .

Verno tempore aqus Pugenles, & Borboniz.

DecoSum blandum Cbinxy immo & balneum aqua: tepentis conlulitiir.

CONSILIUM XII.

Se>'pigi>iem ia facie ffcr£ pyinumUm .

O Piata laxativa jnftituta cft ex decofio conveniente herbis Iplenicis lena ,
Tamarindis, Caflja, pulvere lenx, additis pomis redolentibus, in decod.
Jonferva violarum i pulpa pallularum , cortice citrii, confeSione hamech.

SeSio venx yalet, yiSus refrigerans .& humefians: panis. addico hordeo.,
Panis piftus in -lafte, .hordeum jn jufculis carnium, hordeata, iieqoentia; po¬
morum & 'prunorum nfus Sc cfus, epithemata jecori tempre calido: vinum
.fraftam aqua , /erum JaSis cum bipaieila vel fumaria , mala aurea, citria,-
ruptorium .brachio j caffia frequens loco .opiatz, cum pulvere lenx, lotio ca¬
pitis pullulis pleni, faciei remedia adhibeantur.

Lotio capitis ex lixivio larmentomm caulium rubt. addita Icabiofa in d&.
eoSo pariet, '.agrimo. lapatho, radice campans, lupinis, furfure & yiito albo,
lavetur caput hydromeljte ex meile rolato yel mercuriali.

Pro fecie unguentum citrinum, pmata cum pauco fublimato dulcificato.
Item unguentor. rofati, Mefuxi citrini an. %■ i. fulphuris pulveri2atii&;..
aqua roSrum exciti. 5.;./ terebinthinx 5ij. cum fucco citrii, fiat dnguen-
.tum, yel ' .

^ aquar, plantag roC nenuph. an. | iiij. fubUmati gran. xy. fervcfiaut

ii in aqua damalcena, fiat palla pi

Aqua leu lac yirginale yulgo diS
ritum, & id genus affeftus mire conducit.

A N N O T A T I O N E S,

1. Sie purari fo/et hc virginale a receatioribus , litharg. mri .| et-ieru-
fe, falifeemaa. an. | f. aeeti, ofee pkafag.rofae. an. | ij. caphaee 5./. fiet
collp-iKm 9 trayciatHr per nzifimcam .

z. FerneU ung, ^teum cum | titycerufa /jiharg.Zn- Stt in o^ha

'■relaem ijUifefiUa mmaneexcipimtKr feBfmqiK eleiimrii{ariim affitaStur-rpian.

tum ctmbihere pofiiat ciatmetiter Uiitmde, additur [uh finem aceti albi pauxiU
Im & eaphHra%}. f.

CON.

i84 consiliorum medicinali um

A paftu aot gdacina cydoniorum , aut pulvis digeftivus, & panis bis «i.
ftus dulciarius '.

Confulimus partibus nutritiis , unde mali prima labes^^ne cerebrum coaf-
I. Clyftcrum frequens ufus efto.

^ Rad. bugloff. torment. caryophyllorum & tunicis an. 5. ij. bipin. veroni-
bugloff. meliil. betoni. epichy. eupat. an. m. f. leminis fceniculi florent, card. ain
9. f foliorum fennx 5 ii;, infunde per horas aliquot addendo cort. citrii conditi
■5 j. £ diffol. expreff. ^ i;. Rhab. ad partem cum cinnamomo , & ligno aloes in-,
fiifi fyrupi de pomis laxat. & de. cichorio comp. an. 5 vj. fiat dofis . ^

aloes lota in fucco bugloC aut borrag. 3 vj. rhabarb. 5 j- ftnna 9 iiij.
ligni aloes & ambra an. gran. x. rad. di&mni & elefi. triafi an. 9 j. feminis
ocymi & vifri querni an. 9 f cum fyrupo de cichor compofito, fiatmaffa autatur
ante paftum , poflunt validiores pilula decerni , ledulu rariores.

Conlerva viol. bug. borrag. cort. citrii an. % f. confer beton. anthos , an,
5 ij- vilci quer. 5 £ diamarg. frig. & ele<3:. de gemmis an. 9 ;. rad. diiSamni g
£ pulveris angelica; grana fex conf. alxermes ? j. myrob 3 ij* cum feccharo bu:
glolT. aut rofat. fiat conditum pro fine paflus.

Pulveris diaireos 5 j. radicis diftamni , torment. an. 9 j. diarrhod. abb.
triaf fimpl. an. g ij. ta£ eboris , cornu cervi j dent, apri , vifci quer. marg. eledt.
an. 9 j- confeaionis alxermes gran. x. confer, rofar. & corticis citrii an. § iiij.

‘ Hzc eft fumma ,C<3;^ noftri. A valHiS j^ & a ^capite evocantibus, abfti^n-

rum conventus redius decernit quam vir unus, quiiquis ille efts Medicus do-
mefticus addat, detrahat pro rationcloci, temporis, tegroti, & ingenii morbi.
ANNOTATIONES.

I. /» ficet prademi» efe dicitur, ^ jai calidiore , & fteciore faiit, ceree
ira , ii fepe acriores , aHuoftores , prttdemiores aut potius celerioris iugeuii ,
Zoreafiret botuinum primus rijit eo die ipuo genitus ejl : eidem cerebrum ita
■palpitavit ut impolitam repelleret manum , id ^uod futura fcientia erat prse
jagium, tales non tam funt prudentes quara [cientes.

z. Ad agros qui confueverunt ferre aeris incommoda eodem habitu omni
tempore ( adeo magna vis confuetudinis mollitie fpretaij accommodari potefi
apopth. lo & 14. de Agefitao lib. i apoph. & ig. lib. 8 de lotethone. £<
reveral ttt ait Celfus) ajfueti duris frujha ad delicias vocantur . Sic aliqui4'
de Parthis & Gracis fimile feribunt ; nam in ingemi clade mortuorum facie
tabo perfufa capita junt dilfinSa ex mollitie eorum, qui tecla habebant capi¬
ta, & duritie eorum quibus aperta erant femper capita.

CON:

CONSTirOKTJH' HEOICll^ALI U M:

Decoflam blindotn' ex. dym fi. poSj, pcrieveret". Sed maxime, videiidatrf nf i
mulieri fic devis iiifpicio. de impotentia viri , ut ne vinculum matrimonii refir-
vacuri. -quod: Ipes, prolis- firmat , & id paflim hodie; fit,- Sc quum mulietes
nou: ament viros' mifi frigidiulcule,. imptentiam facile; praetexunt ad' diffolven j
dum matrimonium- £t in&unditatem adftrunt utjuftam' repudii' caUfani, led'
CMcr, imaginariam , & falfe' & mendacis’ amicitie teftem' : funt' enim' corpora'
j»S7-qnailam- .quE- fimul' junjSa habent quamdam antipathiam; ad juftam fecundi-'

fteriles- ubi' quunx aliis- junxere gigi^t,- alir,. alizque' tantum' mares ,i ',
yuamd^. feminas; gignunt, -.alii.’ alternant, ^ii femel':in;vvita'idatur gignere-. , .

thiam-, - VerUnn cupiditas' puerorum' conjugali fidei' prapni; non?'debec;, etfi; natura;

- SWfrws quemadmodum; nafcendi', ita gignendi; legem-' ]fcribic,...& nos parenteS' alendo,-
neptum. nutriendorum- debito» alligavit -

■ . A,N.N. O-r A.n 0~N E S'.

f<>Vf “d- Venerem’ inepti-,. &" vmma: fepe trahmr l^Aerem', fime
temyuem mXtes- emeriti r imnte fexiSier oderunt, ynod ihjnvenintefBifnnto--
hik-. :-J'^nt- attrernm- deem , ( &■ himr attrore- nomenr )' haikilfe- ^uemiim-
Deum- marimm ,. rpHem (. ie fenex- fiSite ejfef ) in crepnfcn/o & fnm^r .

mo mane- relido, euhii maritum deferebat .--

zd Diximus- aliar virum non debere- ejfe' aut fatuum', auf infulam , yuU'
aut non excitatur ad, Venerem aut eam non explet. At ex parti
in -.cpngre£H- nen .debet nimium fe movere' quod’ mtilieres tpue nolun
re -fACiunt, 0- id-Jatfne-, trifare- dicitur;,, id autem fidunt uf coi
renerem exhibeant viris ,. ant ut fSti abigant' conceptum jemeit", qiiod inci, ■
dit ih vulvam femina- in ipfi conceptui nott fe moventis ; fi falacitas in vH
. ro-, & nimia- concujfatio. & motus in- congreffstfierilttatem facit..

}..Ea: dari debent talibus- corporibus’ yusf minuunt corpus, friSlio- dura &’
e!m.. ttehemens fptffat , . mollis lentt , multa' eorpur- adimit, «t ait Plini

A. PiuBi poji AiuiL dicitur, citaturque locur PPrt. cap; g7..1ib. i i. ex yuo'
coUigere- licet corpora pinguid mihut fecunda' & fenefeere ceterius. Et reve-r
ra- oMetnatiene. deprehendimus, homines hjrtos effe falaeieres &' libidinofiores,-
f. Vt mulier, concipiat puram- effe oportet, ijuo ad fiet i potefl , nam mu.;
ce plena- nec facile concipiunt net figna. conceptut- percipiunt-,- unde Bippocr.-
iibt de- carnibusi horrorem ^ calerem dentium Jlridorem , convulfinem tjuam.

' dam- circa-, articulos-, uteri' fegnVtiem 0' torporent- figna' conceptus-' prodit , fed-
purat mulieres hoe pati- afiverafi-crafiar &“ mucefa- non- ita- percipjunt.i,
6.iNon fuit vifum- .divortium- Roma/ inter virum dt uxorem ,- nifi poP an- ,
num vigeftmum- 0" ^uingentejimum tX urbe' condita ,- id/yue ob fierilitatem '
Servilius fpurius-primus-cum-uxare thfecunditmis/caufiidivortium fecit.-

CONS-IEIXTM' XXIXT
De> Ptbre ttaoooiStr prir D- Gifitelitr Ahbatiffa'.-

QUbniam- iin aoutir morbis' mihiroir momentir maxime 'fiunt inclinationes:

unde etiam' bonorum- medicorum' iir dubio flnauat'animus'anc adilanir
tatem' aut' ad mortem r- vereor in hac argra". f quod 'omen' Deus 'avertat ) ne',
nofti fit' tam- locus; fpi' quanv delpeiationi i Boto-flx medicum aflidentem autt

■ X I -B E K T E K T'l SJ S. ■ .1^1;

lilocet iaat xonfirmat, cohfUes jneScos abfentia jpfa aiiblos & ^ancipites, aeadit,
;xqua janx ad mf^cum -domefticiimi -defidednin .& .incertum corifilium^d .ab-
feite medicos peainet,. Xterporatio Einc aligua .nata, :gapd'jnorbus fit audus^ :i.
.eft enim &btjs jwoMat»; -inagnns morbiis, major -in dene muliere ^ maximus guod,
jion ita pridem gravi morbo afflida luerit^ .a quo yix .dum refpirayit viref-
.que refemfit E morbus remediis non .eefferitj. ied ea .eluferit , yix .forte no-
ilris obfeguecur, eonfirerons .confiiia in dalutem yEgKC, quia in coUatis .con-
Elii.s eft qaid anrpicatins, Ermius £c auguftins , quam in Engulari judicio,, .fi
morbo vidore /ruftra. .data & tardius mifla id morbo .Celeri .non n^ligeirtia
cundabuudc: tribBendum . Xlt .didum itafadum, £c quia in numero cft .quid /ii. 7;
magnum & augufia wis perhibetur eonfUil .collari quod fingnlis quibulque ju- pi/itU
Aicii parum infit , oinnibus plurimum .

Noftrum .confilium O- Mattiuo .CoU^x jirte .obvio comnmnicayi,

Jlle illud probavit,.fublctipfit, idem cenfuit .ft non recenfiait. ^.psll

Clyfteres ex carnium' vitulinarum decodo, Epitbemata ad cor .& liepar
ancendium , li.cus .ad trinam ex' roiato bioluei -■ Eotus blandi .ad- .renem .veteris

Apozemata inftar gratarum .emulfionum , .dilutum calfix cum- fyrupo limo-

jn eo ardore damnetur i mitor cur data, nifi ob lup’preflam urinam , at jxpe
in febribus ardentibus lupprelfio .urinae axe» .tVqiWj» nb Jcbrem, ferteeo
neceflxtas .adegit . Boni, confiiles, E non probarint, inter viros bonos, .quos
-maliis .animus S afitdus ttanlyerjbs 3)on’.agit , tam grata effe debet difleritien-
lis Cmplidtas, .quam probantis audoritas, modo Et Eudinm, & .cognofondx
■ veritatis ftimnlus, candor debet' adeffe potius quam frillis .& ambitiola .cenfu-
jra; difficilis fepe rerum cognitio .& in ambiguo multa amb^nt ,& vacillant.
Phlebotomia .valet ni vires reclament.

Conciliandus Ibmnus nen'upharino> hordeata, lotiones pedum, diftillatum
mftaurans cum julebo^to^ G T A T I O N £ 5.1

j. Non poteU Mediem per Epifietes eihi aut ialtisi iempm sligere , ven».
tangenda ejl : vetus proveriiunt efi, gladiatorem in arena eonfiium eafere ,
aliquid adverfarii vultus ^ aliquid manus mota^ aliquid ipfa inelinatie \corpo~
ris intuentem monet, quid fieri foleat., quid oporteat in univerfum mandari-
potejl pfi ferihi. Tale lonffimm non tantum ab(entHus,. Jed etiam pogerit da¬
tur. Ittud autem quando fieri Meat aut quemadmodum ex Ipnginqm nemo
fuadehit, cum rebus ipfiis deEherandum eg, non tanlut» prafentii, fed vigi-
lantis efi occafionem oijervare properantem: Sen.Epig. lib. q.

z. Dulcia & pinguia ac oleofa replent , quia ex modica mole multum difi
funduntur; cahfaSa autem &■ difufa caliditatem in corpore replent ac tran¬
quillam efie: faciunt /-Sppoc.z de diota. TerebhiMna autem mirrdaxafpe-

mam & rig„em concipit ideoque profente febre aut.alicigus pttriit inflamma-
Tione non uflrpanda ; calore enim atque acrimonia phlogofim- exafperat atque
incendium adauget. " ' ■ "

CON-

:i<,4 CO.N.5.ri.IOKUMM£DJ[CJNALHJM,

file haefet-it , dtirtde^ vin mfccinr concipiet ^ jtymt in .£gyptopofi [iVM je. ‘

m fucchni hihe-

XXXI,

Ji,

C O N S .1 L I U

M fnrditaeis initii fro D, ^azjtmer ,
es .convenientes «X mnC pii. de .agar, cocciar. lucis & aur. an. 2j.
tr. in deco_a. .beton. .& macerat. 3- «j cu“ fyrupo de ftachade

_ ad Biiij. .Panes Jiuraeris applicentur calidi, .cucurbitula, injeaiones

in aurem conyenientes fed copia latis bona , deinde repurgentur. Adhibeatur
cauterium .brachio. Turunda: illinenda bafilicone ad .fuppurationem aliquam,
.oleum violatum . Anemones & braflica fuccus yalet pro Trrhino .

Succus ex angui.Ila tofta in yerubuj . . ' V

Item fuccus .bulbi .extraftus cum pauco vino albo, cotto imbutus aqua cat.
.dui indatur , Mafticatoria, .oleum .amygdal. dulcium aliquando amararum cum
pauco' .oleo ruta, vel

Succor; rutz, bulbi elculenti an. f j. vini albi lubtililT. & generoli |ij.
madeant .fuper .cineres calidos, impicatur, hora /omni, auris, deinde obture-
■ ■ ,tur cottone .mo.lchato,-

Dpiata .ex . confervis falviz, anthos, meliflz, .conii acor, ennlz, aromat. ro-
*• fat. major, mithrid. yetere, hieme potiljimum .eu» l^rupo de ftcechade . Pur¬
ganda auris aurifcalpio.

M-.N O T A T I O N E S,
im tinnitus fit fere incurthiru , nrmjKe vote fitageiu.
efie pntant ^uidim Morem ili^Hem indicere,

fi indicere fitim fit _

T irindilis ingiemo hifiUcone at ilio vim fippiratoriim mSo illitis, - eli^ii
fippiratio moliendi, iti enim fit, it iifcedendi ^adem kge 0- ratione mate¬
ria coliioneipfi ohfe^ientior reddita, ftsras primpat egrorum commodo maximo,
i. Qiibifdam non placet injeUio oleornm in ares, tim ijiia ratione vifco-,
famtira eiSrant, tim cjiia fdrdes , fi qa forinfecit inciderint rationevifeo.
fi olei facile medio in meam inherefeant , inde novi mali nova occafio.

3. Oiim infraaiofi fint ares, infiSa liquaris convenientis guttula non
fatis efie potetl, fed potius implenda e(l auris, d ' '

C O N

ILIUM XXXII.

- . ,.o, fyncope, & cardialgia.

AP fextum Calend.. Aprilis Dominus Coronzus deliquio animi correptas
fere exanimatos eft. Adjutus, parumper vires & corpus relumlit, do¬
mum redux fedtos eft “fss»?. Aliquid lethargicum ominabamur, telles mar,
cor quidam animi, corporis torpor, inexpugnabilis Ibpor, molis corporis qua¬
li quallatio, nec niS punSus aut vellicatos ftnlim) probabat ruperftitero fei* '

hebetiorem, deliria fugacia, li morbus inveteraflet typhomania fuiffet, fenfus
caloris inlignis maxime in fronte, & qua plexus retiformis latet, aderat. Et
jd maxime lethargum przla^ebat, plus periculi quam l^i aderat nffii quod
narrabant zgrum aliquid limile olim paffum fed non tam terrificum i id ali-

£ r B' E R T E R f - 1 U S"

^■antiiin -nos iblabatur. Nam' iecuriis fadie in iis aliquis effe debet q’ua:' fintf
fericulo- evafit. Parum' tamen' Ipei' erat,- maxime- quia morbi cerebri de api¬
cibus artis funtj' nam- levif caula' fepe gravem rnc^um' promovet, effeftus'
caulam fuperac, idque' quia pars princ^s' Sc fcnfus- Icaturigo i' deinde in’
biguo' ver&bamur', an‘ reficieudus t^iim", an ptirg^duS' &■ extenuandus j
t'alerat’ inediam jejurrasV etiam" die? integri, at defei9:u' alimenti' Ipiritus ard
bilis luavi alimento^ carens' efferatur',' & fuo' fero ( quod" frenu'm- eft' ) defi
tur, & vcntricurus inanis' alitfndc' mendicae' alimentum, led fepe' infelix
colliquatiotiem', hinc- malorumUIias’ , fyncopseV Ipafmi,- cardialgisr. In d:
hoc vicir lententia' de repurgahdb‘,''& a capite' revellendo- qiium' &' ple
ix’ fele 'figha proderent:' metus' airoquf eratf, aut' lirialeos' cerebri' aut' Tpba
aut ihorbr attoniti qufem^ liepe phlbgofis' in' cerebro'- fecit' in’ parbxylmo &
tira’ ( quod miriim )' pfilebbtdnilara' Saenter' non’ tulit', medicamenta' fecilc
quod medicis facile negotium' fecelfit,- eft' admirabilis cerebri',- &’ valbrum'
ih inarqu^itate Qualitas, medulla ’ ejus' gliitinofe, ^gida , humida.; X

. fidiores' ei'aB'oratbYpiritu' & teniri' TangUineque’ curant, hinc' ^uhf cereb
frigidum aereni impenfe’ calidum aquare. Quid' hoc' eft' 2 in hoc' quippe
tih-x’ ars &' Ibllertia fe probat . Glurinofe liibftantia' iibpedit' quo’ minus
arefeat,' aut’ marcefeat ,* deflagret & a»«x«w' patiatur.' Quod contingeret' o!
liduas cogitationes ,- ftiidia' qUihque fenfuum juges a^onesi Unde qi
Cerebrum' eft' liccius 8i' defoecatitisV pauUo' prudentiores flunt", IM id boni
Va'' mercedi' cbm'peiifetur'.' teftes' homines' aceriimi- ingenfi- qiiibus' fecet nio
nOn' pepercit',-' &' quum' cdidentiuht’ natura glutinbla" frigida cerebri' &' art
tum' calor , in ifta' inaquali aqu^it'ate‘ felicitas' adibnubi' relucet. Ulii reme¬
diorum' redudia' hac' temp'crics c^bri' &' meatuum' cerebri' rib^rtas, unde Ipi-
ritus',’ fuos motus' & meatus habent' ( quiim' cerebrum' vel ut mens,' -vel ut
corpus- laboret-) agrum' aufpicato' a' periculo' liberavit', & clara' conjugi deli-
de'ratum reftkuit';,» hac' afU’ me ordinario' M‘. &' confuiibus' D: Marefebtio,-

iilartino',- Seguynd'^- • ,

. A N\N d'- T A f I 6 .

^ 1, eferebrum gfafidfi/a efi fluxibus opporttixa' Gal. cap.- Itb. de Ptif-
flone'. At' Quomodo- e'xcrementis' fefaci^^ literet\ docet' H'ipp. Ub. de Glandulis t.-

c. O' N S f L- I u xxrxili:

£e' puella- efUam ch' terriflea fjmptomata vel pojfefani- vel' oifefam ejfe pu-
tabanty ^uafi de' 'cinfu numere- diceretur . .

TTAM- ante prbpbfuimus' puellam',- qua' ex quo'* nata’ eft' erat ^

J naufeabunda; &’ tamen' nec' enim' revomebat', ^ maxime naufea-
bat' circa' qubltfem cibos, virgo de qua' hoc' loco , patKemata^ habebat melan¬
cholica',' & inter' cet^' uhiim' fuit' ihii^idum', quum ea' tbcam' fe Deb vovif.
feV,- &- cbh'feraftet', tameh ihMpfe' communione' qiiuni; Chrifti' corpus', tam-
qUam'' Deus' ipfe' vi SacMmenti' lumendus efl^d,- non.' poterat fuihere &' iiti '.
NaUfeabunda;' erat dt Alii putabant’ id fieri’ quod in pMe

corpus' CHrifti; cqridheretur’,' id- eniin peciiUmre bbfervatum' eft ic ea / quod' pa¬
nem S^vpei &■ fecrum', &’ non laoum’ lumere nbri^ pbteracV

Uftti ?- 1 ?' it“fy ? Kii Ul?

'S-.'3?3rr,4-S3-'-SSJ8g-5ao

ANNO-

LIBER. TE R-T I U S.

A N . N O T A X I O.

I. Luts vencrea^ ftruntA.i ekpbas a/i^uid hahent cogfiatum &. evyyitU y tres
has hydras ums alexic acos. Hercules , hydrargyrofis-vincit & opprimis , , Stru¬
mas autem fanat profufa per os maligna pituita tyua in capite redundabat ,
illincque in fuhjecia; partes delahens illarum eaufa fuerat , Mercurius enim
quum Jit frigidus & humidus impendio fupra omnia medicamenta calidorum
humorum fervorem obtundit » furorem O impetum coercet » ficcitatem tempe¬
rati malignitatem , cohibet i calida &-ficca- vifcera ita humellat ut hilis in po-
fterum minimum colligant . Dolores, calidos per fe mitigat , frigidos ex acd-
dentii purgatoria fcilicet vi in alvjtm deturbans , vel in os regerens , fcirrhos
emollit & refohit ratione humiditatis tenuitati partiunc con)unEia . At vero

lam albam feu cmkfiem aut fublimatum dulcem ;■ non crudus & minime \r&-
paratus f qui plumbi fi^ infiar, partibus quibus, adharet , paralyfim inducit ,
ventriculum kdit » intefiina diris cruciatibus torquet , corpus fubtumidum &,
i-l^vufw Yedd.it , gravijjimaque fymptoma^a invehit . Ille autem paratur ex hy-

ligneo , .fimul agitatione diuturna commixtis & tritis adeo ut nulla hydrarg,
crudi bulla fuperfit , quibus peragis , mafa in matratio colli longi collocatur^
& igne cineritio > per- 6. horas circiter fuhlimatur exfiin^o igne , Mercurius
fublimatus jummitati va/is ddhprens expipitur a facibus » & fuligine venenata
feparatur^ qui fi gufianti dulcis non percipiatur , aut ulceri for dido adhibitus
efcharam facere deprehendatur, eodem apparatu iterum edulcandus 'ed . Sk
dulcatus hydrarg. exhibetur quum morbi cacoethia & pervicacia id praftdii ge¬
nus expofiulat forma boli aut piluL cum pilulis cocciis troch. alhandal. extraa.

. fcamm. Aloes, puh rhei. fenna diapheen. crafi. confea. hamech. &c: qua vim
ejus, languidam. & ignavam irritant quibus admifcentur fpica cinnam. ambra,
Mofchus , fed_ potijftmum folia auri aut ejus fcobs , feu limatura , mhil enim
efi quod 'argentum vivum avidius imhtbat quam aurum , atque ita^ illud per

purgat , fordes expuit , crebro jaBatu fiBilthus in vafis , & qu& inaurantur

hydr. intercedente , aurum pertinaeiffime retinent metallaque omnia hydrarg^
fupernatare ohfervamtss, ut aqua ligna, prater aurum quod unum ad fe ra¬
pit. At fi ptyalifmum provocare expedit, hydrarg, fine purgantibus exhibetur.

.C O N- S i’l ,1 :U M XXXV., .

-- De Fluore muliebri & muliere cacheaica.

AGitur de gravi lyxnptbmatc tertii generis in excretis , excreta auc toto
• genere fiint contra naturam ^ auc juvant, ut h^morrhois. Quod excer¬
nitur , quamdiu, quomodo, unde, confideracur locus a quo in quem. Tri¬
bus de caufis f>h hic . muliebris curatu cft . difficilis. , . primo 'quod -inveteratus
jam^ habitum contraxit j deinde per fe, quia: jain iri. utero labes contrada eft,

fum excretum eft: deinde morbi & uteri & in utero funt difficiles & per fc,
& quia ali« parces in eum fe exonerant . Accedit quod ex Hipp.^ uterus fit ple-

CONSILIORUM MEDICINALIUM,

. . et & placeat iis uti, fiat balneum domi , additis adftrin^ntibus

& alumine, prslertim recipiatfumum ex pulvere conveniente per infundibulum
Clyfteres apprime conferent.

Pedaria non acria ad robur uteri detergendo & ficcando . ~

Hac. decreta confulibus D. M. J. Altino , 1. Martino , Seguyno , DoiSotii
bus medicis & J. Guillemeau Chirurgo Parifienfi & Regio , K a me in or¬
dinem redafta.

A NN-O T AXIONES.

I. Vterus Mpp. dicitur pienus MtraSt humiditatif, txmen apud Gtden.qiu
Uc preveemt , minus sulidu tde dehent quia ( ait ) mamma attrahunt , qua
menfes cient calidiora funt, quia uterus non attrahit, ait Galenas . '
i. Plinius cap. Z4. lih. it. t
asm pro- anima afperitas du/cioi

laforixa impetus cito mollitur. In eadem (ementia eH etiam Seneca iit. i. de ira, (e-
quari. nes diffeiles , & queruli funt , ut agri & conva&fcemes , & quorum aut iajp-
Itcm' il- tudine aut detrallione [anguinis exhaufius efi calor, in eadem caufa. funt 'fui
W?»e rabidi & quibus exfangue corpus efi , maUgneque 'alitur & deficit .

C Q N S-I L I U M XXXVI. :

narosen- De fputo cruento, proTheJaurario.

jiciuMt . ^4 jindream LaKrentinm Archiatrum Hetirici ly. GallUNavarra Regis.

AGcbatur de cruento fputo in Thefaurario 5 hic hypochondriacus , inrian-
cholicus & cacochymus laborabai:, -quo tempore maligni morbi vagar
* --- f . invadebancj hmc ambigui er - —

da^ fi ir

is eft ? fi

moras furfum , 1

metus efle debet . Hippocrates inclinationes &
nguinis etiam ad partes thoracicas minus formidabiles in
It, levi de caufa fanguinem excernunt ob liaturam fiato-
lentam : flacuofi fiunt hsmoptoici exiguo • incommodo , pterygodecs fiunt hs-
' moptoici, quiafiatuefi. item excretio per fuperiora etiam a. liene per ventri-
1 culum fupplet vices harmorrhoidum / procedunt dolores ad hypochondria 'j ta- -
Jc genus cxcretionis: & revera talis arger brevi feliciter cft liberatus , & b<^'
na de ejus faluce concepta fpes nos non fefellit.

Sed defiderafti D. Archiater Ipcum illum Hipp. de fecuritate excredonisfan-
, atrabilariis, qui levaret -metum quadam-tenus, sgrotantis de

& dum le ad difeendum pauperem credidit, ad docendum -fe locupletem ;feciE>
n le dilcere volentem eft lumen ad confummatam’ rerum cognitic^
nulla de re dubitant» Ibli.fepiunc» philautia eos tranfyerlbs agit^

.chamzp. .rofis , radice gentiana:^ confolidE, & iridisiiQrentina: i ijaccis Jauri &
juniperi .: .adde /emen jefeleos , jupinum , .fteniculum , Jimacuram jGuajaci , iac
.afiijarj di non prolit abftincatur . . ..

'• Tabella: djajreos, diatrag.drigidi Eka.Tabella: Ek^:- triafintalirumRhabMb,;
addito croco rnartis, .redeat ad agnas naturales fi malum .contra remedia no-,
lira rebejiarit ut fiiperius & fuperbius . Eaa&a yit* kx noii eft neceflarir,
tamen prudens .& certa prodeft, gula iabotant renes, U #ftablccflus.aliguayj.

,C O JSI .S:.I E I U M XXXVW. . .

. Zk ahfceffii renis 0- uteri prelapfu .

ABfceflus renis laborabat D. Bourgeois, .comes .erat illas multorum fympio.,
maton: doknda juit (irjyaiaK tam fevorum malorum exiguam fpem fi-
- jutis adferens, eaten.uabatur malum, .eludebatur, non domabatur , jicet .coUata
. /uerint confilia, yix l^s aljqua reftat, terret ulcus renum, hinctsconomise na-
ruralis eoncuflSo. .Renibus magnus eft confcnfus pum ore yentriculi. Hinc ili*
jacryma: , erat .caebeffica , cachexia magis terretquam cacochymia . .Efec iU^
parturiit : partibus contraSa labes ob ferum putre & paupettatem'Ca-

loris naturalis, ^ tumor partium terrificus eft, S: hydropis minax, caa-
Iblatut tantillum , quod fit fugax .& non conftitit, eftC ut ait Hippo-) aliqua -

dropem adferens jnclufo Ipiritu, quod exemplo vafis liquo.re pkni patet, quem
Ipiritus intercludit, & jicet yas inclines ore prorio .btfit .fuigultus, non eflnit,

.fic Hipp- philo&phatur. . , t

turinief Summa fixc .confiln, purgetur blande. A fcammoniatis abftineatut , Ijrupiis’
rola. cum agarico yalet i aut ^ j- .mechoacan in vino infundatur aut feminis
ebuli tantumdem , ad uterum prolapfum irriguum ichore peffulus confert ex
.fubere, cera, pulyere antberjr aut rolarum nuce cupteflj ligno rhpdio. •
Adftringens emplaftrnm ad lumbos , modo non jmpedjat curium, menfium,
jmtus partium tumidarum ex. roborantibus calorem naturalem chalaftiti .
.difeutientibus, cataplafinata ex ferinis, hordei lentiumcoSis in oxymeUte com-
tuf. muni & pauco feyllitico.

ifea». Litus' ex oleo irino, yulpino pulvere .ireos, addito aut vino albo aut aqua

, yir?-, ■

DiSeratur uuis aquarum naturalium donec aeris incommoda ?c contumelii .
mitefeant, & fpes fit earum tranfitus perambages, dcvolumina corporis; fiab . '
nea naturalia cmidiora conferent , leucophlegmatis , de ' pytofico fumus anxij
quid confulamus, nifi .calor naturalis fit, vegetus, verenda cftgangra:na, qui'
in pari afieftu fiepe contingit, diffuadet id matimelon^itudo morbi, unde per'-'
traducem tanta malo,rum propagatio differatur , donec lares patrios revifirit ,
pulvis digeftivus aut aromaticum rofetum yalet , eflentia anifi aut catycphilo.
,rnm fulpeaior eft,- - • :

rfiab. i^po de cichorio <^pofeo a & de linuMiifaas-.

Diatrag. ftigidi tabellati 5- !• £ pilularum albatum 3.ii.' iiij. gl)*?.
TaiclU . 3 i. C conlcrvx ungui, cabalt. & ro&uni"aa. f 'f. facchari candi, cortids. ci.
trii conditi an. cumrfeceharo. ia aquatoJaruu» (blutu, tauttaWatufuales.

i. prerfh. tienes mdgn

iiWti^nidU ulcera hahent &mgrA
fe^us i qaem i mn fe&

iSaxiM vocati Plinius Okiem c&nfUiidit ffohfacacenf cuni fceJotyrhe , ^uam

^aquarum locorum trdm Rbemmin (jermania fier.i Mcit. £// enim fc^tot

proprie paralyfis quadam fpectes i qua qui labor am recle tncedete nequeum
nunc in lavam » nunc .itt dextram contorquent corpm o}t partium inferiorum

. 1, pAilopus Mercurium-i Svimnimixtum appellat yattque duo tffein nr

. .natura qui. iHi admirationem pariuni. i magnetem nimirum -dt hydrargyru.
ex. quo quidem poffumus o^endere returreHiodem t nam in cineres convertit

' £ I B &R- T-E R m U S. :

'consilium 'xtix;

fn ikvene meUncholico cujks mentem uuervr perculit & de fue Ifutu dimemti
'\Jl&ae ratio humeSans & refrigerans prkfoipta. Balnea, lac afins, ferum
V laSis cum eufrafia & bugloflb.. Purgatio ex vfinna, fyrupo de pomis,
cum herbis . fplenicis, YCiiie .fefiio brachiL& capitis, item laphens, hirudinum
uftts. Pyrotica internis tibiis, aquz Pugenfes , feri laftis ulhs frequens, hor-
deata , elkborifmus malo rebeltote eligatur j elleborus niger qui floret circa
'finem. Decembris flore purpureo,.. aut dentur grana 'oao^ extrafli ellebori ni¬
gri,. hiense purgetur modo 'pilulis ante , cibum-, modo pauflo .validioribus.-
. Moderatus. viSos, colloquia amicorum blanda, & amica, nihil moleftum
aut quod, iram provocet, dicendum, Iseta omnia 'i Acerba -orniria aut triftia

paullo, indulgentius fiveadum, ut frrontem contrahat. nullo modo, fed apei»

Amicis colloquiis coniblandus., ilevandus,.demulccndus.

Mufica, ludus amicus dt-fecilis , blanda eaercitadoc ■ ■ - ■ ■

Medicamenta blanda cum granis. Kermes. niii forte res tandem ( ut.difium^
eft, ) ellebotifmum requirat. Secus pomorum valet, cslaries decurtanda .
ANNOTATIONES.

i . Ce/eiratur hic verfus apud Greces,- qui citutur a Pluturcho apttd Apelliti
bnium^ ^retq animo medicus 'e$. . cratio i ' fiquidem ,

ut Inquit ftpiexs BeUraus, firmo moMs fr ungit iram ; huc 'aUuJa Horatius in
EpiJioUs^.- ' , ■

Smt verha & sicces quiius hunc lenire delerem . . : -

Pojfis, & magnam tnerhi depellere partem
Sed ut in corporum morbis pro ratione valetudinis alia atque aia adhibentur
prafidia, itidem in - animi malis non eadem adhibenda eii cratio ,.fid interim
dilftmHlandumt interim acrius ]urgqndum , non-aumquam '-blandius mo-nendutre
Juxta- Paulli monitum , argue , <Sfec-ra , inc-repa . . .

. f Antiquitus eSebori plurimus ufusfuit ad, levanda mentis & capitis vitia,
hinc natum Adag. apud Arifioph. in Hefpis trlb'. l&l^ofOy , quo dtSo Jignificat in-
fanire quempiamj &, las.Sepifov , infanire eff Gr. Duo ellebori genera Diofi. ifi
4. album & nigrum , .quod alii eiitomon , alii polyrrirjm. ,• alii melampodiom
vocant.: albo, vomitiones cie-ntur , nigro alvus inferirr diluitur , utriufque peri-
cAofa fumtio. Ita. tamen olim frequenti in ufu fuit ut ad pe-rvidenda acrius
qua 'commentabantur fiudlorum. gratia fapius Jumfi-rini : pc legimus ;apud Geli,
-cap. .15. /ik 17. Carneadem Academicum feripturum adverfus Stoici Zenonis
libros , fuperiora corporis elleboro pnrgavjffe, ne quid ex corruptis in Bomacho
humoribus ad domicilia ufque a-nimi redundaretx, Cr confiamia-m vigoremque
mentis Ubefaceret, tanta cura tantoque apparatu vir ingenio prafia-nti. ad re.
felienda qua JcHpferat Zeno s aggreffus .;Co-npat ta-men purgationem ex eilAoro
_ difficilem -effe ierKorifque plenam , nec adhibendam nip quum pervicacioris mor¬
bi necefpias' expopulat , nec aliis cejfit -remediis ■, bilem enim atram, deinde. fa-
vatnauque cn^am.pitHitam detrahit in alvum, . non. e vifceribus modo fed

i!i!l

•>' LI BE R':T E RT:I U S. ;

. tJt ffiilans «riria redpiatar vaie commodo, paratitur barla aut' vas e

» candido albo, cum impolita ibongi

A N N O i ii
I. Qaihin luluutiter lupis detr/sUsts t/l .

fet-

w {Atis, <

T I O...

ssec in ipf* feUiine pitiersiia i
hxftict mea., ipuoi fit, -vel^mt
alujm . Ah infcnmre parte alvum
, . , iterhatumem excitat perturiatio

, amem ita^julnus-vefica wflillum irritat. At itt exhibitlcne cathartlcerum

re, tjms vel impedire, vel reprimere non parum efi. Aqua hordei qir jujep,
rofatum in ufu frequenti efe debet. De clyfieribm unum mtandum efi i qui
{unt blandiores fepe ignavi efi inutiles fubfifiUnt, efi preter hoc quod inutiles
funt, (edunt fepe & vulnus efficiunt deterius, ideo acriufculi Junt fubpeiendi,
attemperanda tamen res efi, praenotura agri, proque irnefiinorum fenfu pU

O, N S I L I U; M LI.
n> faciei pAlore, et fymptoma s ly oihtt i> ei
u pullo farto cc

TN , - , -

X thoj.bagloff. borag. bipinella, endivia, portuL floribus geniftz, capparibus,
pomo de carpendulo., coletur pullus, exprimatur ultii,

Hydromeli. paratum cum radicis filicis, chiote ligno rhodio, ebore ad

| C coque -in iydromditis libris quatuor per . duas horas ad confumtionem
tix' partis, adde flores genifta: fub finem, cichorii, bugloff. violar. aceti ^iiij/si,,y„
cola , aroraatiM eirinam. & fantalo cap. -mine per dies duodecim . *«e-

■ Inter cetera tinSura rolacea & prterubra valet. dromeh .

iifi Foliorum lenme gvj- lantali citfini 3 j- aqux bugloffi , pomorum dwBmgatio,
carpeni an. ^ iiij. lucci limonum f j, macera per horas duodecim , exprime ,
adde lucci pomorum |j. facchari violati .^iij agita cum albumine ovi, utatur
eo decdclo ppft jufculum; .

Aquarum fumarizv bugloili, pomorum, ejeho, an. B, f.: fucci limonum
f vi. adde f j. .Riab. ad partem infufi lucci rof. pallidarum ^iiij. cum fac- ’
charo, fiat fyrupus.

iy. Aloes. in aqua cichorii ad, ignem beatae Maria: folutz, & poft ad
' * ' ■ ’ ■ - '■ 'i. fcliiti per fetaceum

- L I B E R. T E R T I U S. . jn

Diatrhod. abbatis, deaaarinm de gummis, pafta regia. ■

Hsc icripta coUata -foiteritia M. Jacobi Guillemeau Chirurgi Regii.

ANNOTATIONES.

r. QiamtiKt de Gonorrhee agitur, lim venerea, & ijUi (certatoruiit ed
flagellum, fed de quodam femiuit effluvio naturali & tamen morhofo , unum

ferri, unde- corpora vieta & flaccidiora Jiunt i animus mheciiifor , nec omit¬
ti dehet nominis eunuchi etymologia 5 nomen ipfum vidstur ridiculum , quia
homo quaji effeminatur i tamen traxit originem vel dith fSit hm \ a leElo» cui
cufiodes eunuchi erant ad tuendam conjugam afflitatem, & quia diligentiores
erant & ohfervantiores£qui& pudici t. quam famuk-. vel dicitur eunuchus quaff
IU quaji magis mente conffet, oh negle^um vc . ’ • '' -

antiquis, quafi e

m feu i:

. Tiberius fui temporis medicos fugillabat\ qui Surrentinum vinum lauda* -
'oh tenuitatem faluhritatemque , quum tamen acidiufcuhm foret , & gem
acetum effe dicebat-, Claudius Juccefor nobilem vappam vocabat , t

CONSILIUM LV.

De febre affidua cum gravibus fymptomatis ,

D Omina Myron Britanni* incola ihcidic in gravem morbum» ideft ih febrem.

continuam cum ^avibus fymptomatis , maxime quia habet hypochon¬
driacum aliquid ab. intemperie ingenita: acceflerunt» & caufat extern* de qui¬
bus dicam . Tria videntur gravem morbum intuliffe» cui febris lenta & qua(i
hcftica.fucceilic xasa? hstylnot» .-Wimum natura &,ingenium morborum graf.
fantiam, qui raiarBa; funt, a fero maligno, putri, ob prsgrdTa temporaqu*
fuam temperiem non retinuerunt, hinc fetura fymptomaton feceifens negotium
medicis, & *gros in metuna delperationis femulam conjiciens .

Secundum j timor ob naufragii periculum in cymba: Recens erat nupta ,
confecerat multa itinera di^endio fanitatis dubia & ancipiti vita.

Tertium, 'natura *gr* a me fatis cognit*, temperamenpuin biliofius quam ,
natura fexui ferat, hinc hypochondriaca, hinc vetus de liene querelas mulie¬
res calidiore temperamento aftiid* fiint valetudinis, non dederat*, hinc' Ari-
ftoteies: melancholici perpetuo mediciiwm appetunt.

Fruftra accufatur uterus, ut male fit in omnibus morbis mulierum ( quam¬
quam id non fit negligendum ) nupfit nuper *gra, & ’
fruftra darentur hyfterica remedia, ut qu* nimium caifa
fcerum *ftum , hypochondriacamque intemperiem , multoi
rem. C^od Hippocrates dicat uterum morborum muliebrium caulam
telligi debet quatenus muliebris per fympathiam, aut

- 8: l^vo meliore judicio hypochondriaca fymptomata redolent ]

ic & augeant vi

>^lancholici ab aduftione non funt vehementer purgandi , quum mriancho- .E;
lici dicantur, non tam ii qui focco 'melancholico abundant quam qui parti-
bus Iblidis .tales funt, eft follertis medici id diftinguere, nocet unum pro al-
tero fuppone^ ob remedia hyfterica, non negligatur diftindio & examen , no-,.*
SMonii bptr. Tom. lll. X va e!l /

L I B E R' T E B. T I \T S. 315

ilit rhabaib. fenna, agaricus, fyrufus byzant. ro/ar. pallidar. faccus, aat de- saic n
coAum, flovuoi perOci *. < ras tlci

. Loco fyrupl fiat .opiata, ex .decodtp fimili & laxantibus, addendo confervam
violaram, bugloC nenuph. .meliiT$ , beccnic$. corticem cicrii, cum pulvere fer-
Imparilis , chinat, diarhodone abbatis, addendoduas fabellas de luccorpferam,

Decodum fudorificum blandum.

Cucurbitula feapulis: hirudines temporibus: Emplaftrum de betonica capiti.

Hora fomni conferva: cephalica: mediocres non calfacientes, errhina ex riou
calidis conferent qua blande feum mucofum e capite elidant.

Foris quadrantia ceronea, cataplafinata ex ferina lentium, orobi, febarum,'
coda in hydromelite , addita thcrebinthina, emplallrum divinum , divinum ef-
ledum, & officium praftabit.

Potui domefiico vino, aut aqua addatur ferfeparilla, aut china.

, A N_N O T A T.I.O N E .S.

r. Iti ufn fr/himmm cmfime uttndxm (fl , pve utendi tempus.^

panicuUre & unieier^aie confideres , five materiam. .De tempore ^md duplex

Ht finguUt diebus,^ aut mane, aut^ pefperU vejperi m

■0 tempore , vesperi inutile ejfie poterit a cosna ; m,
•s efi: materia, nefpere rebellis-, fero eraf a, per eru
m, crajfx fit enim Uvis, &. aqualis , fio minore m

iafum

ufuie/.

fpiritus

i calefah

5 ^ ^

dex & fg-numi quiefieme corpore meat
•a efi corpus pra labere attemsantur & e:

. £te tempore particulari dlBum ed, de tsniverfah' dicendum . Atia errhina vsrfitate
ifiatis tempore, ada autumni , ada hiemis ufui ejfie debent ; in materia ferettmforu
peccatur , fere enim omnia ex herbis calidis & ficcis parantur , ut hyjfiopi ^vanaers.
mayrr. dach. anagall.cui pofirema vis ined maxime deterforia, deficcatoria

facile , oh ficcitatem quamdam & caliditatem qua inefi in capite , id genus
fiunt biUofi, melanch. atrabilarii , qui curis xi- fiollicitudine a-aimum exercent -

Ideo Bipp. }.Acut. dicebat balneo nares humefice-re , ficque 0
fisso blando calore et halitu humido partes sflas tepefacient ; de tndpram
gillo in aqua multa macerato fici hoc potefi , quod tuto ufiurpaur a no
Usi tutius beta, et anagall. fiuccus, hjd-romeli. ad deterg. et humeei. con

C O N S 1 L 1 U . M LX.

Ad Ardorem , et -reliquias antiqua Go-nor-rhaia .
pgitatur de ifto fluxu non omnino fiftendo, fed moderando, m id pfs-

feripta vidus
, Confeltus nfos' ,emulfionis e:
, . fiai/onii Oper. Tom: Ut.

extradus, aut toftus vino, aut aqua vies madefadus . Cettiis admovet cerain
'Ctim: reiina, ammon. Galb. affium, mei, finagi cum nucibus 5 Oxalis fumta^ ,
& admota cum allio & fermento prodfeft ; ne lavetur' ulcus aqua Ibla , alio,
qui decreto omnium eft incurabile^ sger injiciendus in aquam , ut cogaturbi-
, berc, vino cam fale, aut muria ablui poteft ulciis . Theriaca Tumta , ^mo¬
ta, & quia sger adiferar aquas marinas, & rubor inlolens apparebat in
’ -cie, fanguis detrahatur ex utraque bafiJica> lotio feciei valet cum hOe afini»

: no & anagallide: bis in- hebdomada blande purgetur decodo fenns ,' ex bi-
pinella', feordio, ei^fia & bugloflb. - - • ^

Jus bipinelis & aceto& cum vino albo pauco alexiterium eft, pugiBus ma¬
deat in vino , opiats ufus ,* conferva cum pulvere cancrorum fluvialium, aut
eorum pulvis cum vino albo per multos dies ore fumtus.

SudoriUcum blandum ufui eife poteft cum aqua feabiofe, bipindls^, ul-
niarisj&-theriacali, itnpofitis laenis aqua plenis, prsmiiS remediis fequ. de .

balneo controverfia efle 'debet.

- Ij» Meliff. oxai' bipin. feabio^ feord: an. p.
- 5 fiil* lenn. % f. caryophyHo 5 fiat' deco^-.
cinn. in colatura dilT. fyrup. roH. pall. f j.

femen, ocyml, & cardui an.
t quainfonde tbei eled ^iii;.
Dn£ hamech. B iiij; fiatpocus*

CON^SILIORUM MEDICINALIHM

a ipfius habitus ^ corporis. Ante paucos

ac dUapfa apparet, & abeo tempofemor^

Hippocratis, conducit ad iapientiam, ut minime carnofi imt :Iiomines , nam ad
carnis ardoris inflammatio confequitur , quum aptem ^id tale accidft

twnam £|/ee# in iis quibus zftuant vifcera , & qur in . album hypochondriacd-'
rura referuntur , procurandam effe , nam in his poft maciem cft qoaff
fanitatis terminus. & ad bene de jegro forandum flgnum : immo ad morum
luavitatem valet, id declaravit Carfar qui minus metuebat a Dolabella &An-
^£»err tonio, utroque elegante fucculento & florido 3 quam a. CaUTo & Bruto mscf-
fubtriftibus & ftrigofloribus . Itaque id dare operam oportet in argK
* noftta ut elifis, ff fieri poffit , fibris affedionis- hypochondriaca qua fallo cre.
paralylros rudimenta, dolores, inflammationes & railletadia ^ia lufcit^
fitcctilen- xii prima «2?/« rcftituarur . Id fiet idonea vidus lege, purgatiuncufis Tapius
repetitis, phlebotomia parca manu celebrata, clyrmatis refrig. hordcads cmul-
fionibus addito fcmU pap. albi, balneis, lade afina.

ANNO T.A T I O.^ ES--.

I. Sfc apud Comicum irr Andr. ohfietrix dicit 3 date hihtre quod ]sjfi3

l. VhJn maxiL mtaxdum deZltlchoScis quod maxime hakuda Jit ra^
tio adufiionisy & cahrU adurcTitis propterea non fimpTiciter calor confideran-

plumhum & cerufa maAmum auxilium adferum , Q^U quoniam eji vu
rus quoddam )uvUunr cum adujiieme, quod foktre, plumbagine , cerula , plen-
tagine, emertdahik ejt 3 ceteris impendio magis irritatur & feratur.

5. Melancholici pinguefaciendi futit , aUo^ui.eorxm humores ferociunt magis, .
dulcedo ettim alimenti temperat & fuaviot es mitiorefque reddit humores 3 con¬
tra quia melancholici perpetuo conqueruntur moledumque rei cu ')ufpiam fenfum
habent, putant extenuatione 3 purgatione 3 /Ibi opit non nihii pojfe adfeni ',^4^
hThltus. contra ft, nec enim tam quantitas- humorum molefia effe fotet , immobeneha-
celeri hent HH quum 'compararunt 3 dummodo mn impediat difflatum

melansh. fuliginum 3 qu& etiammm in talibus vifcerihut generantur : nil itaque tam no-
‘ptm fames, Aiilimrma, exsesUaiio,' & fs in aUs extematieirm
“ly^f^provccet mnlio magis ia meUnchencis ^ conftlixm ei Bipp. dum htptitur de tis
iaiftdiat. quibus afpera arteria exulcerata eflob acret fluxiones , & tufis jugis eli ptr-
Hiff.ltb.mplejha, Hudium carafue ef e debet, ut ii rtficiamar &tpiam crafif mi fiant. r
dtdia, denitjue neceffum efl ut idem hic camingat ijuod arboribus ^ua ajlatis ini/ip ii
ferendos, funros afius umbram f?pi exfoliis & pampinif comparare fitlent , nam
taSa corpcr a Jtmilia fune arboribus ftt in regione arida & ftticulofa nafle^
rur, ait rhemiffius.

^OH-

perpetuo obti

'CONSItlORUM MEDICINALtUM

verberantur, hinc reperimus verum illud Hippocj,
s , divitiarum , aut bonorum corporis nulla eft uti-

feram, { idcft. intemperies & qus' ab ipfo funt fata ) mutare difficilliinum ;
non transformantur , corriguntur quidem . Et mirum quum veteres calidz in-,
temperies, statis flexu & fluxu curentur, aut minuantur per Hippocratem,,:

mulier veritatem illius oraculi Hippocratici non perfentilcat , maxi-.
quum in vidtus ratione non peccet, prtetcr intemp. edam malam. par-!
tium tuathefim, atque acciifare licet, tot fymptomatum caufam. CoK^

rigenda: ergo intemperiei conveniet ,ufus ijrupi ex fucco plantaginis utriufque,.'. •
acetofe, lamii, addito nenupb. ex juleb. rofato, ut molefUas ^oris adurentir
'& hsmorrhoidum devitet. Pomario utatur, opiata laxativa, qualis poft de.'!
fcribetur: clyfteribus ex firo lafiis addito butyro, p!u.mbeato, qualitas enim!
plumbi -hic apprime confert, vel injicientur hordeata, vel aqus refeigerantes.
cum mucaginibus, utetur etnuliionibus , item pafta {in formam malfe panis,)
’:men papaveris: in. calore ifto.& phlogofi conferunt glu-
:um fuo lentore domant & temperant . ut de glycytrhU
Immo eft deliberatum num litus ad lumbos ex hydtat-

^Caflla valebit, quamquam in ardore renum Rondeletius ( nefeio quo mo-
io ) caflia interdicit, quia ait , calfecit propter nonnullam quam .ia

le habet caliditatem.
i» Sed & ob ulcus vet
Ita Rondeletius . poft
laconici, ve! guajacino cremore

InjeSi clyfmi ex mollientibus plantag. foliis papav feminibus frig. & fejairi.'
papav. femine pfyllii cydon. coSis in fefo.la&s. Addita eft aliqua.udo clyfteri.3
f piluk de cynogloffo. .

FaQa eft opiata Iblvens ex | ij. foliorum fenn$ coSis co

ria, plantagine, bipinella, cicerbita, roftro porcino. paiT. diffolutz funt |ij.;

. callis addits. 3 vj. thamarind. mucaginis feminis pfyllii extradf. in aq. parietaft.. ,
5 vj. ufa eft ad | j. praferiptus fyrupus de papavere rubro, data quotidie .ma¬
ne de hac opiata fiquente ad quantitatem nucis .

Confer, rof. nennph. an. $ «j- raf. ebotis , cornu cervi , eleS. triafanp a%

9 ij. limatura chalibis pra:parara 3 iij. cum fyrupo de cichorio fimpl. fie,t .bgi^

annotationes. .

I. Optimum hme valere-, (ecHtidam for-mo^um ej[e: tertium haiere divitM-
«ulla fraude quejitas, ait Flate in Gergia. -

"■ j 2. In doBrina Mppec. junt me-rhi conge-mti feu connurAti, Flinie p^tren-,

'i; tales diSi, qui ut hereditates ad pofieres veniunt atque i» mancipatum, .ffAr.
ttersa pojfefionis., fic in ees morhes nen e0 longioris temperis excepti?, ■/

CON-

o N s r .

. MimhtTiXft. ilrf.

tlEER TERTIOS, 335

balnea, injectiones convenientes in veficara, aJ.dilatandam. Nam ob freqtien-
tem enixam in miflairiendo ftriflgitur ■os vefica, «mejitur id quod tenuius eft,'
remanet fant , hinc illae lacryas.

Dcco&nm fbliculomm & caffia: valet , litus blandi , ufiis hydromelitis teceii-
'tis & aqudii, ufus aqus albae, miSio finguinis, «x brachio 3c faphena. Aqus
Spadenfis ob ulcus, B fit in vefica lapis, advocandus lithotottus .

annotationes.

J. /it ttri/tis qmtHmditi» mnafum qaid, tenax & giutinelam nppitra ijiiod
metnU fm lentere ne tenaeitdte ndharefcit ita pertinaciter Minate, tit in¬
de avelli ne^tieat ■, deinde pofiijHam fandut matula propendet , & dorfum
verfuj inclinatur , ea materies 'tegitur in fe, & conglobatur & afatim acer-
matim^ue velut provolvitur. De caujfa ejus materia Jic prattr naturam genifa
plerique digladiantur : alii ad renes referant , alii ad cacochjmiam corporis eSr
(lucrem muliebrem ; alii ad celliquationem quamdam corporis, vulgus ad ca-
t arrhum ■, alii ad pravam quamdam difpo/ttionem partium omnium urinaria,
rum, arti ad ulcus foreUdius ipjius vefica, alii ad morbum vefica, alii ad hj-
perfarcolin urethra, tst effluat id quod tenuius efi, remaneat quod crafftus pra
anguBa aquaduSus, alii ad calculum in vefica contentum : immo quum caL
tulus in vefica & frequens miiluriendi defiderium , ager fe comprimit oh do-
lorem, & ita emittit id quod tenuius efi, quia compreffio efi , in conando re¬
manet craffius id quod in dies lentefcrt, & obfervarunt primarii & lithotomi
lapide in vefica contento ■diutius , non initio quum dolores excitae, & ipfa ve.

, fica agrotat, & jcetet , mucum illum natura molefium excerni , tales urinas red¬
di , donec exclufus fit-, laborat enim & agrotat vefica, & quia pars efimem.
branofa & habet aliquid «opteris, tale in ea congeritur excrementum , tum a
proprio ipfius excremento, tum ab externo-, ubi vero exclufo lapide vefica me¬
lius habet, tum nil tale generatur , quorum demonjhatio peti potefi ex -Ga¬
leno comm. ad part. 66, lib. 3. art. quum difiingutt excrementa partium, car.
nofarum ab excrementis partium fpermaticarum , maxime vero membranofa.
tum, funt enim pvffiiiu , tenacia, lenta glutinis inffar , & quum id quod
in mucofa urina apparet, non fit diffimile ei excremento quod decedite par¬
tibus fpermaticis urina ifiius mucaginofa 3 caufa neceffario adfcrlbetur morbo
ipfius vefica, agrotat autem quoties in ea lapis exfifiit . Simile quid a Per-
nelio obfer. cap. 16. de urinis & Gal. ad aph. 3. lib. 5 non videtur definire
excrementum fuperfluum , Bmlle quidem natura partis ut humor exfifiit , in
ojfe medulla , an hepate fanguis , fpumeus humor in carne pulmonum , in ar-
ticulorum compagibus humor glutinofut & in cadaveribus eerUm qui calculo in¬
terierunt vefica inventa efi plena muto , ifio fimili mucilagini extraUa ex fe¬
minibus carnofis & fueculentis .

i. De ifiefiionfitus in veficam videndum an fit uUus pmplex an cum cal¬
culo, indicatio enim alia adefi , Rondeletius ad deterfio-nem puris in . vefica
injicit guajaci decoBum . Item parat alta non pcenitenda leSionis , fi aquare-
frigerantes, aut fimilia ejiciuntur, illa refrigeratio confert ad coagmentatio¬
nem lapidis, &' ipfius vefica naturam fpermaticam ladere potefi purgato cor¬
pore, bolis potius quam potionibus utendum, remedia topica ufurpari poffunt
qua leniter ardorem reprimant, pus dbfiergant, & ulcus glutinent , in eum

T I U S.

jjS CONSILIORUM MEDICINALIUM,
tYAgnc. & drak att-Z «j- I »• /««*• pemd.^j, Jtat de-

-ceU, ad £ ij. f. adde Jacchan ^md fa^it ,fiat lyrupus ad u^um .

CONSILIUM LXX.

I>e arthritide, 'Morum dotoribur & aliis a^dBibui,
gYmptomata h$c vexant D. Deudicourt, dolor ad umbilicum, ruftus gra-

quam in anadofi , arthritis, quz fymptomaca comitatur & dolor eircum Iam¬
bos , id autem fit laepe quia melcnterium quod hic laborat , alligatur -lumbis
^ rpinas , quo fit ut afiediones -merentericas , fpin* • dolores & lumborum ,
Item & paralyl^* quedam fequantur , ut Meloduni poft • dolores colicos; con-

.Si ea fymptomata fugacia fint, bono eft,.{i flabilia, durioris,: & exitiabi¬
lis fati funt minacia: nam aut dominatum caloris contra- naturam, lignificarit &
pauprtatem nativi & partium imbecillitatem, , aut rebellem obftrudii

-mefenteriO i led notanda maxime diftjndio hoc in loco recentium ,

;aut veterum , & divifio obftrudionis Attenuativx & Oppilativiac .

■ Actenuativa eft in fenibus, in pulmone, unde dyfptioea, in nervo optico.',
unde carcitas, in urethra unde urin^ fuppreflio.

Allatus locus de 'morbo ruduofb , quem Hippocrates vSen vocat

'de morbis qui in juvenibus curantor , in fenibus immedicabiles . Item quod
iderici admodum fiatuod funt. :

Denique quum ille fit arthriticus , toiriorque morbus in dies fiat , an id
bono eft, & materia fupprimitur an imminuitur . At arthritides biliofs una
cum feneda relevantur , alioqui arthritidem ceflarc , exitio eft , & aut cpilcp-
fiarn , aut apoplexiam accerfic & quafi in locum fuum fufficit ac fubftituic,

Vifam eft laborandum efte in obftrudionis ablationem , fi ab infardu eft
bumorumJ^' A- injiciendi clyfteres , purgandum corpus, diligenter bal¬

neo utendum , fotu hypochondriaco non calfeciente .

ANNOTATIO.

t. ArgHitHf vulgo imheoilUta/ partium , ut morborum caufa & morhusfi-
pe in materia efi : tamen Galesas aliquo loco ridet eos^ qui imbecillitatem
caufam in ore perpetuo habent, quafi aut parum dicant, aut mhil: tamen ^b.
de fymptomaium 'caufis tanti facit partium imbecillitatem , ut licet nulla tnar
terU fupe-rflua affluat , febris tamen redeat , contra fentit eom. in aphorifn,-

hXti

iecilU .

■ait. Magna pa
rem, naufeam <^c,

./Spwd eundem capitis infirmi fit mentio
aquam frigidam, & alio loco cuilibet- pars ;

mCe/fus

t, figna odit p>

. Itaque vidoudum quid nomon imiocillitus pgnificot , aut aliquid
Hpii’uii'-nocidnogligondjim,nofrHlha partom natura imbecillam ina
7& medicamentis affftgamus- , immo AetraUo /anguine infifmemus • Nt
'beeillitas robur addendum fuAdef & infinuat, unde qui jape capitis d

344 CONSILIORUM MEDICINALIUM;
d ttphtr.conSitaaoni Sc animx, & corporis conftitutiohss meUores esliUant) conciliatur
enim partibus vis» robur & fVoi'« & Gal. diligenter operationes iftas anim®
& naturte diftinguit quas vocat 4»;(;«d< hfyilxg. Aquilo redditcorpus

quum pauUo poft diflblutionem explicat quam afiinrc Aufter , ait , mala cfi
ifta Auftri fiaXwis ad omne opus five 4»5cn* five (aum , credo qu'od im.
xh confundit (ftixna . fi auftrino & Iiumido tempore auditus eft ob-

tufior, id ab humeftatione eft, & ex humeSatione Siikucu (equitur , a diC
Ibtutione quadam a&ionis laeli : aiftio (iquidem eft partium (olidarum .

Sic irewloi ab auftro eft 'x'™' ■»'! xiiir» «ri. Quod, ad curationem attf
net , aliter te geras ii (it obftruSio » aliter (l humcQatio , Sc diflblutio ; cou
trariis enim oppugnatur morbus , Sc obftruflioni debentur qus au¬

tem mixta funt ex rhypticis Sc attenuantibus , & detergentia , humiditati (ic
cantia, dilfolutioai , ideft qum contendunt, ac firmant.

Ceterum imminuta auditio fymptoma eft, afiio enim. Imla eft in generi
eorum qum audiuntur: morbus eft obftru&io, hac autem aut fixa eft , au
fugax _Galeno, furcStas fit-ob humor^ quemdam in auditoriis meatibus im
paSum, Grsce Jn! rorufairSirint aUo loco, firmatos una in parte hu

'"■‘mores (pecies una fymptomatiS:/fam. naturalis partis tum humoris virtuti, pecu

rri. Ih. obAruffione aurium quidam habent olea (iiipeifta, ut qum obftruantfui
«■«.lentore, aqua: vita:, aut theriacalis^, aut ruta valent, caftoreum, oleum de te

prefium , (uccus bulbi eiculenti Sc ruta. Sc vinum album .

Qnibufdam placet in (umma obftruftione procurandam quamdam (uppura
tiontm, ut aliquid ex aure emanet, (ed habenda maxime ratio lubje^ras

Catharfis. inftkueraia ex intervalEs eaque blanda.

■ Mulier agra cui hac decernuntur remedia multis lignis- melancholica depn
-henditur, tamen mollem carnem habet, candidam, ebefulam. At qui talei
i, (, carnem habent Gale. nequaquam habent humorem melancholicum; videndum e
ne habitus exterior uos decipiat, fraudemque feciat, (ape enim exterior interii
ri non eft fimilis.

ANN.OTATIONES.

1. burium ajftUits fum famam cara praacjccaS , ac prafertim ii qnica.
delere exf^anCy ocakram qaidem deleres merhi mfcendi qaidem & p!
rimi faciendi, fed nen tanti ,paanti aarium affeSienes. Notandam enimpt
eleganter fcripftt Celfas cap. 7. lih. 6. aariam afum proximam laminAas t
- iis dedit natara, fed in aaribas .ali^tjanto- ma]as. pericalam efi, tam vit

C0K-

CONSILIORUM MEDICINALIUM

jiibus luo tetopore natura molitur aara/fugii , quam fi non confequit

opprcffiones, humor enim motus & non promotas oppreffionem facit.

X - Menftruales non fiunt fepe quiu partes funt valida: qua: totum fanguinem
Cbi , & retinent & acquirunt , & nifi pattes infirmiores reddantur & fanguis
- imbecillior non fluat ; idem fit quod in alienatione mentis a raptu , & vi fan-

n eft aeger & fanguis de confilio Aetii cSt ad deliquium.

animi detrahendus. Quod an verum fit quiftione dignum videtur; quod au¬
tem ob robur ipfius fanguinis ipfe alio transferatur , eoque aut menftrui ma-
teria pauca fit, aut nulla, patet ex Galen. &ut c contrario morbi caufa.tol-
latur , videtur ei robori (anguinis imminuendo incumbendum effe.

Sed ad therapiam pertinet quoque illud , ci;r quum recumbit in IcSo mi.
nus frequens Sc gravis dolor cft, eum aut l^et, aut deambulat amplior iit',
in leSo inflefiitur facilius corpus , & per inflexionem duo lequuntur commo.
da : unum , quod per inflexionem recalelcit venter , calefeiftus autem venterme-
lius coquit; fecundum eft, quod dum fleditur corpus , laxantur partes & fi-
nuantur, id quod exitum flatibus dare folet horum demonftratio cruendaeft
ex Ariftotele , dum quarit' cur fit melius cubare corpore inflexo quam diften-
to , ubi phyficas rationes exponit memoria non indignas . Itaque inftituta ctui.
venienti vidus lege, repurgato corpore , balneum inftituatur; vens iedio cele¬
brata e brachio ratione ipfius plethors , licet non fit fecuta maniftfta allevatio ,
nil perinde eft , iteranda tamen eft - Quafi fi quis artem medicus , is & anis
eventum prseftare lemper debeat & poflit . In arte medica licet fit perpetuum
quod fieri debet , non cft tamen perpetuum quod (equi convenit : poftmodum
. vena in malleolo tundenda eft, quo inclinet 4nguis deorfum, qui in hac vin
gjne lemper ( contra naturte morem in mulieribus) partes fuperiores appetivit.

CONSILIUM LXXX.

Pro Kotario parolytkon alitjaid potieme , aut potius laxationem

Notarius quidam colico dolore vexatus eft eoque acerbiffimo , tanta
immanitas , ut pratripuerit occafionem medendi cum methodo qus
metu majoris incommodi, fepe ad levationem doloris immittendus fiiit bal
SUhnui- celo frigidmiculo , immo , ut verbo dicam , cum temerita-te remedia rapi
tm Cilf. pitius fuerunt , humor qui id genus dolores concitabat , erat atruginofus
lis in atgri illius corpore congeri ac cumulari folet. Quare? ob iplbrum i

6;um': unum enim de eo agro notandum .cft quod & ad notitiam & iftios

tia hic locus tradiatur, maxime pertinebit. Illud veroeft, arger ifte etiamdom
profperrima fanitate fruitur( fi modo in eo /anitaseft) (blius vini Stpanisufa -
luftinetur» a carnibus, jufculis, & omnibus aliis efculentis abhorret, ad foluni
vini, & ejus generofioris & meracioris ufum confugit , hinc proventus bilis ->

■ hinc feri indomiti congeries , hinc inappetentia , augetur enim intemperies ne-
• fcio qua: in dies magis appetentiam dejiciens , calor enim acer ori ventricufi’
moltftus eft, edendi defiderium ademturus. ‘ .

Hinc fitis aflidua & rerum qu« alienam qualitatem excedentem habent»

iHHIi:-

3j8 GONSILIOR.UM medicinalium
1, Itu Melxttus capite de paralyCi etittum in paralyfi vitetur , nam f,
penetrare materias ad nervos qua non penetrarent , efi inimicum nervis
eculis-. ipjiusahufus efi caufa morti ipforum.

. J. Conjeciura hac noflra efi , ut plus fubeundo vinum f
quam foras digerat : at medicamenta hydrotica fundunt &

4. De paralyfi pofi colicum dolarem Paul. caput fcri
cap. lih. 3. & B alienius in lih. epifi. metUcatalium.

Hle.dicimus paralyfm [equi poli coRcos dolores & fub
quod FerneRus explicavit ample locis citatis .

1 1 Quod hic humor niucofus fit proprius membranarum & nervofi generis,
apparet ex principiis ipfis generationis ■, nam Bipp.lib. de carnibus docet aiia:
partes ex pingui ejfe, ut offa, alias ex glutinofo, ut membranas & nervos -
alias a [anguine ut carnes.

li Brifi. prob. y. lib. 1. docet per famem & inediam & ob pravum vi~
Sum pedes intumefeere-, quia corpus tabe[cit^ qui locus -huc pertinet.

Ilii

s6o CONSILIORUM MEDICINALIUM '

rnm fimilitet pariterqut dicabant operam & reni , & fpleni Sic. forte pani.
Ium temeraria foit medicatio , ( pace medicorum dicam , a more enim meo ,
alienum eft quemquam fugillare , ne dum artis noftrst magiftros et. officii fo.
detate confortes et collegas) quia quod fpleni confulere poterat . renem. labo-

tf- mi^us jj jjQj ^ totum renale eft , et fuccetfa temporis arinark partes mit- '

vltur" Excretio multiplex qualis aflcSis renibus effe (olet, ideo fallaces funt in: r&
MsKrw. nalibus urinat, materia, pus, fanies, tabum , urina tenuis, cralfa, mucofa, ul¬
cus renis antiquum notant; mucola biferiam , aut ob pituitam purulentam .,
£««riwive! pus pituitofum; hinc excretio niucofa, & ob quoddam ulcus fit fepe ta-
tnucefi, lis, vel quod partes raembranofa iper-maticat, jam diflblvuntur, aut talepro-
prium excrementum colligunt & excernunt , id quod Gal. docet libris de .ar- ■
“yJ^Zticuhs. \ ■ t

, Tertia ratio ob peculiare vitium' pataftatarum , ut in iis qui gonorrhoa- Ia-
‘autirh Warunt, vel calculum in vefica habent.

uijic^ul- Nunc de modo, modus eft fttanguriofas, qui .fenibus eft femiliaris ob pi-.
»o, ''“'tuitam filiam, dyfuria eft alias ob inferfitum & obftrudtionem & humoram
confluxum in partes urinarias . A fplene ftranguria quzdam efle poteft . At
luiumji-nec tam ficile nec tam 'diuturna eft.-
‘tui Sic hic renes uccufindi fiint omnium judicio .

fm.66.l. pj. (jjuju fplcnica Itint data toties, hic lien fateor laborat ut ffgnam,nsn
Medas'' quibus lien efflorefeit , iis corpus extenuatur & docet male ad-

niam : immo rem poteft quadruplo major efle etiam confumta carne , & fa¬
cere opinionem tumentis fplenis, id quod obfervavimus- .

Gonorrhtra quse olim prsceifit maxime in caufa & relinquit in. lumbis do-
lores & querelas : item fymptomata memorata ficile inducere poteft affidisviis
urinariis, ftranguriam & dyfuriam .

'• Laudo ufum aquarum naturalium , offendu.nt tamen ficcatos & emaciatos i
rira/ej^ tamen fi ulcus renis in caufa eft, ab iis non defiftendum ; curato ulcere tabes
J?ersasie.Si marcor definet. Balnea conferent, purgatioex lenieivo, phlebotomia frequen-' .
tior ex bafilica finiftra valde proderit, fi hsmorrhoides file offitrant excipiantur.

Si lufpicio caruncula in urethra, huic coniulatur quadrantibus remediis, --
injeiftiones fiant frequentes. . . ■

** Lac afi-na & mane & vefperi, ni hypochondrii afieSio difluafirit, fed ex-

Hydromeli probo, fugiatur oxymeH prafiriptum, & diuretica deterfundnnt '

Nec 'probo fptenica nimis, deterlbria , nimis-finguinem detergunt Iero de- ■
tradto, et venas aperiunt., , - ■

■ Iri lupprcfla urina fnccusamygd. dulcium lupradiSum hydromeli parabitar
etiam cum herbis vulnerariis, non multum calfacientibus et aperientibusi cojr- •
ferva rofamm in. bolo et potu.

A N N O T A T I O N E S.

I. /Quuus eger 'olim aomnhm.ldsrarit , videnda/» c/m etiim hydr/nrgjn •
ro/So

'MifJli:?, llrll

jSS eONSILlOB,tfM MEDICINALIUM
fed alludens afflue«[^«e ad hahitusa vitio morho^ue ipfins habitus talem qualem
nmritionem-, molem & charaderem facit , nnde qui pravo alimento, aut eo
facile corruptibili fruuntur, tument turgentque , fed prava nutritio vocatur ,
& qui calida ficcaque habent vifcera, pariefque folidas , & ad melancholicum

'371 CONSILIORUM MEDICINALIUM
ex feis vaps effluit (anguis fit tamtjuam operculum quoddam ( Gracis ixlnauu )
quod impedit quominus effluat univerfus (anguis & una cum (anguine ani-
ma , quod autem (anguis , & pus maxime (ua craffitie isnpediant vena,
rum, & arteriarum fluvium, & quod eo excreto, aut deterfb aperiamur
adora venarum,, aut arteriarum, denuq docet Gal. in aphor. qui locus appri.
tj- tr, e elegans et utilis ad aiagnofim . ' . '

’• a Ouafiio an frugalior , an Uteralior viSus dandus ; liberalior convenire
videtur ad contemperandum, de eo nos alio loco, (ed et unum ob(ervatime
dignum efi, quod in mulieribus fertilibus quas Hyppocrates tumtrcxsc vocat,
audaaer (anguinem mittimus, quum depnunt utero gefare, ut pt in muti-

LIBE a.-TE R1? I

^^ .nenuphvjuleb. .alexafld^ EcubuS j torde,d j in julculo codo > dpiatii, pilulis
Udxicis.i^ r .. : , •

Synipttf tJe kmio/ex.urdcai/&.^e fymphytb de%iptiGne EetceDi &
lis:, pduiQruja'>edpIeotiaQj^ -u.ngulvcaball. Wbecprum .granatomm v^ua rQ-'moptoim
l^m addito icmine. papaveris ;F.ubri & albi*-- . . - . ■ pwgttefa’

Balnea j. lac afina:.

Sed & . licet magna liC' titilitas. jurculorum, in. iis tamen temperatos modera-
tolque efle, oportet , nam patet, ex. Galeno liquidaram rerum frequentiori ufu, ^ifangtth
pulmonis carnes rariores -& putredini objedas magis, fore j immo & efferetur,

nuior feroliorque fit & putredini opportunior * * • ,. Fametet

Manna conferet. . . Tem^ tn~

. Conlerva rolarum , rola enim privilegio vim habet fii^ndi ,.eatarrhi unde

- Sed & inhibitio in faucibus, fieri, debet , gargareonem & .pharyngem & la-

ryngem gaigarifmis corroborando ,-id quod p^ucl animadverterupt.j tamen . id
genus mmedii in primis, ex -ufu foturum efo. . eorum ^

- Piantag. berWrorumj portuL^an. m. j|.'.leminispapaveris.gJbi J ij. hyoffcf.affeB.

5 j* fiat decodio in aqua’hordei j- Ih colatura diffol. .diamaron, ^ j. aqu«rofa-,'o^««w/»
rum & focci granatorum an', f f fi. gargarilinus ad E j. colliiac.os frigide,

■Data praefrriptaque eft opiata ex conlervis-rofarum^nenuph. viol. iymphyti

armenasi terra figillata>'mamia j ■ ; , - : . rum-effe^

Vel pulvis , ex illciem concinnaretur' aptui formandis^ -aut .cylindris, aut pifu-
lis hypdglottidibus ^ aut tabellis, fed vjdcndam ne rufo .nimio adftringen.tium .
«r* .^«..impediatut^ NNOTATIONEg

'^ic.dger eui htc /aai inHitHta macitentus efi.& fath procerui, de ei
ium videtur <jMd icripfit Cejfiti cep. 7. lik 1.. frequens.. S0lUtio ia
I tenui & longo timendum 00 teliatur. .

Quid efi quod tantopere reformidatur fputum. cruenium. ut, tuiis pru
, Galenut enim ait , mitijpmi funt morbi in quibus cruenta repeiuna
'quitur de pleuritidibut janguineit > f!c -pro nomine, morbi i Tege, pku-

autem ofeTlio terrifica efi, quU fape efi tJiis minax , tamen fi folatis
’,er.: eH , adducetur -locus Plimi. de Macrino & Saturnino urbis prefe^
trique hamqptyfis erat familiaris tametTSaturmnus annum nondgelU
utigit . .Et notavimus alibi, magnas excrettones.f anguinis e pulmone
efie periculofas quam parvas, ^ifanguinem emittunt ait Hipp. fifine
WKtem falutare, fi vero eum febre, malum, curare vero acerbis l^re^

\ntibus aph. 37. tib. 7.

3.- mhefi, tam vulgare qstam tu0s , qm magis tufiis efi' vulgaris ;
eo ferel-xegligitur , _& idem doldri dendum contingit qui quia, 'crebro faviG

•tis mmtratur , tufis prafertim qua vetufiior & molefiior mala fape, utfi-
tnum, 0- ut..eau/at ut fignum, quia , aut vitium. partium a quibus manat
' fluxio.

eONSILIORtTM MEDICI N^LIUM

is malitiam fignijicat : ut caafa ,

j89

{accMpt & txcujfu pulmimem ojfendit , & caput-, imma caput ■cepltt (at
Uipp. ) ih agitatiariem & pulmonem calfacit, tjut incommoda magnifacii. ,
. '^cca. humida fere ' J.

i ejf humida, alia pcca, humida fere a-dijlillatione ejl,
plus nocet quantitate quam qualitate humor, arida non ita a'difiillationeefi-(
nifi forte adquando ab eferi indamitique humoris labentis irritatione , fipa,]
‘ff a refrigeramne ( unde , quum os aperitur, aut quis loquitur fiatint tuf-

fi) a tuberculo ,■ ab exulceratione, & horum materia irritans, nm facileexi.-
gisur-, Teffatur pleuritis cruda, in qua inanis efi fugis . Fernelius ait eam
tujfim qua femel anno, aut ex intervallis molefia eB, a. depillatiohe ajfeqiit,
continenter nullaque, aut mimma intermijfione fatigat, autvitiofam pulmoni,
afjeSionem, aut veterem obpruSionem, aut Habilem intuscaufam habet, quod
tamen probabile videtur, nam quibufdam ferina defiiltatio ip , eaque a ca¬
pite & aftdjto vexat, tePis Mus ip^, nam dum fauces tranpt mokPiamin.

in pulmone vitio oritur , dantur enim fape 'pjptica , eaque v,rus. i„ pulmone
fupprimunt, p enimponimus , autpus, aut f amem fubeffe , f eque obHruSionin,
tujfis cauffam agnofeimus , adPringendo obpruliio augetur, & materia expeSos
rahilis ftPitur. 'f

CONSILIUM XCVIII.

2)e 'Alvi fluore' , hamorrhoidibus & aliis tffeclibus pro uxore A nglorum legati,
■u Obilis domina dariffimi Anglii Legati conjux , ea quo Lutaiam ap-

«i/M JLN pulit( agitat autem annus quintus ) dubia & lubrica fiiit valetudine ,

,0 1_.: — O. „|; - contigerit, live potius, ut aitHipp.qucd

' " totus homo a nativitate

'live id loci, aeris, & celi t -

ifSotsrS,iSfdwa,vilpfopo,hh& wdmu m
'■e 'morbus eft.

■/o- Primum ejus faciem & nonnullas partes ignes facri afecerunt , & ea
'ft-Gricis (pKosdna '4 q-umriaet iicxinmt . Afledus quidem cutanei alias lid
mali fiint, ut ligna ,_ qui

n lignum apparent, fi cri¬

tice, li qier exonerationem quamdam efflorelcant. i
nam cor- eftdus & Ibboles fuerunt, neque enim critice erumpunt.
fertshu- Cutaneum hoc malum licet lipe fugax & innocens fuerit; tamen afflixit >
1“*^ faciem maculavit. At feminis cura, & cultus corjmris non fecile eripi po-
tationem tpft . Aliquo poft tempore profluvia alvi eam exercuerunt , alias coeliaca me-
Xfip.aa jentcrica, alias lejenterica: ab his vix ac ne vix liberari potuit. '
Xtamaie- & intct cetera T^viit raoleftus himorrhoidum dolor , ubi enim femel
Ceifut eminebant ora venarum & tanquam capitulis lurgebant, oborta inflammatiiin-
cula , dolor movebatur tormentis pine annumerandus : alias immodicus '-erat
fluor, & tamen minus foit moleftus, fluxus etiam lion mediocris quam omnir
moda luppreffio , verebamur ne inclinata 'in pneordia & in vilceruni aliquan¬
do materia gravi morbo corriperetur: ideo non fupprelfimusquod eo Ikiguinis
Suljintn ptofluvipimEecillior nbn redderetur, habet enim purgationem hanc, rionmorbrira,
e.&fdc Celfus. notabis fpavu purgationem non morbum ; tamen fluendi afliduitaie
hamorrh. ipbia&ec infirmior fuit: hinc Icdes procidua & ejus qiiafi 'Verum hsd

IMWI

!4 CONSILIORUM MtUK

geneyaSter , Mt , imnyi^s « «(««>{ tfi .
Nil mugis igyis prodefi, quum ah eo cm

ANNOTATIO.

I. MathioUis cap. 70. Uk argentum vivum commen(Ut\ ^uod dragma
vnius pondere exhibet, ^uod Ucet incafibus defperatis contuUJfe, atque aliquan*
do utikfui^e dicat \ tamen ubi necejjitas non urget , & aliit mitioribus medi-
cametitis res peragi potefi > hoc prafidio non e(i utendum , quum pravam cor-

IS7

LIBER TERTIUS.

C O N S I L I VU CXIIL
De caicttUfa a^e^ione,

JUi^is quidam .annos natus if. Ipecie quadam calculofe affe&ionis labo¬
rat, & dtca renum regionem ^dolorem gravem farpe perfencilcit , hinc:^us
fequuntur remedia funt inffituta , clyderes' ex remoll ciceribus rubris eapiU.
chamsm. CO& io. fero laSis difsol. cath. kned. laxat, terebinth oleum liliorum.

.' Manna, caSia, conveniet ex decoft. Galli veteris , fem. barbans , melo¬
num , milii Iqlis, iaxiftaga: & faipinella:, cicerum rubrorum : dein iitetur bo-
lis (bjueiitibus .

Terebinth. lautas in aqua, pariet. \ f.rhei 9 j. lapidis judaici 9 f.cum^*-’».
diatrag. firig. Eant Boli.

Oara cabellm diatrag frig. becUc? , diaireos.

_Polvis inliitutus ex milio felis ^filvere burg^ Ipinm, lapide judaico eledl.
ducis cum aqua terebinthinas.

Datus fuccus amygdah dulc. cum aqua ftillat. terebinthinae, item cum fuc-
co mali aurei, & vino albo.

Of,. 4 fem. firig. major, an. 3 <"• alparag, litholper. an. 9 ij- pulver, lapi¬
dum cancrorum , & lap. judaici an. 9 f pulveris burgas fpinx & fem. bar-
danar an. 9 C (jrupi de raphano parum , dianthos 3 j- bat pulvis utendas
eum jiilep. lequend . -

. Syrupi de.althxa & limonum an. | j. iyrupi de raphano | f aqux
decodt. febmum. f iiij. fiat julep.

Syrupus' magiftrdis tandem concinnabitur, de quo capiat circa ultimas lu¬
na quadras , fuperbibendo decoS. galli veteris , milii felis , faxifi-aga: , & ci¬
cerum rubrorum .

Rad. eryng. petrof. afparag. cichor. fiag. an. \ C capillar. Umnium
bipinell. laxifirag. arelbe bovis, violar. bifinal. an. m. j. borrag. buglolT. end.

& fummitatnm lupulii, feleleos an. 3 j- ficuum , paisuL mundat, jujub. fe-
bali an | j. grana halicacabi x. felior, orienta. % ij. agar, nodulo inclufi |
j fiat decoSio in colat, j. dilsolve lacchari q. £ coqu. in fyrapi confiften-
fiam addendo extra ignem \ C rheKfleai, in parte decoQ. przd. infaC cum
lanrillo dnnam. & ligni aloes fiat fyrupus .

Jufcula frequentia cum decoSo carnis vitulinz hordei, add. fuccnmcitrii ;

. Litus ad regionem renum ex temperatis , ,

Czlo clementiore, femicnpium incoiftis fel. vitis malvz, bifmal. & violari* •
radi.alth. fior. nymph. capitibus aliquot papaver, albi fzviente dolore.

^ Meduli, fem. melon. recent. f j. amygd.dulc. 3 V- feni.laift. & papav.
alb. an. \ f. grana alKeKengi 4. tere dilig. in mortario afiund. ® j. £ de-
cod. rad. althes, glycyrr. hordei & florum nymph. fiat Emulfio in quadilsel:
gummi Arabici in aqua nenupharis liqucfefli .3 ij- cap. magnum hauftum poft -
motam quadrantis hor* in femicupi». capiat item hora fomni.

CONSILIUM CXIV.

N

De Cdchexia, Mere, & aBs rfecUhas.
Obilis mulier cache&ica erat, macra, iSrrica, nauieabunda,
ribus obnoxia , intra h*c brevia capita conftitimus.

icis dolo-
Ufus

1 TB E K. T E R T I U S. 3^5

Non attjrahefe aerem niinis calidam, exiaculento igni, jafcula refirigcraii-
tia,^ej:achefflata> reierare bafiUcam Aiiftram.

fiaJneorttDi creberrimus ^afusj, nam licet, quorumdam opinione, pulmonicis
nqn^&nfcrat, 'quod liquet; &;liamores fundat, unde aut. febris, aut infiam-
ygtin::-tamen ad eos a&<3:us.Hippoc. commendat, Peripneumpnis ( ait ) ,ma* j.4
gis"quam ardeuti febri confert balneurn>;nam lateris. S^ pedoris mulcet dolo-'
rem;, iputum ‘ educit, :maturat, &c.>quidam nomine peripneumonim communi¬
ter iiitelligi voluit oinnera pedoris dolorem . Nam peripneumonia vera non
liabet cpnjundum lateris dolorem & tamen Hippoc; loquens de peripueumo-

C O N S I L I U M. CXVE .

" = In hydropis & pKlrmnis^ hepatifque Uteme vitia.

PRudenter fe gerere oportet, ne ufu hydroticorum calidiorum augeatur- intem¬
peries hepatis & fjulmpnum poft' intemperiem impenfe calidam, fequitur
aliquando, hydrops dum... ferum putre gignitur , loco laudabilis languinis , aut
tympanites Equitur. .

Purgationes ex Interyallis, a calfecientibus multum-ubftinendo..

,'Phlebotomia ii hepatis & pulmonum .phlogofis iefe prodat^ radixfilicis ma-
rh confert , manna calabrinum profuit * .

. Si tument partes inaaj, maximeque ^rotum> .cauterio locus eife poteft.

.XJfus mechoacan, aut Jalap. erit utilis, aut herbie nephritica.

: Jufculorum rarus ufus, aut in forma panatells^. , .

.;Fqcus,Nandi ad ventrem.-:,; '

Catapiafmata ex ferinis qualia 5int.. alio loco anCP prarferipta vinum album
cum 'radice campan» & eryngii, rchina, feiTaSras: tabellarum de citro- ufu^
cfto cum ;Mjno aibo. . . .. . '

Syrupus ex floribus perto arboris.

Eleduarium trfefentalinum triplo rheo i cUm croco Martis.* fceniculam flo^«
Pulvis conveniens a p'aftu.-

Ha:c. decreta confulious D. M. Elleaio & Petrard clariiT. collegis die

D”r5.£^

-i potetic. ' Quod autem ad hypogaftrii' Sc ' teftkuii do-
atuc. quum :ab obftruaibne ureteris a' citeulo, 'tum ob

prsfentisjuaut.imminentis .-'phlebotomia, fi plethora fubeft, & purgationibus
corpus vacuandum cft. qua; -rton modo humqrcs-in' partem afifaa.m inilutm-
tej.led & jaraiipfi. reni-itupaaos vacuent s eliminent. At vero pfxiidia

,C O ,N S

I U M CXVIII.

S Ymptomata .commemorata. Jjtiterroris -plena .-funt , jta a mala .canfii , Ar¬
tum .ducunt, qutecum.quc .& undecumque, jlla fit. Et quod periodis qni-
.‘.bufdam analnm -revertitur , id .diathefim jam induSam .declarat , . qua: ut cau-
- ia generatrix . Ita .& reducis j;aro.x-ylmi . att(3:or .exCftir.. .Malum .eft , quod
/requenter reiyivus .affefius'.rcdeat , pejus , .quod partes principes ,cor ,& cc-
- rebmm impetat , peflimum , quod .non .Iblum per .conlenium .cerebrum -labo-
.ret, fed .etiam per fe, .& .quod ^morbus jpfa.,obfidione raput. deteriusafHciy,
..quam .afeSum inerit . iQgod palpitationes praxedant , .deind.e ' Yertigines ,

. Epilepfire .Paranymphi , .deinde',ali.quid .convulfivum id ,ab inferroribus parti-
bus teter .vapor .fecile .cqnfurgens .fecile committit . An yera- .fit Epilepfia in
"““ incerto eft, ..quura a Medico fit additum. Et uelat qutdum Epilep/m-, Hipp.
J.more .qui quum .dicit .mcurfiuS/t ^ ^ aut .anavMry.sia.abiblutam. .couyulfionem

{exi Ceterum ..quum' .dicimus .partes jnfeiores ., parentes & .fontes vaporis
•xr. iftius -.tot -gravium .fymptomatum au.aotis, in ambiguo etiam -yerlamut.: Nam
yilcera' .fijb ;fioc !nomine intelligi poflhnt, .& uterus ipfe gravium morbo-
' '“'rum , .& generi muliebri .ansd vdi./J.so» propriorum aufior & fundus . Poffunt
intelligi partes .extern* .crura, tibia: , 'pedes , a quibus' Iblis aliquando -tanta

minatur, fiac autem .cognolcere^ Ideam' morbi cogaoicere eft . Aliis atq^
'aliis .fignis res diftin^enda .eft, quum .magni interfit ad remedia ufurpanda,
fi ab utero , fi a pratordiis , fi .ab habitu ipfo & .cruribus ( ut hiftorir
morbi fubiiidicat ) malum -eft repetendum.: .Nam & tremor tibiarum, & exe
tenuatio, quid, nifi malum portenditi

- .Senfus .frigoris fn yentriculo, ventris adftriiftio, .contrariam quamdam tem- '
pcriem ventriculi .& hepatis declarant , id quum adcft , magnorum morbo¬
rum fons .& fufcitabulum cxfiftit, plura ipla .d»®4!s docere poteft.

• Concinnetur eleft. lenitivum quo facilitas alvo concilietur , hanc blandius
ducere optabilius eft. . ..;■

Clyfterum frequens ufus. ; _.

405 CONSILIORUM MEDICINALIUM

fflorbum recidit , conquellus eft de difScili telpiraipne , cujas caulafti refeii-
bat ad oppreffionem diaphragmatis a liene . Miflus fanguis ad 3. vafcula ,
eorrapius erat , allevatus , paucis poft diebus- ex intervallis male . habebat . His'
omnibus fuccelEc inappetentia^ tumor pedum mdematofus, dolhr ad regionem-
asntriculi . ferorum intumebat puefertim fero & mane, coeptuna eft qumri de -
caufa eorum fymptomatum . -Medici accufabant hepar , idemque ab iutempe- '
rie calida laborare dicebant , & humores lerofbs gignere, huc & illuc, relega¬
re, accufkus quoque lien- eft. Non ita pridem fuerant prmfcriptm tabeltedea.
ttiaf. quadr, rhco, fuperbibico -tantillo vini-abfinth. & aqum decoft. cichorii.
Rebus diligenter examinatis hmc ab iis prsefcripta funt purgeturbis inhebdo- '
made cum f j. f- fyr. de cich. compof. cum rheo in quo diff. expreff. 3 ij.rhei
tlefi. inf. in aqua agrimonii cum 3 f- fant. citrini. -

' Item a. diebus inteijeais utatur liio eled. triaC oun quadr. rheo. poft 1),
dies fcveatur utrumque hypoch. fotu leque.nti.

Fol. d#. bifm. viol. cich. totius & agrim. an. m. i.abfint. fcolop. capift.
ven. ceterach, chammm. an. m. f. rofar. rub. & mentha; an. p. ii. fem. anili
feniculi an. |.j.rad.cyp. fccenanth. calam. arom. an. Si- f. a. ficculi interfati ,
qui bulliant in aqua & 3. parte vini albi pro fotuJtum philtris.

y. Olei de ablinth. de capp. & rofan. | j.£ htus 'poft lotum , prteferipta
eft dimta hate ut primum cibis euchymis carnibus potius toftis quam elixis ,
jriuo albo & rubro dilutilCmo julcuUs fere abftineret.

FINIS.

PARADIGMATI

ET

HISTORI/E MORBORUM

OB RARITATEM OBSERVATIONE
DIGNISSIMAE,

OHarum ledio non minus rei ipCus gravitate, & adtmratio-:
ne, quam utilitatis ubertate eft ad medendum oC
prsefentiendum profutura .

A V C T O _ R E

M. GUILLIELMO BALLONIO

D. Medico Parif. Celeberrimo,

et E^ltO‘RE

M. JACOBO THEVART

D. Medico Parifienfi.

corxm qm rttro evemmt operof/t nifervatio- . Au( p ilTa tn tba aUijiu p*;
eimr , eitr hac cxfiilahit ? QaoK^aam , mp nos in nopra opera induptia-

\uan> quod fape fe[e jaUat^in populo , ut nullus pi qui quadri,

ditorum ferit fenfus , ac eis adhlanditur : ita in tritis mlgarihufque re-’
tus imperita multitudinis diffoluta indupria, verfari folet Qii in theatrif
laudem quarunt aliquam , dum morer hominum pQo pmulatoqua fermose
aut perfequuntur , aut informant , non quod omnibus notum proponunt, Jei
tecondifum aliquid & inauditum -culgo exponunt , ut ex adumbrata fd
mulataque fahuia ferie aliquid expreffum verumque etieiatur ; Eodem modt

minufque fub fenfum cadunt , notari deisent , ur in iis qua eventura fum
'aliquid pt quod meminerimus, ac ne frupra res admiremur , ac p nil ide
umquans contigiffet , Quod multis qui popularem gratiam venantur ex u[u
fuit , qui ut [uam ignorandam occultent , aut rei occulta & a communi
fenfu remota nonnullam explicationem venditent , tum demum gloriantur
quum quid novum evenife vulgo perfuadent . Nam p ex animo res prta
cejferit, nec opinionem rei eventus fefellerit , publicanda fua indupria inde

hendus s pn quid- adverfum evenerit , ad rei dip-cultatem numquam antea
st quoquam percepta csmfugiunt . Ac dum eorum qua raro eveniunt ( evt-
miunt tamen , jed hoc fugiunt non advertentes: ) ignari de popuTo male me,
rentur 'ytpam fe fatis occaponem pratexere putant , p /e rei d^ultate
^ . inlokntia defenderint , Quod ut epugiamus , ex propriis ob[ervationi,
hus ,. & veterum Neotericorumque fcriptie nonnulla morborum raro in vul¬
gus. favientium o^stStLysuaa. elicere voluimus „ut hac animis nopris rtten.
ta isnpreffaque prcpciant . Nam & ita admirationis in morbis ( qua ai,
miratio artem obfcurat) occapo omnis tolletur,- & pmllihus exemplis fU.
diti, quod erit muneris , profequemur , quum exemplorum prolatio fumms
tusa, dtl^qtime qulUritattm fSr, pdem orationi spem fokat. Valete,

GOIL-

MEDICI PARISIENSIS

CLARISSIMI PARADIGMATA

E

HISTORIiE MORBORUM OB RARITATEM

«blervatione digniffimse , quarum lediio, non minus rei
ipCus gravitate, & admiratione, quam utilitatia
ubertate eft ad medendum & prsfentien-
dum profutura ,

HISTORIA P R I M A,-

aliquantulum'.

ER

;Colon inteftinum lenfim fubiverat thoracis ;rcgionem , deinde per .attraftionefti
quamdam majore .fili parte ingrelsum fuit: idemque .contigit quod tenui -vul-
peculJB .apud Horatium , .quum enim intumuit egredi non potuit. :Deniqueut
fit enterocele in fcroto,- ita .enterocele feda cft in pulmonis capacitate.

- Alteri a fimili- fere in diaphr^igmace vulnere , .ventriculus Xubivit pulmonis-
^capacitatem lenfim 3 intra .bre.ve tempus jnteriit. • .

, Mercatori .dolor lummus ad .^inam dorfi , annum .integrum .laborabat >-
.Quod aliquando lue .venerea infcdus efsec, id attribuebant yeteri morbo . Ter'
aut quater .litus eft. .Nihil .malum quievit. Tandem Jurfum' deorfum ingeiis
fanguinis- copia excretaeft. .Aperto cadavere Aneuryfma compertum .cft in di-
vifione magns .arteris ad ilias qua patje .fpins .inc.umlxret^ -

, - Joanni Tormaget .dolores ad utrumque .hypochondrium -ac prslertim ad ii,

niftrum. Solo manus appulfu .dolebat , .manileftus erat pulfus in .liene . Nos
aneuryrma efse .fufpicabamur. Eodem die quo feda vena .exfolutus .eft diffufo
affatim fanguine . .Putruerat lien 3 & grumofi .fapguinis .iiniftro jn hypochon¬
drio magna copia «perta -cft. .

Cuidam ..omnes .arteris .micabant jnanifefto . Mirum id fuit . '.Inftituta dis¬
ta curatus eft..

. Mulier prsplnguis 'inacrelcere volebat . Creta & aceto ispe muliercularum
& cropiricprum .confilio ufa cft . Mhic pylori .conftridio .inlecuta eft tanta
Ut inde mors evenerit . ....

Cuidam lien fua .mole jecur liberabat . Credideruntjnedici.illud jecura-
tanto liene .in .codionis munere perficiendo. ad;uyari . • •

^ 'Cuidam -unus jantum :ren .erat, jfed mira uiagnimdinls .mole ^cerius defe-
. dum. compenfabat.. ■ -

Cuidam dolor capitis implacabilis circum futurain coronariam - Irrita me-
• dicamenta. Qua parte dolor defignabacur', eadem fada fcalpello fedio . Nojj
profuit. Aperto capite repertus .eft. vermis inter.calvariam & piam matrem firus.

Si terebrata calvaria .fuifet, Xpes 'vits aliqua .fuiEet. ^ • .

Filius familias cladem ■gallicam patiebatur. Dum id.clain efe vult, impe¬
rito 'bartHto.nfori rem- .credit- 'Hic rem parvifeciens riil interelWpU
do morbus curetur. Nam sger toto die ad prima ni
ro bene coenatus duabus horis poft, illinebatur- hydrargyro :
batur. Mane circiter decimam patris menfs accumbebat. Et ita' morbo dc
fondurum fe putabat . Sed de repente centum p^ne locis tubercula apparue-

itoelW putat

quo mo-

' Magdalcns ad sdes divi- Marci habitanti pes palpitare vehementer ex
lice dextro ccepit. H»c palpitatio hinc' reda alcendebat per crus ,• femur;
lumbos, 'donec ad caput perveniret, quo contado defipiebat', poftea' ftatim
convellebatur fpuma ad os feda. ■

'Mulier qusdam ftrangulatui matricis erat obnoxia. Sspe ih comicialeisconi
vulfiones incidebat ac fyncbpas. Hoc malum quum fspius tuliffet , nec «Hb

la veftimento- hxrebat iii

n' qoi calculum' in' vefica' haberet , ir
uuo ance obitum' anno' adeo' putret
:e ftrangurioib' ( ut' hd dicam: ) ut qu
ermes' naicerentut'^Notandum hic hu

eadem fymptomata invehere' polTe qua' & calculus ipfe.

Advocatus' mejebat' vermeS' a' pituita iir vefica’ fuccrelcenteV Alius' intoiera- W-
bl!t cruciata' pitaioe' qua' in' cryllallum' concreverat',- parces aliquot excernent.-
Quidam' annos ag.- urinam' cum capiliitio excerhebat . Prafes pituitam lentam,-
corruptaih magna' quantitate' mejebat . Notat' quoque Hollerius a renibus pus ex- '
cerni nec' necelTe effe ut' languis' una excernatur Item' in pulmonibus' & car¬
pite inventi lapides.- Ec ab ablceffir renum' tabes’ contingit', hinc' mors.-

Mulieri cum cruaatibus' purulenta,- urina profluebat. Quarto poft' menfe ««.-
interiit. Duo calculi in' corde cum' multis' abfceffibus reperti.- Renes erant in--
tegrf & via urinaria'. Mirum' qui tantus" dolor cruciaret'.- ■Ai"'

Mercatori dyfuriam' patienti ligna omnia' calculi'.- Seab iion' repetitur' lapis,- n’
Adcolfum vefica caro concreverat. Idoneis confiimta remediis, convaluit. Ob--
iervatione dignum cft quod' midus cruenti in pletilque’perlpiciuntur'. Non ta¬
men magncr' terrori efle debent . Nam annotat Celfus lib: 4. poft’ vehemens
exercitium languinis mifium' contingere,- quod laflitudinem a' labore’ cbhtra-
dam levat.' Hoc autem prafertim’ iis contingit quibus- folemnis evacuatio' ali¬
qua fiippreffa eff.

■ Advocatus Perrot .minimas carunculas fepe mejendo' excernebat. An' non id-
a renibus

^bniali cuidam midus cruentus; at’ &' ob' exercitationem' poteft' continge^
re, & ob lupprelTos menfes , ( ut huic' contigit ) & xefuxSf . 6}.

Advocatus' Archambault fepe' per; os fenguinem excernebat, per alvum' & «4-

Puella album' vermem latum, palmo' majorem' latis crallum rejecit per na- 6^1
lorper duos dies. Obiervavit ValelcusdeTaranta dolores' capitisa vermibus effe.

bus ipfis cum urina vermes rejedi funt. Hid.

Puer natus annos' 12. ex intervallis longos vermes, albos e ventriculo reje- 6/.
'flabat. Erat commotio, morfus, fitiebat, angebatur.

Excretum vermem. Tineam vocatum, novem pedes longum obiervavit Va-
■leriola. Notat quoque Savonarola vermem pedes t 5. longum excretum fuiffe , i4;4. ’

let , quingaitos excrevit vermes propinato medicamento e Icordio & corallina .

Mulier ruftica palpitatione cordis & inflatione ventris, ac fi Utero gereret,
laborabat. Vermes prodiere quam plurimi, convaluit. SiEpe inlblentia lym- I

-irii

' hydrope uteri- corripitur appetentibus menuruis , aquarum illuvies nz.
fst uteri cervicem pro&ndicar . Pelves fex implebantur aqua citrina . Mox
fata periodo menfes reduces . Rurfum par colluvies colligebatur , & pro-
fluebat.

Sene* in iram mire propenfus poft obitum fine felle deprehenfus efl: . In T15.
ejus loco lapis concreverat: iis aliquando in cyfti calculus concrefeit quosgra-
vis ac diuturnus i(9eras exercuit . Idem fe obfervaviffe annotavit Langius &
nos lapiHbs oSo in cyfti vidimus in Domina de Chanlmont. -

Neitegi, virgo veftalis, continuis fiib dextro hypochondrio torminibus «4.
vexabatur. Mors. Omnia illiia inteftina, ab hepate pendebar foUfeulus fcllia
ob pondus inciufi lapidis in fubftratum inteftinum procumbens. Ac illud in-

:etum fecTc Hippocratis' -let
urium. Sine intermifiione
fornum. cephdicorum per infundibulum-. Allevabatur, deteriores fiunt dolores..
Mors. Aperto capite .aqus copis magna «peritur. Caulam medici retulerunt
,ad vapores ita frequenter fufecptos . Kec .abs re . Cautos efle oportet in exci¬
tandis in aurem vaporibus... . . . '

■polemarchus a medico fuo -venefico -poculo inficitur. Inexpugnabilis erat dor¬
miendi appetitus. Sexto poft-die -mors, de -yencriculo -querebatur. In eo qui-
burdam :maculis ventriculus ^rat alperfus. Medici quibus aperiundi cadaveris
cura erat , iaris Jioc argumetiti afferre putabant . Oculatior alius juflit -ventri¬
culum ab. aliis partibus defecari . Prstendit apertum omnium oculis: perfora-
tos.^minimiy foraminibus .miractilo quodam -apparuit. £t'iisc perfufio mortis

Vidi aurigam ad. ripam Sequans pulmonicum, 'qui adeo vivens Ipiraniqne
de fe halitum emitteret, .ut totum fore ccenaculum inficeretur, & vix qaif-

P A R X D .1 G M A;T U M.

Miram quod contigit Polankcho PolBno . t Illi ' aiinos multos aures erant ‘
umlenttcj & magno profefiu excernebatur nonnihiManiofum. Accepto gran-
i in fronte vulnere , rapto veluti alio cur-fu in anteriora , e naribus ftillat' ■
urulentuna ac foetens . 'Hinc narium fretor ^ Quod mirum magis & medicis
inauditam incognitumque fuit, umbilicus ei intumuit , & ftillabat fanies fere

aifimilis ei quie per nares excernebatur . Qutefitum qua id via & r<
ret, quum vala umbilici in vinculum coaluerint,
t' Novimus 'mulieres , aut 'hemicrania, aut' capitis dolore aCftJgi graviter rjfoli-
tas, dum aut lafSant, aut peperere. Quum, prtmum autem conceperunt. ute?
ro 'ali* mile tale ifentiunt'; ali* poft' duos.-ffle^ itantum: laborare delinunt .
Quid'hoc reit Hipp. primus 'hoc a' fe obfefvatum ditteris mandavit . Mulieri
„ ait-, in Phsris caput circumdolebat. Remediis non juvabatur , ne dum ca-^^’ '
put quidem purgaretur. Quum- concepiflet , dolores capitis ireiinquebant. ' ^

Annola' mulier menftrna alba patiebatur, malum diu perfeveraverat .. Quum lej-
tam diuturni mali eam ttederet, confulto medico nefeio quid fnmfit quod flu¬
xum fifteret . Nec hoc impune tulit . Nam non ita. poft diabetes .feviflimus
eam oppreifit, a quer 'duobus menfibus poft iemaciata tabefafiaque' interiit .. ■

ea per diabetem non 'fluebat Erat enim aqua limpida .

naribus fluere folet . Illa fceia eluvies fuppreffa eft fecile quod refimis efset na-^g’^"
fibus. 'Bubiinde- vermes villpfi inflat' digiti geniti funt .qui illum in furorem ,
adegere: ac febre non multum manifefta die vigelirao de medio. .luftulere..

1 Quidam biliofus At- macilentus, depofito fenore contendit fe intra .breve tem-

cpmefturum . 'EffeSum eft . uti voluit ..' 'Venter inde intumuit , doluit piuri^
mUm. 'Miraculo quodam poft tumorem iftum ventriss maculis , aUt exanthe-
natis 'corpus exaratur quiia in foeda feabie. apparent . Graviflime .sgrotayit ,

^ >(nifi 'cum' illis .illaturo parttum ptios avulfit: ita.;&li-j^’’*(''
ginofe materi* -retentio, diuturna radices: illorum exederat.-. . .' de mth

‘ Onemdamiequas in prscordiorum regione' calcitraverat:. in fepto, aiafvtx- Jtlepeeie
fc femper manfit imbecillitas Dum. refpirationem- inchoabat, iqmnes- thpracis.*^""''^'’

nas^7:„f,;

li fufficit, quod fi ti
r, aliquid 'contra maturam fabefse.&fpicandam:el
' . :o fuppurato juxta cruris’ initi

:tvi:, illius cruris

us contigit. oConjccitiGal. a priore inflammatione aliquid: .feitrhofum in parte
reliaum elfe. Huic rei providit: Convaluit.-;. , ,5^

- PiTcaror quumtlblo frigido , diu pifcahs defediiset , in involuntariam, fecum, Ad. .
SalloHii bper. Tum, IU. . Ee 'Si uri-

454 t I B E R

& urina: excrttioncm 'incidit, fementomm ' calidorum ulii lanatus eft.

.. Quidam /ub. multa iecit iter pluvia ac yaljdis ventis , pallium madefaSum

• cervici impofuerac . Pars pericranii lenfu carebat. Medici capiti remedia alE.

due applicabant, Nil proficiebatur. Cervici confultum cll. Sanatur, Nam ei
primis ipina l]x>ndylis nervi paria duo alcendunt ad caput , a quibus pellis
caput ambiens lenium mutuatur ; fic necelTario cervici nervorum origini pro-
Ipciendum erat. , , .

■iQuifaus.ex locis patet- confiiltos nos elfe oportet in remediis' ulqrpandis',:ne
.parti temere illa adhibeantur,, quum tantum compatiendi lege laborat,. .

. -Galenus oblctvairit tantam -la^;inmoris copiam in ambiente'.. cot: lurfica, ,

ip- ut iplnm cot non moveatur, quod & iri. hominibus & in limia a fe diifccia

* vidit, quum illa in dies emaciaretur. .in Gallo gallinaceo Icirrhofum ob&ya-
vit, ac fi multiplea membranarum implicatio eflet.

. Gladiatores infiammato manifcfte corde' vidit pereuntes , non aliter quam, fi

• fpneope cardiaca prehenderentur'/ ■.

■ . Quidam quum palpitatione, prehenderetur prmlertim ' verno tempore , Icden*

■ nem -phlebotomiam cdebrabat: .& multis in fimili afledu profuit ;leSio.veni,

ait' Gal, Et ille &■ hi fere omnes, morte ante leneAutem prmveniuntur, &cnm '
l^ncope omnes fere pereunt. Tamen fine Tyncope, unum, aut alterum periilfe,
ait GaL fed aha mortis Ipecie: idefe, apople&ico quodam modo , ut ait Faul-
hss .lEgineta. ; . - . . . ..i: i.i/i:

. Faber lignarius a vomitione molefla liberari hon potuit . Apertoj 'cadavere ■
fcmiiacer erat ventriculus & putredine corruptus . Idem fere. in. Epminode
Hhdeville eft inventum. Nam langutt fere per 4.5. dies ,.;nec,mahifeftus^erat
Biofbus. Animo, fepe deficiebat, ut facultatis vitalis virtus videretur exftingui ,
alimentisrelbrgebat . Mors. Aperto cadaveretotum hepar pjne putre . Pulniones'
corrupti, Quibusin agris eadem fymptomataconfpiciuntur , caute medicamenta
exinberemportet;; Nam.fepe calamitole ftatim a firmto medicamento intereant.

At pramatura morte corripiuntur.

tPuer annos natus duodecim line nephritico, dolore , cum difficultate tamen

.'..nrWa! per -j^nem excernit lapUlos.pici & aloa fimilhmos.. Mirum fuit multis.
Numquam cruentum excrevit . Quaritnr, cujus natura ea fit concretio, A
laiiguiho elfe ajunt ./ Ergo credibile • foret aliquando miSum cruentum IpiC
fe . Tanai: quum ' Galeno explicat qua :fiht illa camncula qus in urf.

«t/f airtveram catnem..hontexcerni-, fcd.,faBgumem.,in..hepateni.au5
tatoftum:.' QuTdocus; po eo de quo nunc dicimus , audiendus

Quidam hnnds }o. natus nephriticos dolores paffiis.erat lape. Purulwsim.

* minxerat . Ceteta dactis interiit . Repertus Japis in ore. vaforum urinariam.'
Quod mirum, uterque ren tabuerat : ifil erat fucci, nilcamis :.,fed ihi .iBmjcih;

.. maximam creverat ac fi infiatam..veficam dixilfes : &:iota cayitaSf/fenpinijW
Ktenfofuaii' inanis eram/ Sed quod mirum magisi& nulquauiiviliint.sfcaSn-

■ Cula longe 'fe^rta' fiint tum in: arteria, .venofa, tum .5n .vena, arteriti;,';,»»

nOri .cava vena-dexrrum. condis, ventriculum .attingente . Et tanSen. sumquagfc
ulla' difficultate Ipirandi laborarac. . r::;::: -n

Heros "quidam Lutetia a febre acutiffima decumbit . Delida pei^atuai Sfo-

GR^CARUM VOCUM

Q U i I N H O C
TERTIO TOMO

GULIELMI

BALLONII

Inter legendum > ledrorem linguae Graecae
imperituni morari poflunt , interpre¬
tatio Latina,

toMtci (pS^/m ?%£/ , T» Btifil het0il2f<S-^
TKSTA T(i trrii .'Diofcor, lib,

VENETUS,

Afod Angelum Jerem iA m,

. Via Mercatoria fub figno Minervse.

mccxxx^

SVPERW&VM PERM/SSV, AC PRIVILEGIO.

lODOV

O O H M i 3, U p '-i

O IL O a' O l T? J1 T

, . 1 M J 3 IJ n r>

4^3

V1%,0 -

Dk THQM.1 DOVER M,D,

' ^ A N G L ' O-

PRACTICO FELICISSIMO

ANTONIUS M. ZANINI M. D.

VERONENSIS

rvScuiurl^m.

HErfri£te frontis fumus , Dover clarifSme , &
perditSE audadte, qui te Hominem occupa-
tiffimum, noftrifque plagis remotum , toto¬
que penitus orbe divifum , infpcratb convenia¬
mus. GulielmusBallonius, Medicus Parifien-
lls prsftantiffimus , iterum ex Gallia redux,'
Italis orisappulfus, Tertii fui voluminis farcina
onuftus , littoribus veftrisprsetervedlus, in tuos ruitamplexus;
& longi itineris fsdia emenfus, in tuofinu conquiefeit. Am¬
bo tibi tot, ac tantis negotiis diftento inverecundi obftre-
pimus, fub Galli cantum oftia pulfamtis, & molefti fumus
invitb , dum obfequiofi effe ; intempeftive laboramus. Non¬
dum te de facie novimus , fed novimus Interiorem Dover ,
quantus eft . Latere non potes in animis omnium, in oculis;
Anglia tua amplias te ferre non poteft, extra effundit tant®
molis fuperpondium . Quotquot Venetiis Proceres, Populares
tui diverfantar f quibus decumbentibus medicinam facio per
tot annorum curfus , muneribus , ac honoribus audlus ) Tho-
mam Dover ad unguem fadfam Hominem ufque ad Aftta.
extollunt , Ac infignes curationes tuas in .®fculapii templo ce,
dro dignas appenfis tabulis apponunt; tuafque diuturnas, pere-“
gtinationes in Americanis Plagis , in juvenili , ac proveajosj
State, exantlatas commemorant ; Batavis fuum Gulieljn»tn
'Pifonem in bcenam proferre feorp^a, non amplius, lafoorant.i-
bus . Quoties lediiSma Matrona de antiquifGma. C^iUqrura
' ^a/hitii-Ofer. Tm, 111. Ff 3 ^ , pro-

profapia , quana honoris caufa nomino, per decem amplius
annos Veneta ttatione deledlata , templtate proxitnfe elapfa ,
malo meo fato, & inaufpicalb Londinum regrefla , quoties
nobiliffimas' Virginii Cdrbet gentilis , & contribuIis'iu*, a' fau¬
cibus Orci opera fiaa engirae , Jstabunda hiftoriam familiari¬
ter inter colloquia mihi recenlebat , quam ipoftea in tuis angii¬
tis gloriolis opufculis lumma fide recenfuilli ! Annum deci¬
mum- fextum vix praEtergrelfa , atrociffijnoi Confluentium, vi¬
riolarum genere percufla , extremis diebus animam agebat ,
NoKliflimis, ac peritijlimis Medicis Riebardo Mead, &Hans
Sloane in defperationemiadlis Mifellte -Virgipi exanimi , ca-
daverofa facie , brevi fpiritu , exftantibus oculis, jam, jam
animam exhalanti; jpfe accerfitus feliciflima audacia manum
injicis, venam fecas redamantibus Medicis, Adftantibus timo¬
re percullis , & attomtis- Quid fit/ Naturse vis egerminat ex
celebrato pr^fidio , recolligitur , revivifcit , reftituitur . O
Deorum portenta J b inauditte praxeos exempla ! Innumera
apud Veftrates proftant fimilia quie de te celebrantur, qua:
facilius polTunt fatigare, verecundiam tuam , quam nos fatiare.
In tanta tui nominis claritate, Amiciffime Dover , favore &-
m« fic adfpirante , beatiffimis in diem fucceffibus , , quid, de
te audio, quisincredibilisirumpr aures pepulit meas? Ingentes
Viros ingentia vitiacomitantut . Z,<cd/t ie qu<fdam malafabfiUi
qua tiU fertur Valle fuh Alarum Trux habitare Capr . Hunc me¬
tuunt Omnes . Non eft , quod catuUiano carmine te perfttin?
gam, aut Sale nigro tantum Virum eonfpergani . Hydrargqm
Bellua efi, quam in Sinu foves,: quamitueris , non fub. Valle
Aiarum; led in confpicuo, & in confpedlu Solis . Hydrargyros y
Trux Capei eft, qui tam male plet tuorum Amicorum nari¬
bus , quem Omnes Nafutiores perdite exeerantur , & Diris
omnibus profequuntur . Ut fine diverticulis loquar , & nulla
Verborum circuitione, per omnium Medicorum Theatra, per
Gyneesea, per Tonftrinas , in Triviis , & Angiportis Rnmor
raucus fa^us eft , te in Medicum Mercurialem evafiffe:, aerti-
Bi funerato 'lacrymis parentant . Quse te libido cepit , qua
tam excors hallucinatio, ut HippocratiaeSapientite transfugas
in aliena caftra tranfires/ Tam nigros Soles tibi furrexifle, ut-
pollicitns meliora i te ipfo degenerares / Semiputata tibi frons-

da4 Vitis ia Ulmo eftj qijas adeo gloriosam amplos racemos-
luXiiflaflefi Difpereara j nifi Medicoriiffl Romulus eiftitiffes y
ut Veftri Sydenatnii exegefim ufurpem. Mediusfidius, fi veteri-
femita imperturbatus perrexifibs , St ambulalTes* Londiuenfiumr
tuorum Mufa Antonius audiviCfeS j ereftis undique fimulacris
in monumentum rere perennius duraturis . Ah vereor pricla-:
ram tui nominis jadluram ; nifi ftatiffl refipueris , & vivuni
argentum , quod te coquit , immertfa ladlis colluvione ex Dio-
feoridis przceptOj perdomueris. Tua undique exseftuant prje-
Cordia ihtrofumpti metalli Verteficiis; Argentum vivum efle u-
niverlWfe.nafurse alexiteriiim pronuntias; & qust femel fianci-,
Vifti , prO Aris j & focis tUeriS . Utinam valerem te totum.
Oceano ai)! uerOj & ab omni hermetica foabiej & peftilentia;
liberare. Si poflem , Democrito Veratrum exhiberem , 6e An-
glis^ fuis reftituerem . Totum Cerebrum Veluti Mercuriali pneu-
matofi inflatunidifi-umpitur; tamquam jatlariS j &

torqueris ..Hane praxim ubique crepas j & PediffequoS tuos
edoces.Ubique-& irt omOlbus morbis tamquam prteceps auriga cir-*
cumraperis i veluti invento Pdnacd nomine gloriabundus . Quam-'
vis interdum j ut cautus Videaris, menfuram & modum, &
eircUmftantias prasfcribaS. Ad Populum Phaleras . Ego te intus,
& in cute noVi. Apage iftOs verfipellesUlyffaS,

Mercurium meditaris. Ego te familiariter compello.
Amabilis Dover, non fuCatis Verbis , fefamO, aut papavere'
fparfis . Tu folus fapis? Tu folus ad meufam Solis accumbis?:
HucufqueNes, & Tot egregie cordati Homines Stipites fiie-;
runt? Solus Dover tanta audacia praiditus! An tibi prseluxit
Quidam Medicorum, Filias, Amicus, & conterraneus mens,'
omnium MercUriaiium Primipilus, Hermeticorum aVots, Hae»
mophoborum Pater , totius Metallothec® Promus , & cona
das, multus Hamo, & hfacetus, & in hac Palasftra perquadra-'
ginta annos Certbhoc Multifufaolfecimus. Otinam;-
Amiciffime Dover, folus defiperes. Omnes defipiraus, &Tn.‘
fauimusv lafo j 4t: ubique Gentium difFonditut peftifera ltSss,:
&-exitiaBs contagio grafiatur, non coercenda 'nifi lege Gortie-
lia, qu$ puniat infcitiamcapitalem. Qui tnfeftuseft', ex. An.
tiphane alios inficit, coinquinatus alios coinquinat. Mortis Sti¬
pendiarius- ex Luciano Swaw j Hominiperdus

ut interpretando jocatur Theodorus Gaza. Quod magis mir©;
risi Novi quotidie AffeclsB, & recofti Pharraacopols, & fm
perciliofi Senes a propriis caftris deficiunt, & mercuriaU mili,
ti» fe fe adfcribunt , DM pnhibete minas-. Dii talem avertite ca~
fum'; & Placidi fervate Pios. Hanc peftiferam labem fovet, ac
nutrit, fraudulenta nummorum corrafio, & loculorum deprte.
datio.. Mercurium lucripetam in votis habent, & Glutto ex Per,
fio exforbent falivam mercurialem. Quotidie miferse Plebi il-
ludunt, & credulis Divitibus peffimb os oblinunt, & miferabii
liter imponunt. Jneunte Vere vertentis Anni , accerfebar ad^
confilium pr*nobilis Faeminae Tragutienfis , qap Venetias conj,
meavit ex Illyricis littoribus. Jam diu acerbiffimis capitis dolo,
ribus conflidlabatur. Inipfa acceffione pene animaro agejjatj
furibundis infultibus laceflita; per totam domum veluti infan*
eurfitabat ; Ventrem percutiebat , Caput ad parietem allijle,
bat; Deos, & Homines compeUabat. Atria ejulatu>, & pW
6lu feminarum perfonabant. Praedita erat gracili corporis habi.
tu, calidiffimo , & ficciflitno temperamento; ut venaticum ca,
nem aemularetur. Pr$ macie offa reliqua erant . Exmuitotem^
pore falfamentis immodicb ufa, mulier merobibula, pr*gran,'
des. Hatecas ex Narent Jnis Aquis impendio nimis deglutivetat
ex Genio fuae Gentis; & ex Salonae lacu muria conditas deli,
cias & cupedias fuas efitaverat ,• Garum ex liquefodlis pifcium
inteftinis enormiter depafta . Non fatis videbatur vis morbi, ni.
£ etiam accederet Medici familiaris phrenitica protervia, &
palmaris in.fcitia . Magna pompa, & meditata oratione *
dn multiplici Adftantium corona ,. tamquam ex:ady.-
tis, & cortina, crudi mercurii deglutitionem per quadraginta
dies conftantiffimb imperat; ctetera preefidia vulgaris methodi
contemnit, exfibilat, accumjoeo, ac cachinnis explodit; lini-
verCs hianti 'ore Intentis, loquaciffimi Hominis garrulitate de¬
ceptis . Contra Ego fedato animo regerebam , nihil pejuspof-
fe excogitari, nihil horridius, quam velle nobilem mulierem'
mercuriali pharmaco exagitare. Converfus yerb ad Medicum;
fi.ye;pf?ius Circumforaneum,. in Hemicyclo lupine decumben-
tem, in os placide difputabam. Qum te Intemperiasagunt, iit
infelix Sqplafiarius nobis propines Argenti letbalia pondera vivi?,
nigra bile laboras , o Homo, qui nihil; differis'

■ • ■ ' ' ' ■ ' ■ (Je '

ie morbi natura; antea^am disetam lioo meditaris i:. flocci fai
cis, atque pili temperamentum. Habitum, & marcidam dia-
thefinnon ipecularis? Nonne formidas raptum ad fuperiora,
es fnblimi natura metalli ad ardua tendentis? Epw Stfc n,,
4 Triiputxs: Plurimum nos debere Mythologis affirmat Palsc-

fatus «ei *»■/«■«,, De Incredibilibus . Sed incredibilia non funtquse
quotidie occurrunt de iramedicabiliter apprehenUs;

-pefliferi liquoris poculis exfaturatis. Obrepit in mentem Va¬
por qui illam obnubilat. Metallica anathymiaCs animam pro^
fternit, ac peflundat., Ineluibiliter tiniSuram accipit cerebrum,
fligio ftagmate madefactum, & maligno algore perfrigeratum .
ine^ m Homine Amarum i dulce , & Salfum , & Acidum , & alia
injinita* £Vi hiep£v$t a-xuxti, e|<), tai. Ssha.tioeut, Si Ta¬

libus exoticis, quibus fcaturiunt melancholici aflbcietur mercu-
riaiis Hofpes, quaelaniente, qute carnificinae non excitabuntur,
ex elaborato,, & de,fpumante in maligniffimum elixirem mali-
gnijfimo opificio? Voracilfimum Metallum abforbet, & fibi de¬
vincit falina corpora, proteiformis naturae exillens, & repen¬
tina ferocia debacchatur. Quis ? Quis.«ip««;-ajrt?.^is

Kxiwiofjii-fit? Qui in literis, & Philologia confenuerunt, interro¬
gent Lucianura . Difce docendus adhuc , quid cenfet Amiculus ,
fecretam ganniens in aurem . J>Iuntium remitte, Quifquis es
tam horrendis auxiliis,. Infeftiflrnio, Damoni Atlantis Nepoti
maledicito; fub tutiori militia depugnabis, ,fub qua nfque ad
Canos depugnafti . Dedifcendae funt veteres deceptiones. Idola
& deliciae tuae; illa inaudita pocula funt in profundo defodien,!
da , &. in vifceribus . terrae aternum , tuttinlaoda . Naturae hu¬
mana SpHTBxa conveniunt. Vegetativis .principiis vegeta»

tiva fymbolica funt . A principio ufque ad ^nem eadem efi , & fc-
milis, humana natura, & natura ex Terra nafcentiutn, & ass».

.pt,Ewo«rTa/»i9;KK ap^fs ipTi>^o,h’vpKSU^uacUfTr!i ISapuvyoiffllut

fi, Tf ixTnp ns dmuitai xj TS, A’,Sp&ra,. Hippoc. de Nat. Pucr.
3S- Quaedam Ayjspww®, & veluti aerea ftatuminatip , noftrl
cofppris fabrefaClio eft. Subtiliflfima Fibrarum textura^, &. Ara¬
neorum lyflafis a Divino opifice, .arcano fubtegmine delineatio
'eft^‘ OWwK Homo eft, & Bulla ex Varrone, aepo«f»;. - Non k-
neis, aut ex Fodinis defuraptis remediis indigemus, ut in ae-
n-em difpergamur . Ablegatis tara inifnicis PraeCdiis, quse tam

tenui'

40«

tenurmachinse ihfidias ftfunnt, & precatio cotpori exitium pa*
raot, firmiori, & tutiori pede infiiienduni/ QuOd ad me atti-
net, tale remediorum genus devoveo, fugio, eXector. Mihi
cornea fibra eft. Totus obrigefco. SitratiOi fittiaturdt fitciScus
fuhr, edife flacet . Ita eft, j/xe*»*-, decrevi, 0 Aiiiice, immo¬
bilis iacreo; (/«JVayS/es:, aut fiet Marpefta cautis ^ Non

velim hoc facere, etiam fi omnes Homines mihi A udiores eft
fent; verum vobis audacia pro fcieutia eft. Cui indignationi'
Gratonis, & amariflimo Felli , iibrotamfque gtavesi & trijita
CeutauTiea de meo penu communico. Quas Deorum iraS efledU
cemus, aut quo Deorum ifta monftrante? Qusetam Vefana me¬
dullas flamma extorret ; ut fi c nobis illudas, & addas oleum
camino, & .tEtnam fubjicias seftuantibus vifceribus? Hac fce-
na perafta , cum fatis peroraflem , meditabundus Sella exur-
go, diclatorio fupercilio leges, & normas totius medicationis,
& vidlus regimen prtefcribo. AffentientibuS omnibus , nobilis
mulier egelidis lavacris ter in die immergitur, parce per vices
fanguisexttahitur, forbitionibus hordeaceis eXfaturatUr, fit per-
petua lifpw&ra . Tam nulla medicamentorum pompa, tam nul¬
lis auxiliis; quadraginta dierum fpatio, morbus defervefcit, do¬
lores fiifflaminantur, ipfa confovetur, connutritur, fanitatire-
ftituitur, in Patriam redit incolumis, Tholodonariafufpenditj
Diis Mercurialibus execratis, ac veluti antiquis exuviis depofii
tis, nova ferpens reftauratur.

GSsecnlum infipiens, serumnofum ,&volubintatiobnox!dml
Non tuam defleo, AmicifiGme Dover, fed humani generis de-
fieo inconftantiam . Nati Vertumnis iniquis, deftruimus, adifi-
camus, mutamus quadrata rotundis, ijdem non ijdem, nova
adftruimus, vetera demolimur; Tamquam Nubes fine Aqua,-
quse circumferuntur a 'Ventis, Cs wfp». mi iiiim mettifiiaxt,
bianimes Sl-lyxj,,, in noftris viis inconftantes, & Tefferavoiubft
liores. Audiamus veteres Patresin fuis decretis fepienter impen
turbabiles , & erubefcamus . Intereft humani generis ut Michael
Dbringius, adidftar omnium, perpetuus Sennerticonfabuiator,
'exaudiatur . Pluris eftuhus homo, quam Civitas ;; At-;-
tollit vocem, exclamat, & ingenue ut apud Tullium Ennius
feipfum' expedierat. /«.«/« Metallicorum fum paulo tmidhr,
fiigia enirn me terrent .

Sed

. 'Sed h?c omnia tamquam fimbria; , & Lacioise ac, .^eliiti
ijTKmt*? . A diverticulo repetatur fabula i. ' , .-r .':. ' ■ .

. Talia .de te ferebantur i jirafiantiffime .Vi-r V /ed -pe.n^; adhuc
iocertis vocibus. Alii famam a»»»,*®» clamitabaut.i : & magnis
Vitisrmagnaaffingi-. Alii meras impofturas,: & (ycophantias e£-'
fc calumniabantur. Quod fi vociferatio aih»Ws., r&,fyncera,i fpcr'
rabantur tamen ««wskWjs , & in integrum reftitutio .ac„ veluti
Vniverfis Verticordiie Veneri facra facientibus»; de tan*
Infigni viro revocando diefquc nodlelque ifbllicitis;. . . ;

r-In-tanta animorum fluiSuatione , exiit-jiibeljus .cumr dete-
•flanda epigraphe Encomium /jr^enii vivi i euirnuperHhie prolufe*
' fac Mercurius triumphator , Statim , tamquamSa Bane ■:percuf-
fiis , collapfus fum; totus inhorrui , notufque medullasdntra-;
vit calor , & tremefefta per dflacucurrif . Mihi mafcula. bilis
intumuit . Extemplo arrepto, calamo .fi.qe.miffiOne digladiaturus
in Arenam defcendo »;irv»J'»s &inexpugnabilis athleta., Que^saut
Molossus, aut Fulvus Lacon , Amica vis Pa^oriim'. Paucorum; die-
rum fpatio , & mihi* parvis tabulis aW«pf egerminavit Melius
quem nondum arida pumice expolivi , aut ad umbilicum per«
duxi . Otium non fuppetiit ut fetum delingerem'. Totus fpirans
minarum & csdis in Mercuriales circumforaneos , &. Tonfor
res, in arma prorumpo In prima acie tam*

qiiamgnavus, _&jnduftrius Imperator fortiffimas, Pha-,

langes oppono , creperi certamina Martis intrepide fubiturus ;
nempe compilavi centuriam eorum, qui Veaetiis , Patavii »
Veron* atque finitimis locis epoto mercurio , atque ut feftive
Sanifies Hardoynus de Venenis;-» Mercuriopota mi-
ferabiliter interierunt aut ad incitas fune redadli . ^oniam
efficaciffimb movent exempla, & doSos , & indoflos eru¬
diunt ,& nulla ratio valida eft contra experimenta adeoque
quis obludletur •>' Juratiffimifuam fidem oppignorant, & annulo
fyhgraphas obfignant , quotquot ferales, & tragicos cafUs nobis
renuntiarunt. Sua nomina apponunt, inviolabili jurejurando fe
fe obftangunt. Plerique ex Sacrorum ordine de quorum fide du¬
bitare nefes eflet amfso^yis-ai. teAes oculati , .tam fallere quam
fellinefcii.Quod enim gloriofum dolos & technas comminifci.S
Qu$ prsemia ex Pindaro t^^-a^-^ funt conftituta ? Quid Adius
xpsfwi Mi/Sw nobis proficiunt ii Nonmrid modo Mercurius Honfiei-

da eft . Nonnulli tamquam praefentaneo veneno propinato
wu velociter ad Orcum defcendebant , & ftolidse credulitatis
pcenas luerunt. Alii lenta febre , & languoribus perefi , tan¬
dem oppetierunt. Plerique aquam intercutem, & malum ha¬
bitum contraxere , labefadtato Hepatis tono , & partiam na¬
turalium oeconomia , inaurata Statua pallidiores . Multi per¬
petua morofi , & 'bccultiflima fatuitate apprchenfi non amplius
refnrrexerunt . Quidam fanguinero expuentes deleti funt ; eft
enim Mercurius fua natura & purpuream animam

evomentes , nigro Gregi compulfi funt,- infinita exemplorum
fegete. Multis TTemeritas & capitalis audacia impune ceffit/ &
non ftalim petiifle pro triumpho fiiit . Deleteriam vina effugif-
fedeleterii metalli, fallis adferibitur , innoxio , & praecipiti lap-
fu per inteftina deturbato mortifero pondere. Sed heh, heii la¬
tent ad tempus Inimicorum infidiae. Notat Fernelius abfeondi-
tam in metallo narcofinn , & ftupefadlivam foporismalignitaterov
Animadverterunt nonnulli Anaphrodifiacos e&£los fiiiffe , elum¬
bes, &Veneris impotentes, infaecandos, enervato tono partium
fpefmaticarum , & refoluta energia prolifica; Salacitatis exper-
tes , evirati , inertes , Genitalia funerata deplorant , per qus
quondam Achilles fuerunt. Mercurialia Veneri bellum indixe¬
runt . Tolerabilis labes, nifi pejora praenuntiaret . Repit calami¬
tas, & tota nervofitas praetangitur. Univerfalis paraplegia in
procindlu eft. Solus Vovet Mercurioraaniacus , Venerem prori¬
tate tamquam filtro, & bulbis, & erneis, /</«»«»* generofe eri¬
gere, ac profitetur obfcaenum telum , & perfanflfe

dejerat,- & nobis palpum- obtrudit . Quod mireris, mercuriale
opnfculum mellitis globulis Cgillat triumphans. Mercurius exdtat
ad Verserem. Quibus verbis quis non recalcitret ? Cum fis tam
feverus Homo sevo tam Grandis, Dover Amiciffime,

adhuc aphrodilia fpiras & doces! immifeibilia mifcentur. Non
polTum rifum continere, confpiciens pellem leoninam fuperin-
dnftara Crocoto. « at-l wtrm^iaa Tw n\6», ifoi hmrS
i-ihuiiUmi . ( Ariflopb. in Ranis .,) Grandaevus Isjv Gratias perde- ■

-ifpuit. .iEtas devexa , &in Venerem petulca defpedtni & ir-
|rifui eft. Sed haec veluti-in tranfcurfu, & irrfoirShnax. Inftituta
itinere pergamus. '

• Graveolentem animam obfervat Severinus Eugalenus , velu^'

ti in conclamato fcorbutoi-iSc ru£t:us faetidos , argillaceos, tam¬
quam ex maris lacuna exhalantes . Plurimi ex longo tempore
mortiferis poculis epotis , 'horrenduni' pallorem , & plumbifor-
mem induunt ex Sennerto , Meropes multa mortis in efiSgie ,
fatum in afpediu prisfeferentes ut Jofue Barnes Oxonienfis Ho-
mericiffimus, prim us omnium fagaciffimh Mipnn , nuper inter¬
pretatur.

, Quidam epoto metallo nefeientes rapiuntur, Adftantibus
nihil tale cogitantibus . Dum hsec fcriberem. Quidam Fullo
in noftfa Vicinia Fabri ferrarii filius , robuftus Juvenis , atro-
cilTimis Ventri doloribus diftorquetur , maxima fide
fe noxio liquido argento proluit . Et ftatimconfopitus ad in-
ftar narcotici medicamenti , intra horam aeternum obdormifcit ^
Gentiles ,■ & Cognati fceleftum Propinatorem furcillis profe-
quuntur. Et quoniam, ex allato in oculis meis interitu, occa-
fio fe fe offert ; lubet ex praegrandi fyllabo praecitats centu-
li®, qUK-auxiliantibus Diis palam fiet, & in aiSa' referetur ,
unum , & alterum exemplum ex pr®cipuis excerpere , & hi-
ftorieb delineare, revera rp & digna Sophocleis cothur¬
nis . Horrefeo referens . , . ■ . .

Nobiliffima Matrona ex antiqua profapia Speilemiercb' Isxa
Grandis .natu, anno decurfo ex Goritia Venerias perrexit , pro
deplorata gutta ferenaj AWpiwro vocant , aliquod auxilium qu®-
fitura;forttmatior, fi fuamc®citatera Fatorum iniquitati reliquif-
fet . Poff. experientiffirnorum Medicorum : vanos, conatus , fua-
dentium.Em.pyricorum anfus intrepide fulliner, fe fe in fufilis
argenti calicem ingurgitat . Statim , veluti cicuta epota,
fomho fe tradit ..O Superi, qui nos /Amnes, qui. nos Ignes ex¬
piabunt? Recolle61:a,pfallere occipit, choreas ducere, ®ftu per¬
cita inordinate curfitare,fpecie incaebinnoseffufe, & momento
collacrymantis. (^od adftantibus horrendum terriculamentum
fuit , occlufo ore fit ventriloqua , , metallica f*vitie

pccultiflime in fpiritus fe fe effundente . Poftera ,die alvus mali¬
gne folvitur, levi animi deliquiocorripitur. Aertiadie, ac quar¬
ta in eodem propofito perfeverans, cum eamdem execrapdam po¬
tionem deglutitffet, panlatim , & fenfimrviresoblanguefcere ,fen-
fus obfcurari , ac mifceri rationem ; malini sfpafnais diftorqueri.
^Septimadielatenter moritur," raonftrofa vultus feditate , revul-

fis extri orbitam oculif, totoquecorporeadinflararidiffimifceleti
contrai, ac nigroreobfito, tamquam fiquatuormenfej afoca
pependiffet liquoris aterni intri fr<ecordia depafcente .

Quod fequitur, ergaftulis, equuleis, ac crucibus dignum.

Quidam nobiliflimus Eques , fupra annum fexagefimum, e-
lapfo proxime Aprili, Diis genitus. Parentibus, Avis, AtaviC
que S.S. prognatus. Sellas curules , Trabeas purpureas, Cbla-
mydasM»e<K^t ipfe enumerans, ex multorum annorum curlu,
conqueritur de Renum , & Veficse vitiis. Atrocilfimos dolo,
res fubinde perpetitur, quibus fedandis fepe fkpius fanguis i:
vena mittitur, remediis delenificis ufiis , EVffa»;, reliquos dies
tolerabiliter tranfigebat; fcd ad tempus redibat carnifex illedo^
lor, & mox folita admovebat tormenta. Tandem Generofiffi.
mus Vir pertsefus, ac defatigatus tam crudeles amplius dolores
perferre plurium Medicorum confilio ufus, fnfilis metalli pate*
ram abferbet . Nullius noxse particeps, fraudulenter delinitus,
omnia fibi profpera auguratur. Tertia, ac quarta die mortife.
rnm poculum rurfus epotus , totus horrore concutitur. Infi.
diofiffimns Hoftis fe fein penetralia infinuat, effetum corpns
Jabafcit, fpafmata corripiunt , Tormina ventremdifacerant, &
tamquam ab affufo atramento fruftillatim incidunt. Nugari ,
deflpere ac leviter contremifeere. Nigrae quinta die dejediionts
apparent . Sexta die horridulos interfiiornm amplexusanimain
exhalat veluti molli fopore exfolutus . Vacillant ad hoc fee.
Ius exarandum litterte. In confpediu Solis, in Cnu fuorum, in
ocuris omnium, Neceffariis fpedfantibus Truculentum fecinus
peradlumeft. Non indigemus Teftibus . O Superi, oGeltfpe-
diabile lumen, vos, vosinVocemerumpite. OReges, oPriir.
cipes, cur in Maleficos Sicam non diffringitis? Cur facinorofes
fecurt non percutitis?

Sed haec omnia tamquam «> «prfs & in tranfitu. Opportuniot*
rl tempore cum fuis circumflanti» Centum Paradeigmata coa-
fpicua fient, feveriflimo judicio enucleabuntur, veluti fnb ju.
ftiffimis Nomothetis, nf^uead divifionem Animse, & medul¬
lam refecabuntur.

Ventum eff ad Retiarios. Nempe Altera ptomul-

gabitnr. Centum nimirum AuSlores^ veluti Myrmillones & Sa¬
mnites in Saturnalibus Gladiatores nfqoe ad rnteraecionem, **■

vfwlwdigladiantes, cominus, &adverCs frontibus fingularicer-
tatniaetmiMaxii , decertabunt. Omnes primi rub{ellij,& ex Claf*
ficorum prolapia, qui a Graecis, & Latinis temporibus i/utoiutth
ufque ad noftra tempora, uno ore, inconculTt, pronuntiarunt
Argentum vivum efleexitiale venenum , Canis Cerberi fpumam ,
ex trifauci ore emanantem , in Cocyto , & ftigiis lacubus lati¬
cem effluentem ad perniciem humani generis.

Interea pro arrabone , Pignore & fide totius fummae perfol-
vendae, & quafi fpecimine, Plinius conterraneus mens,'
fplutionis, in campum prodit. Tamquam Quaefitor Minos , ur-'
nam movet , & alta & quafi praeconia voce exclamat . Argen¬
tum vivum, lomka liquoris teterni, venenum rerumomniam . Ex^,
& perrumpit vafa permanans Tabe dira. Lib. 3J.6. Sufpicatur Ar-
doynus Minium, qui uno volumine Graeciam, & Latium con-
clufit , hanc periocham excerpfifle exErafiftratoa/eTtoiri:!/, &
Alexipbarmacis-, qilae omnia injuria temporum perierunt . Tota
Polleritas Plinio fubfcribit, & veluti Senatus confultum vene¬
ratur, & vivae vocis oracula in omnium animis difleminat. Quis
noncontremifcat? Quis audeat recalcitrare? Quis non pavidus
concutiatur? ^

Diofcorides inter Graecos tanti ponderis, Medicus vetuftifli-
mus, hriXxM! faxS;, ‘S; S4fa; faxk- ‘”>nt Kxsnarfx, iri AiSmI»,' fa¬
cie lentiginofus, inter feptica validifsima reponit argentum vi-
vum. Caterum Hydrargyros epota habet vim pernicialem. tSfinMois
veSSja Sitatta fSofmm, ?x«. lib. V. C. 110. TSB,^ tapiPf&rma d £ni{.

Suo enim pondere erodit interna . Remedio eft laccopiofuro ,
fubinde epotum, & vomitionibus rejedium. BoiSwjw Sl yixaxB m.

TrifOfthaf , .

Eernelius acerrimus Mercurii expugnator, ore, dente, lin-
gua, calamo, calcibus in metallum irruit. Tonat, Fulminat.
Tanta rabie excaccatus, tantoque furore percitus rron/iiKi-a! , ut
extra fe ipfum rapiatur, .^gyrtas omnes Mercuriales, &Ton-
fores-adferemes, ad laqueos, ad fecurim proclamat.

JoannwBaptiSa Montanus Veronenfis,Fracaft6rioco»vusLit-
teratorum fptendidifsimumSydus, 'Medicorum Alpha & Orne,
ga, frequentifBme ex publico fuggeftu Patavii indignabundus
exclamabat ad fuos A Nitores undequaque gentium affatim af.
fluentes-, enarrante' Cratone: SI SCIRETIS DOMINI, QUOT
MORTUI

mortuisuntex usu mercurii, miraremini..

Glifcebat enim in dies magis, ac magis,. fimiliter tunc tempo¬
ris peftis mercurialis , urgentibus Fatis, quse Montano vindice,;
ac Tanto objurgatore indigebat.

Nearbitreris, Amicif ime Dover, Tecum folo Plinio fDioft
coride, Fernelio, Montano, remhabiturum; CenturhGalami,'
Centum Ora, & Centum Lingu® propediem prodibunt, &ro.,,
bufti Carminis offas proijcient , , & Centeno Gutture , perdef,
puent, & peffundabunt tam peftilentes magiftros . Cebors Cemh
ceps aneis loricis munita in albo defcripta in arenam^

jam, jameruptura. Adveniet juftum tempus pugna; fednon/
dum arcefsimus ; Ut ex Sidonio Canes, etfi non latrant, hir¬
riunt tamen . . 'i

In tanta Epiftol* brevitate, tecum non potis fum digladiari;-
fed tantum proludere, progymnafmate'quodam , & praexer-,
citatione futuri conflidlns . Promulfide quam ex Petronio tecum
jocamur, non exertis lacertis dimicamus.

■ Recantatis tam exitialis metalli encomiis ; veluti ex longo
forano experedius ad meliorem frugem redibis. Redibunt Cit^
curapedes tui, fortaffe ex hoc delirio, ab hoc omnibus detifi ;
& confputi. . Si deditionem paras, arma , •& Calamum proji¬
cio; fi tempeftivferefipias, qutedidla, funt indicia funto, qus
fcripta funt , Tardipedi Deo, infelicibus lignis ufiulanda , amba-,
bus manibus devoveamus- Potius facrificandura Mercurialibus’
Gratiis, ut Xenocratem Plato facere jubebat, & Mercurio Ar-
gicidse, qui Canem Argum fuftulit, ideft K
furiofas cogitationes ex Jo: Azetze ad Hefiodum, Quo auxilia¬
tore, tamquam cselefti Alexicaco, in tanta univerfali, & po¬
pulari infania ah quantum indigemus! o fi mihi dextero Her¬
cule Dii arrideant,& tibi K-sx^riauxiliatticcs manus porrexerint.
Quot Aris anathemata, & Soteria 1 . .1

Libidinofus immolabitur Caper , : ;

Et /igna Tempeflatibus .

Sed nolo fermonem m.eum longius evagari 0’r nwTs i^-

»0 Charites ex, Homero multiplicitate verboruiri

non gaudent . Per Hygeam , -per Panaceap, 'per y£fculapiuni:j
per Hippocratis Genium; neque enim habeo ardlins vinculum;
quo te obftringam ; Hydrargyrofin omnem tradas protervis, in

mareCreticuinj(_portate Ventis; iilaspixidasmercurialesefirin-
ge, protere . Averruncis Diis fufpende cymbala , velatifque co¬
mis novi ptopoilti tenax, grandi andtoramento devindtus, to¬
tum te ipfum ejurabis. Libero Patri, & Isetioribus Diisindiil-
gendutti, inter Scyphos jocofa, & feria mifceamus fine fuper-
cilb Veteris pocula Mainci& Cxcubaexficcemus, fervata cen¬
tum clavibus. Dolia, & Serias veteris fuliginis teftse denigra-
tas . relinamus. aVos ex Hippocrate- unicum human»

caducitatis folatium, Hsret animo quod Thomas Morus mife-
ris Mortalibus HS-m illud, aufteritatem Zenonis redoldns,
& laxamentum .

A«5 m',, A r«7«s 7«7rOTf< iw «fv' mViXw

A”s Tsynit, i;V S itiiaoiitu ctnoifBiifiiws - ^

Utinam huic fodalitio interefletD. Jacobus Hay M. D., ex-
perientifsimus fenexScoto-Britannus, Sympofiaftes meus egre¬
gius, & vetus Confodalis. Millies Venetiis tibi falutem propi¬
navit plenis faucibus , dum Snoxnnc rapiebamus occafionem de
die, & dulciter defipiebamus in loco. Nunc verb Londini, ut
audio, confedit, fenio confedius, & viribus deftitutus, expe-
dlans non iniquo animo inexorabilem metam , & Fatorum ar¬
bitria. Sed heh, heh «faispoT,» non effugimus. Illum a me
multum falvere, deprecor, & exoro.

Interea Bal Ionium , nuperrimb in tuam clientellam receptum ,
ama, fove, & Achaicis vocibus refperfum, a me vero fuo La¬
tio reftitutum , magis, & magis exofciilare. Si amabilitas no-
ilra placet, fi tibi ambo accepti fumus , in eodem contubernio
conquiefcimus, & afpedtu tuo recreati., auram, & fpiritum
recipimus. Valeprseftantiffime Dover, ut Popularestui valeant,
quos 'opera tua valere facis. .iEtatem ■ AEfculapidum praetergre¬
diaris firmus, &folidus, crudae fenediutis, & lentae vivacita¬
tis exemplum ; Grande Artis documentum, Medicus fenex ,
Pofteritate futurus. Vale.

Venetiis X. Octobris MDCGXXXV-

GuKel. Sali. Oper- Tm. /1/. ' Gg Pag.

guis , five Interpretatione ob-

' Bardum , Mutum ],

^rdura , defidem .

7v<faSig hih . Typhodes interdum
fi^ificat mutum, llultum^

, fed rufxSJ‘« . TyphodeSj
[a Typhi-.d«.
rufxfj'.,-. Typhlodes.

•S rsftJk - Rerum futu-a-

riifKos, pro .«jejiaiiV,
& Typhlomania, &:-Ty-

phlos , pro Typhomania , &

4itt-t.ar

uvo TO 2-u'ipiSctf . Ab eo quod eft
incendere, & ardere, combure-

- xar iloyB-, Per excellentiam.

. febns ToeS'»?. Typhodes. . ,
«puiu»'<r»r. Febris algida, frigida ,
Fcbns i^uffmi-Kard^sf , -4 Xe^tietV,
Erylipc-Iatodes , & Leipyria.

, - mt xflxsjuxajr . In modum Choler»

lirU-i Parajhorjt., &
csff TTff^ia. Ut plurimur

, fed oictvSos . Aph<Mios, .fed
d9o/£60i)«5 . De Typhoma-
Cataphora, in fomhum

nu&vigii 5 Caros, Cataphora,Cata-
kptis,Catochos,Paracope,hi: ’
defipientia , Paraphrofyne
jicrufis., five levis mentis
tto, Mania, .Ecftaiis. ,

Kdp». Catort.
x»S«p,8!. Lethargus'.

® . Quidpiam lethargi-

xitfafis, & mumHiis . Catoies, &
,Comatoaes.

Lethargus.

ComavigiL

Ta faranafi . Phantaflieo ;
jwTOpspa , aSjis . Cataphota

II! M

xvV« . Secundum , folucio- ta- is j moderationis & fecuri-

\ ; tatis indiget .

exjrttffiih. Secundum pref- Lib. i. ^ vp^rtaTotai^ Prognoaico-

3. Heterogenea. 178 Epigenefis.

9i, pwwiiol i aosojt : Fatti- lx ija<mvTa}<ria; . Ex permutatione
9 Jactationes, inquietudi- 179 azr\iiriff . Splenes' fan

tTjx^ . Epiceraftica > terape- . Fermentatio fple^